امنیت غذایی در حوزه گوشت قرمز گوسفندی؛ وضعیت موجود، چالش ها و راهکارها
امنیت غذایی در حوزه گوشت قرمز گوسفندی؛ وضعیت موجود، چالش ها و راهکارها

امنیت غذایی در حوزه گوشت قرمز گوسفندی؛ وضعیت موجود، چالش ها و راهکارها

کشور ایران با داشتن جمعیتی حدود ۸۵ میلیون نفر یکی از بزرگترین، پرجمعیت ترین و قدرتمندترین کشورهای منطقه خاورمیانه است. امنیت غذایی یکی از اصلی ترین مولفه های قدرت در دنیای امروز به حساب آمده و هر کشوری می کوشد که در این زمینه کمترین حد از وابستگی را داشته باشد. خوشبختانه سبد غذایی مردم ایران متنوع بوده و شامل انواع گوشت، غلات، خشکبار، روغن ها، میوه و سبزی، انواع لبنیات و تخم پرندگان می باشد. با وجود این تنوع در اقلام، بیش از یک پنجم از هزینه کرد خانوارهای شهری و روستایی ایران به انواع گوشت، با سهم ۵۵ درصدی گوشت قرمز، تعلق دارد.

محمدرضا مختاری هویه - امنیت غذایی در حوزه گوشت قرمز گوسفندی؛ وضعیت موجود، چالش ها و راهکارها - دامیران
سهم انواع هزینه های خوراکی و دخانی سالانه حانوارهای شهری در سال ۱۳۹۸
محمدرضا مختاری هویه - امنیت غذایی در حوزه گوشت قرمز گوسفندی؛ وضعیت موجود، چالش ها و راهکارها - دامیران
سهم و میزان استفاده از منابع

در ایران از میان انواع گوشت قرمز، گوشت گوسفند بسیار پرطرفدار است. علاوه بر این، در مناسبت های مذهبی و اعتقادی از جمله عید قربان، تاسوعا و عاشورای حسینی و انواع نذورات از گوسفند به عنوان اصلی ترین نوع قربانی استفاده می شود. آمارهای مختلفی از میزان مصرف گوشت قرمز در کشورمان وجود دارد که واقع بینانه ترین آنها بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزار تن در سال است. مصرف سرانه گوشت قرمز نیز بین ۶ تا ۸ کیلوگرم در منابع مختلف از جمله مرکز آمار ایران و داده های بانک مرکزی عنوان شده است که حدود نیمی از آن مربوط به گوشت گوسفند است.

در سمت تولید، بنا بر گزارش مرکز آمار ایران در دو سال اخیر سالانه به طور متوسط حدود ۱۲ میلیون راس بره پرواری با میانگین وزن لاشه ۱۸ کیلوگرم راهی بازار مصرف شده است. شایان توجه است که طی بازه زمانی ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ (مطابق نمودار زیر) به مدد بارندگی ها و وضعیت نسبتا مناسب نهاده های تغذیه ای، تولید گوشت گوسفندی روند صعودی داشته به طوری که تعداد گوسفند و بره در دامداری های کشور از حدود ۴۰ میلیون راس در پاییز ۹۷ به حدود ۵۴ میلیون راس در زمستان ۱۳۹۹ رسیده است.

دامپروری و مرغداری ایران، قربانی ارز چند نرخی
محمدرضا مختاری هویه - امنیت غذایی در حوزه گوشت قرمز گوسفندی؛ وضعیت موجود، چالش ها و راهکارها - دامیران
تغییرات تعداد گوسفند و بره در دامداری های کشور (میلیون راس)

از سوی دیگر، طبق گزارش بانک مرکزی میزان مصرف گوشت قرمز خانوارهای ایرانی از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۶ روندی نزولی داشته است. توجه به این نکته ضروری است که بر اساس گزارش تحلیلی اتاق بازرگانی تهران در سال ۹۲، مصرف گوشت با سطح درآمد خانوار و رشد تولید ناخالص داخلی رابطه مستقیم دارد. در حال حاضر به نظر می رسد با وجود کاهش تقاضای مصرف از یک طرف و رشد میزان تولید از طرف دیگر، بازار داخلی تصادفا در یک حالت تعادل قرار گرفته و بدون نیاز به واردات، با اتکا به تولید داخلی، نیاز مردم به گوشت گوسفند قابل تامین است. شاهد این مدعا نیز میزان اندک (۴۰۶۹ تن) واردات گوشت قرمز سبک گرم در ۷ ماهه ابتدای سال ۹۹ است که در مصاحبه سید روح الله لطیفی، سخنگوی گمرک، با ایسنا به آن اشاره شده است.

