روش های لقاح و بارور کردن تخم ماهی
روش های لقاح و بارور کردن تخم ماهی - دامیران

روش های لقاح و بارور کردن تخم ماهی

باروری تخم

سوراخ میکروپیل در وضع طبیعی در تخمی که تازه گرفته شده شباهت به یک شاخ بسیار کوچک بز دارد که با زاویه ای تقریبا راست روی پوسته خارجی قرا گرفته و به طرف داخل تخم فرو رفته است.

این زائده کوچک هنگام نفوذ آب به داخل تخم (از طریق سوراخ های بسیار کوچک پوسته تخم) و وخلوط شدن آن با مایع پری ویتلین و پر کردن فضای بین پوسته تخم و زرده، می تواند به یک طرف حرکت کند.

هنگام تخمگیری سوراخ میکروپیل از هر موقع دیگر بازتر است.

به محض جذب آب، قسمت شاخی شکل شروع به حرکت به طرف دیگر کرده و کم کم این سوراخ کوچکتر می شود تا جایی که کاملا بسته می گردد.

به همین دلیل حداکثر بارور کردن تخم موقعی صورت می گیرد که تخم تازه گرفته شده است.

هر چه سوراخ میکروپیل بسته تر و در نتیجه کوچکتر شود احتمال بارور شدن کمتر می شود از آن جا که اسپرماتوزوئید فقط از طریق میکروپیل وارد تخم می شود در صورت بسته شدن آن، بارور شدن غیر ممکن می گردد.

موضوع اینکه اسپرم یا تخم کدام یک باید ابتدا گرفته شود بستگی به نحوه کار اشخاص دارد.

با انواع بیماری های آبزیان آشنا شوید

به هر حال معمولا ابتدا تخم گرفته می شود سپس اسپرم نر به آن افزوده شده و با ملایمت مخلوط می گردند.

اگر تخم پاره شده وجود نداشته باشد می توان از ماهی ماده و نر دیگری در همین ظرف تخمگیری نمود.

با گرفتن اسپرم از چند ماهی نر مختلف در هر ظرف، احتمال عملکرد اسپرماتوزوئیدی که توانایی بارور کردن تخم را نداشته باشد کم می شود.

تعداد تخم هایی که توسط ماهی های ماده هم سن و هم نژاد تولید می شوند متفاوت است.

مقدار اسپرم ماهی نر از چند قطره تا یک قاشق مربا خوری فرق می کند.

یک قطره اسپرم کافی است که ۱۰۰۰۰ تخم را بارور سازد.

البته بایستی اسپرماتوزوئید با تخم ارتباط پیدا کند تا لقاح صورت گیرد.

برای این منظور لازم است که تخم و اسپرم را با ملایمت و با یک پر بوقلمون به هم زد.

از آنجا که تخم و اسپرم فقط مدت زمان محدودی می توانند زنده بمانند، رعایت زمان در عملیات تخم کشی و واجد کمال اهمیت است.

انواع مکمل و خوراک آبزیان

مدت زمانی که تخم یا اسپرم می تواند زنده بماند متفاوت بوده و به عوامل مختلفی بستگی دارد.

مطمئنا نژاد ماهی و درجه حرارت در مرحله اول اهمیت قرار دارند.

بطور کلی اگر تخم فکنده نشده یا اسپرم بیش از ۳ دقیقه در آب قرار گیرد از بین خواهند رفت.

در گرفتن تخم ماهی قزل آلا بهتر است که ظرف تیره یا سیاه بکار رود تا بهتر بتوان اسپرم را در ظرف مشاهده نمود.

همچنین آلبومین سفید شده تخم های شکسته در ظرف های تیره بهتر قابل رویت است.

هر نوع ظرف را برای این منظور می توان با رنگ سیاه رنگ آمیزی کرد.

روش های لقاح و بارور کردن تخم ماهی - دامیران
نژاد ماهی و درجه حرارت در مرحله اول اهمیت قرار دارند.

بارور کردن تخم ها به طریقه خشک

در گذشته نظر بر این بود که بارور کردن تخم ها به طریقه خشک بر بارور کردن تخم ها به طریقه مرطوب برتری دارد.

امروزه عقیده بر این است که هر دو طریقه می توانند کاملا موفقیت آمیز باشند.

این عمل بستگی مستقیم به نحوه کار کارگران کارگاه ها دارد.

طرفداران تکثیر به طریقه خشک معتقدند که در این طریق سوراخ میکروپیل مدت طولانی تری باز می ماند و می گویند آبی که از طریق سوراخ های ریز پوسته تخم وارد فضای پری ویتلین می شود باعث بسته شدن میکروپیل می گردد.

در طریقه خشک این عمل به تعویق می افتد و با بازماندن سوراخ میکروپیل می توان وقت بیشتری را صرف گرفتن تخم کرده و حتی می توان تخم چند ماهی ماده را ابتدا در یک ظرف جمع آوری کرده سپس با اسپرم چند ماهی نر مخلوط نمود.

تجهیزات و لوازم پرورش آبزیان

البته یک کارگر آزموده مه ماهی هایش را به دقت انتخاب می کند و اطمینان دارد که ماده ها و نرها هر دو رسیده اند، به ندرت در مضیقه وقت قرار می گیرد و همانطور که ذکر شد می تواند تخم چند ماهی ماده را گرفته و سپس با اسپرم چند ماهی نر ترکیب نماید (مگر اینکه تخم های پاره شده در یکی از ماده ها مشاهده گردد).

عملا نمی توان تخم ها را کاملا بدون آب گرفت زیرا همواره مقداری آب از بدن ماهی و دستکش های کارگران وارد ظرف خواهد شد.

اثر تخم های پاره شده در بارور کردن تخم های سالم

اگر در حین تخمگیری تعدادی از تخم ها پاره شوند، میزان باروری تخم های سالم به شدت کاهش یافته و در برخی مواقع ممکن است کاملا به صفر برسد.

در ظرف تکثیر تخم پاره شده به صورت محلولی شیری رنگ و شبیه اسپرم به چشم می خورد.

این محلول در واقع آلبومین تخم های شکسته شده است و اگر سریعا شسته و از مجاورت تخم ها خارج نشود باعث بسته شدن سوراخ میکروپیل شده و در نتیجه از لقاح تخم ها جلوگیری می کند.

وقتیکه آلبومین در ظرف مشاهده شود بایستی بلافاصله آن را به سرعت شست و سپس اسپرم به آن افزود.

به این گونه تخم ها قبل از لقاح نبایست مجددا تخم افزوده گردد بلکه بایستی پس از ترکیب با اسپرم آن ها را خالی کرده و پس از تمیز کردن ظرف، مجددا تخم های جدید در آن قرار داد.

روش های لقاح و بارور کردن تخم ماهی - دامیران
در ظرف تکثیر تخم پاره شده به صورت محلولی شیری رنگ و شبیه اسپرم به چشم می خورد.

عقب انداختن لقاح

برای به دست آوردن یک لقاح خوب، می توان تخمک ها و اسپرم را قبل لقاح به مدت ۲۴ ساعت جداگانه نگهداری نمود.

بدن ماهی ماده بایستی قبل از تخمگیری با یک حوله به خوبی خشک کرده و از ریخته شدن آب و مایعات تخمدان روی تخمک ها جلوگیری نمود.

تخم ها را می توان بوسیله هوا به گونه ای تخلیه نمود که مخرج تناسلی ماهی در داخل یک شیلنگ مناسب قرار گیرد و تخم ها مستقیما داخل کیسه پلاستیکی ریخته شوند.

در ماهی های آزاد بزرگ می توان از طریق بریدن شکم، تخم های آن ها را گرفت. به شرط اینکه بدن آن کاملا خشک شود.

در کیسه های پلاستیکی حاوی تخم را بایستی پس از تخلیه هر چه بیشتر هوای موجود در آن ها بسته و در داخل یک یخدان یونولیت که در آن یخ خرد شده وجود دارد و درجه حرارت را حدود ۳ تا  ۳.۵ درجه سانتی گراد نگه می دارد، قرار داد.

میگو، ماهیان خاویاری، ماهیان زینتی

ماهی نر نیز بایستی به خوبی خشک شود و اسپرم آن داخل کیسه پلاستیکی ریخته شود.

هوای این کیسه ها هم بایستی بخوبی تخلیه و در آن بسته و در داخل یخدان یونولیت گذاشته شوند.

مطلبی که خیلی مهم است این است که تا قبل از لقاح، حتی یک قطره آب هم نباید داخل تخمک ها و یا اسپرم ریخته شود.

توصیه می شود که پس از ۲۴ ساعت تخمک ها داخل یک محلول آب نمک استاندارد ریخته شوند و اسپرم در خلال ۳۰ ثانیه به آن اضافه گردد.

این روش در کالیفرنیا با موفیت زیاد به کار رفته است.

در مواقعی که برنامه های تکثیر گزینشی در دست اجراست، می توان از طریق نقل و انتقال تخمک یا اسپرم به جای ماهی های نر یا ماده مولد برای ماهی های دورگ استفاده نمود.

حمل و نقل تخمک لقاح نیافته همراه اسپرم بهتر از انتقال تخم های سبز بارور شده است زیرا مرگ و میر تخمک ها در اثر خفه شدن بسیار کمتر است.


منبع: دامیران
نویسنده: تحریریه دامیران
لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=7088
روش های لقاح و بارور کردن تخم ماهی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دامیران