اما این همه ماجرا نیست. مقایسه آمارها و داده های بانک مرکزی از سال ۱۳۷۸ تا ۱۳۹۶ نشان می دهد که میزان واردات گوشت قرمز در این سال ها نوسان زیادی داشته است. با نگاهی به نمودار زیر، منتشر شده در وب سایت ایردا (www.irda.ir)، می توان دریافت که در زمان های وفور درآمدهای دولت و رونق اقتصادی، میزان واردات گوشت به اوج خود رسیده است. لذا با توجه به این که در سال های اخیر به دلایل مختلف از جمله تحریم های ظالمانه و وقوع همه گیری کرونا، رشد اقتصادی نامناسب بوده، نبایستی فریب تعادل شکننده فعلی بین عرضه و تقاضای گوشت گوسفند را خورد؛ چرا که هر آینه با شروع گشایش های اقتصادی و بهبود اوضاع معیشت، میزان تقاضا از تولید پیشی گرفته و مجددا نیازمند واردات می شویم که موجب به خطر افتادن امنیت غذایی مردم خواهد شد. بنابراین، چالش اصلی در زمینه امنیت غذایی گوشت قرمز، ایجاد توان کافی تولید گوشت گوسفند به منظور پاسخگویی به تقاضای مصرف در دوران پس از کرونا و بهبود اقتصادی است.

ارز مرغی را آزاد کنید ولی به جایش به مردم مرغ ارزان بدهید!
محمدرضا مختاری هویه - امنیت غذایی در حوزه گوشت قرمز گوسفندی؛ وضعیت موجود، چالش ها و راهکارها - دامیران
میزان واردات گوشت قرمز به کشور

با توجه به شرح فوق، به نظر نگارنده دو مسیر برای مواجهه با این چالش وجود دارد که هر دو از اهمیت بالایی برخوردار بوده و بایستی در جای خود از آنها بهره گرفت. مسیر اول که سریعتر قابل دسترس بوده اما ظرفیت محدودی دارد، تولید صنعتی گوشت گوسفند است. در این مسیر از ظرفیت نژادهای پر زایش مثل برولا افشار، رومن، ایلدوفرانس و رومانف در دامداری های صنعتی با سیستم پرورش کاملا متمرکز به منظور آمیخته گری با قوچ های بومی نژاد سنگین و تولید سریع و زیاد بره پرواری استفاده می شود. راه دوم، بالا بردن بهره وری تولید در گله های روستایی و عشایری از طریق کاهش میزان سقط جنین، میش های قسر و تلفات بره های شیرخوار است. این مسیر نیازمند صرف وقت و تلاش بیشتر برای آموزش دامداران و ترویج روش های صحیح گله داری بوده، اما نتیجه آن بسیار پایدارتر و با زیست بوم کشور ما سازگارتر است.

…….

نویسنده:

محمدرضا مختاری هویه (دامپزشک بخش خصوصی)

مستندات و رفرنس ها:

بررسی وضعیت تولید و مصرف گوشت قرمز در ایران، گزارش تحلیلی اتاق بازرگانی تهران، ۱۳۹۲

گزارش نتایج آمارگیری اندازه گیری تعداد و تولیدات دام سبک ۹۹-۹۸، مرکز آمار ایران

گزارش چکیده نتایج آمارگیری از دامداری های کشور مهر و آبان ۹۹، مرکز آمار ایران

سری زمانی نماگرها و شاخص های اقتصادی اجتماعی فرهنگی ۵۵ سال کشور، مرکز آمار ایران

گزارش نتایج بررسی بودجه خانوار در مناطق شهری ایران سال ۹۶، بانک مرکزی

بررسی روند تغییرات تولید، مصرف و قیمت گوشت قرمز در کشور، پژوهشکده آمار/  www.srtc.ac.ir

گزارش سایت اقتصاد آنلاین، تاریخ ۹۹.۰۸.۱۵، کد خبر ۴۷۹۲۳۶

مصاحبه سایت مرکز آمار ایران با حمیدرضا جلالی رییس گروه آمارهای دام و طیور دفتر کشاورزی مرکز آمار ایران، تاریخ ۹۸.۰۳.۱۸

امنیت غذایی در حوزه گوشت قرمز گوسفندی؛ وضعیت موجود، چالش ها و راهکارها

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

"اخبار سایر رسانه‌ها، صرفا بازنشر اخبار سایت‌ها و خبرگزاری‌ ها است و دامیران هیچ مسئولیتی در قبال آن ندارد."

منبع: دامیران

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید