اختصاصی دامیران: تامین اسید فسفریک؛ راه حل غایی مشکل کمبود کلسیم فسفات
اختصاصی دامیران: تامین اسید فسفریک؛ راه حل غایی مشکل کمبود کلسیم فسفات

در گفتگو با دبیر انجمن تولید کنندگان دی و مونو کلسیم فسفات مطرح شد:

تامین اسید فسفریک؛ راه حل غایی مشکل کمبود کلسیم فسفات

در پی حواشی ایجاد شده پیرامون کمبود دی و مونو کلسیم فسفات، دکتر محسن سعیدیان در مصاحبه ای اختصاصی با خبرنگار دامیران، به مشکلات، چالشها، دغدغه ها و پتانسیل های اعضای انجمن تولید دی و مونوکلسیم فسفات پرداخت و بر لزوم حمایت از کارخانجات تولید این مکمل حیاتی، از طریق تامین اسید فسفریک به عنوان ماده اولیه اصلی تاکید کرد.

در ادامه سلسله گفتگوها با مدیران تشکل های مرتبط با بخش های مختلف زنجیره تولید مرغ و تخم مرغ، پیرامون مشکل تامین کلسیم فسفات، دامیران این بار به سراغ محسن سعیدیان، دبیر انجمن تولید دی و مونوکلسیم فسفات رفته و به بررسی پتانسیل ها و دغدغه های تولیدکنندگان این محصول پرداخته است:

چالش بین تولیدکنندگان کلسیم فسفات و واردکنندگان از کجا آغاز شد؟

صنعت تولید DCP ۳۷ سال در کشور سابقه دارد. در حدود تیر ماه ۱۳۹۷ مسئولین وقت سازمان دامپزشکی، به واردکنندگان برای واردات محصول نهایی ما به عنوان مواد اولیه کنسانتره و با تخصیص دلار ۴۲۰۰ تومانی، حدود ۶۰ هزارتن مجوز دادند. تمام واردکنندگان می توانستند مجوز دریافت کند ولی عمدتاً اشخاص خاصی این مجوزها را گرفتند.

دلیل این موضوع این است که این افراد فسفات  ۳۵۰ تا ۴۵۰ دلاری را با ارز ترجیحی از چین وارد کردند که هزینه آن برای واردکننده در نهایت ۲۳۰۰ تومان تمام شد ابتدا قسمتی از آن با قیمت  ۴۳۹۷ تومان به فروش رسید، اما مابقی آن را تا همین اواخر حتی با قیمت ۱۳ هزار و ۸۰۰ تومان به بازار عرضه کردند و چند صد برابر از واردات آن سود بردند.

ادعای ما این است که هیچ مشکلی برای تولید کلسیم فسفات در کشوروجود ندارد. ما در حال حاضر ۴۷۵ هزار تن ظرفیت تولید آماده در کشور داریم و آن چیزی که ما را رنج می‌دهد و تولید را عقب نگاه می‌دارد، نبود اسید فسفریک به عنوان ماده اولیه اصلی است.

مشکل قبلی که از تیرماه ۹۷ شروع شده بود و تا پایان آبان ماه ۹۸ ادامه داشت واردات محصول نهایی ما با ارز ترجیحی بود در حالی که ما برای واردات مواد اولیه اصلی تولید خود از ارز دولتی بهره‌مند نبودیم. ۸۰ میلیون یورو ارز از بین رفت و ۱۷ ماه باعث تعطیلی کارخانجات تولید دی کلسیم فسفات شد، ما مجبور شدیم بدون تعدیل کارگران خود به آنها حقوق پرداخت کنیم و این باعث زیان ۳۵۰ میلیارد تومانی کارخانجات تولید کنندگان فسفات و در مقابل سود  ۷۲۰ میلیارد تومانی واردکنندگان شد.

ما در این رابطه مکاتبات زیادی انجام داده ایم و در نهایت دست به دامان مقام معظم رهبری شدیم. با ماموریتی که ایشان از دفتر خود دادند و پیگیری ها و مصاحبه هایی که انجام شد، در نهایت با نامه وزیر وقت صنایع، آقای دکتر رحمانی به بانک مرکزی جلوی تخصیص ارز دولتی به واردات محصول نهایی دی و مونو کلسیم فسفات را گرفتند که در پی آن من از سوی برخی از واردکنندگان تهدید شدم.

واردکنندگان چگونه می توانند در حل این چالش نقش مفید و موثری داشته باشند؟

اگر واردکنندگان در پی برداشتن باری از روی دوش مملکت هستند، می توانند با واردات اسید مشکل ما را حل کنند. خود من در اوایل سال ۹۸ که هنوز این مضیقه ارز به وجود نیامده بود، یک محموله اسید از ترکیه  در بسته بندی های کوچک وارد کردم که امکان واردات آن را به دوستان ثابت کرده باشم. در آن زمان این اسید حدود ۳۰ درصد از اسید حمل شده با کشتی گرانتر تمام می شد که امروزه به دلیل افزایش جهانی قیمت مواد بسته بندی، این اختلاف بیشتر شده است.

واردکنندگان برای برداشتن باری از روی مملکت، می توانند با واردات اسید مشکل ما را حل کنند.

در رابطه با مشکل کمبود اسید در ماه های اخیر توضیح دهید.

در حال حاضر دو شرکت تولید کننده اسید در کشور وجود دارد. یکی از این دو شرکت آریا فسفریک جنوب و متعلق به پتروشیمی رازی و دیگری شرکت کیمیا داران است.

از طرفی مشکلات فنی و کارگری که این شرکتها در چند ماه اخیر با آن دست به گریبان بودند، و از طرف دیگر فشاری که از سمت شرکت خدمات کشاورزی وزارت جهاد برای خرید اسید تولیدی این شرکتها آن هم با قیمت بالاتر، با هدف تولید کود فسفات، موجب شدند که اسید فسفریک فید گرید مورد استفاده کارخانجات کلسیم فسفات، تامین نشود.

اختصاصی دامیران؛ استراتژی بلند مدت؛ نیاز اصلی بخش تولید و تجارت آبزیان

این در حالیست که پیش از این شرکت خدمات کشاورزی واردات کود دی آمونیوم فسفات و TSP  را به خرید محصول تولید داخل ترجیح می داد و به همین دلیل این دو شرکت با اخذ مجوز تولید اسید فیدگرید از سازمان دامپزشکی، متعهد به تامین اسید مورد نیار کارخانجات تولید کلسیم فسفات شده بودند.

متاسفانه از سال گذشته دولت به دلیل مواجهه با مضایق ارزی، بدون در نظر گرفتن موارد مصرف و مصرف اسید فسفریک تولیدی، به ناگاه توجه خود را از واردات کود فسفاته به تامین آن از داخل کشور تغییر داد و شرکت خدمات کشاورزی با استفاده از اهرم های ایجاد الزام و افزایش مبلغ پیشنهادی برای خرید اسید، شرکت کیمیاداران کویر و پتروشیمی رازی به عنوان مالک شرکت آریافسفریک را برای اختصاص ظرفیت تولید به تولید اسید فرتیلایزر مجاب کرد.

این در حالیست که این شرکتها برای تامین مواد اولیه کارخانجات ما متعهد شده بودند. از سوی دیگر تولید شرکت آریافسفریک به دلیل مشکلات فنی، مسائل کارگری، و شرکت کیمیاداران به دلیل مواجهه با سانحه، برای مدتی متوقف شد. خاک مورد استفاده شرکت کیمیاداران از معدن داخلی و خاک آریافسفات از کشور سوریه تامین می شود که درصد سیلیس بالایی داشته و باعث استهلاک دستگاه ها می شود. ولی امروز به دلیل تحریم، تنها منابع تامین خاک ما همین معادن هستند.

در حال حاضر شرایط تولید اسید فید گردید در کشور چگونه است؟

خوشبختانه آریا فسفریک بعد از دوماه  و از ۲۶ دی ماه تولید را از سر گرفت واسید خود ر به دلیل افزایش هزینه‌های تولید با حدود ۲۰ درصد افزایش قیمت به بازار عرضه کرد. کیمیاداران نیز تولید خود را آغاز کرده  ولی آن را به شرکت خدمات کشاورزی برای تولید کود می فروشد و شرکت خدمات کشاورزی هنوز اجازه نداده است که اسید تولید شده توسط کیمیا داران و سهم بیشتری از اسید تولیدی شرکت آریا فسفریک به ما تحویل شود.

 مشکل ما شرکت خدمات کشاورزی است که بی توجه به درخواست های ما اسید مصرفی ما را بابت تولید کود به بخش کشاورزی تخصیص داده است.

مشکل ما شرکت خدمات کشاورزی است که بی توجه به درخواست های ما اسید مصرفی ما را بابت تولید کود به بخش کشاورزی تخصیص داده است.

بر اساس نامه ای که شما به وزیر جهاد کشاورزی نوشته اید اعلام کرده اید که در صورتی که قرار به با آزادسازی واردات باشد این واردات در انحصار انجمن شما قرار بگیرد دلیل این موضوع چیست؟

بنا بر این بود که وزارت جهاد کشاورزی همان سیاست که در زمینه تامین شکر اتخاذ کرد در این حوزه نیز اتخاذ کند. زمانی که کمبود شکر ایجاد شد به خود کارخانجات تولید شکر تکلیف شد که چند محموله شکر وارد کشور کند. این واردات از کانال خود کارخانجات تولید شکر انجام شده و تحت نظارت خودشان توزیع شود.

در واقع خود وزارت جهاد کشاورزی به ما پیشنهاد کرد که در نامه خود این موضوع را مطرح کنیم که در صورت نیاز به واردات کلسیم فسفات، خود انجمن در این زمینه اقدام کند و در صورت نیاز به واردات اسید، این اتفاق با سرمایه انجمن و استفاده از امکانات و مخازن پتروشیمی رازی محقق شود.

البته ما در کل با واردات اسید فسفریک موافقیم ولی هیچ موافقتی با واردات دی و مونو کلسیم فسفات نداریم.

ما سر این موضوع با سازمان دامپزشکی به جمع بندی رسیده بودیم که به من اطلاع دادند دفتر بازرگانی داخلی وزارت جهاد طی نامه ای به سازمان دامپزشکی، مجوز واردات کلسیم فسفات را صادر کرده است. در حالی که این محصول در گروه داروهای دامی دسته بندی می شود و مدیریت داروهای دامی بر عهده سازمان دامپزشکی است.

از چند سال قبل بحثی در وزارت جهاد جاری و ساری است مبنی بر این که فسفات یک مکمل خوراک بوده و زیر نظرمعاونت امور محصولات دامی وزارت جهاد کشاورزیست. این حرف غلطی است. دی کلسیم فسفات یک داروی افزودنی به خوراک دام و طیور است که باید زیر نظر سازمان دامپزشکی باشد.

معاونت امور محصولات دامی وزارت جهاد کشاورزی از نظر قانونی حق صدور مجوز تولید دی و مونو کلسیم فسفات را ندارد و این در اختیار سازمان دامپزشکی است. آزمایشات، صدور مجوز تولید، بررسی های دوره ای این محصول، همه و همه، تحت مدیریت و نظارت سازمان دامپزشکیست.

 ما در کل با واردات اسید فسفریک موافقیم ولی هیچ موافقتی با واردات دی و مونو کلسیم فسفات نداریم.

به نظر شما وزارت جهاد کشاورزی به عنوان متولی بخش کشاورزی و دامداری کشور در جایگاه تصمیم گیری برای توزیع و تخصیص اسید فسفریک تولیدی  نیست؟

مشکل وزارت جهاد کشاورزی بیشتر از عدم آگاهی است. این که گمان نمی‌کرده در زمانی که کود فسفاته مورد نیاز خود را از خارج از کشور تامین می کرده است، شرکت های تولید اسید فسفریک تولید خود را به شرکت‌های تولیدکننده دی کلسیم فسفات اختصاص داده باشند.

شیوه نامه نهایی صادرات دام زنده ابلاغ شد

در حال حاضر برای تامین اسید مصرفی کارخانجات چه تمهیدی اندیشیده شده است؟

اسید بر مبنای P۲O۵ خرید می شود. اسید مورد نیاز ما به صورت محلول یعنی با غلظت ۵۰ درصد در اختیار ما قرار می‌گیرد.

بعد از جلساتی که در وزارت جهاد کشاورزی برگزار شد قرار بر این شد که برای تولید اسید مورد نیاز ما اقداماتی انجام شود. من طی نامه ای از پتروشیمی رازی درخواست کردم که هر دو ماه یک بار برای واردات ۱۰ هزار تن محلول اسید فسفریک با سرمایه انجمن و همکاری آن شرکت، اقدام شود. در حال حاضر نیز از چهار منبع مختلف مذاکرات برای خرید اسید خارجی در حال انجام است. واردات اسید خود به نوبه خود کاری زمان بر است. شرکت های تولید اسید، میزان تولید را بسته میزان سفارشات خود تنظیم می کنند. از این رو ممکن است از زمان سفارش اسید تا زمان تخلیه آن در بنادر ما حدود دو ماه هم‌زمان ببرد.

خرید اسید فسفریک، تخلیه آن، و در نهایت بارگیری و رساندن آن به دست مصرف کننده تخصص خاصی می طلبد که این در اختیار آریافسفریک و پتروشیمی رازیست.

به نظر شما وزارت بهترین تصمیم از طرف دولت برای حل این معضل چیست؟

مسئله اصلی این است که در آن جلسه که با حضور ما در وزارت جهاد کشاورزی تشکیل شد، مصوبه ای مبنی بر آزاد کردن واردات دی و کلسیم فسفات وجود نداشت.

حداکثر میزان نیاز صنعت دام و طیور کشور ۱۸۰ هزار تن است. اما سالهاست این صنعت با حداکثر ظرفیت خود اقدام به تولید نمی کند.

مقدار نیاز واقعی صنعت طی دو سه سال اخیر حدود ۱۰۰ هزار تن بوده است و شرکت های تولید اسید بر مبنای آن نیاز ما را برآورده کرده بودند. طی دو ماه گذشته شرکت خدمات کشاورزی سهم ما را از اسید محدود کرد در حالی که می‌توانست با تقویت این دو شرکت تولید کننده، و افزایش میزان خاک در اختیار آنها، ودر نهایت افزایش تولید اسید، کاری کند که به هر دو نیاز داخلی پاسخ گفته شود.

شرکت خدمات کشاورزی سهم ما را از اسید به نفع تولید کود، محدود کرد در حالی که می‌توانست با تقویت دو شرکت تولید کننده اسید، و افزایش میزان خاک در اختیار آنها، ودر نهایت افزایش تولید اسید، کاری کند که به هر دو نیاز داخلی پاسخ گفته شود.

نیاز به کلسیم فسفات در این زمان چگونه پاسخ گفته  شد؟

ما در سال گذشته و اوایل امسال حدود ۳۰ هزار تن اضافه تولید داشتیم. بازار ما نمی چرخید و بازار هنوز در دست محصول از قبل وارد شده بود. ولی ما روی تولیدات خود ایستاده ایم و همچنان تولید کردیم تا مرداد امسال که این دو تولید کننده اسید فسفریک به دلیل مشکلات فنی از بازار خارج شدند و از طرفی ذخیره وارداتی فسفات نیز به اتمام رسید و در این شرایط با وجود اصرار تولید کنندگان دی کلسیم فسفات در افزایش قیمت انجمن چنین مجوزی را صادر نکرد و  ذخیره فسفات داخلی بدون افزایش قیمت در بازار توزیع شد.

دلیل افزایش قیمت دی کلسیم فسفات های تولید داخل جدید چیست؟

۹۳ درصد قیمت تمام شده ما را اسید فسفریک تشکیل می‌دهد. سود ما روی این محصول حدود ۸ و ۹ درصد بوده است در حالیکه تعزیرات به ما تا ۱۷ درصد اجازه دریافت سود داده است.

لذا از همین جا من اعلام می‌کنم که ما به دنبال انحصار و افزایش قیمت نیستیم قیمت ما نیز به دلیل افزایش قیمت اسید بوده است.

یکی از مواردی که در بحث انحصار مطرح است، این است که چرا تولید اسید کشور در اختیار تنها دو شرکت است، و حتی تولید کننده اصلی و بزرگ این محصول  نیز در مالکیت ایران نیست. واردات نیز به دلیل آن که مخازن انبار این اسید در اختیار شرکت پتروشیمی رازی است، به تصمیم این شرکت بستگی دارد. نظر شما چیست؟

مصاحبه اختصاصی دامیران با دکتر جمشید رزمیار در خصوص بیماری آنگارا

در حال حاضر در ساخت اسید انحصاری وجود ندارد و دو شرکت اقدام به تولید آن می کنند. از سوی دیگر هیچ محدودیتی در واردات اسید بسته بندی وجود ندارد.

البته ما بارها مطرح کرده ایم که در صورتیکه با ما همکاری شود و از حمایت های دولتی برخوردار شویم، آمادگی احداث مخازن برای واردات اسید فسفریک را داریم، ولی هنوز از سوی دولت چراغ سبزی در این رابطه دریافت نکرده‌ایم.

با توجه به عدم تخصیص ارز دولتی به کلسیم فسفات وارداتی، نگرانی تولیدکنندگان داخلی این محصول بابت واردات به چه علت است؟

اول اینکه در صورت واردات، قیمت محصولات داخلی با محصول وارداتی مقایسه داده میشود. در حال حاضر قیمت محصول خارجی طبق آخرین اطلاعات من، حدود ۹۰۰ دلار است که با دلار نیمایی، حدود  ۲۲ هزار تومان بابت هر کیلوگرم تمام خواهد شد. از آنجایی که این محصول به عنوان مواد اولیه تلقی می شود، عوارض گمرکی و سود بازرگانی آن صفر شده و مالیات بر ارزش افزوده نیز از به آن تخصیص پیدا نمی‌کند. در نهایت با تمام هزینه‌های تحمیل شده به آن، هر کیلوگرم مونو کلسیم فسفات ۷/۲۱ درصد با قیمت ۲۳ هزار تومان وارد بازار می شود. ولی فسفات تولید داخل ۵/۱۷ درصدی ۵/۱۵ هزار تومان تمام می شود و توان رقابت با محصول خارجی را نخواهد داشت.

دلیل دیگری که ما به شدت مخالف واردات هستیم این است که محصول تولیدی ما از نظر قیمت نصف محصولات وارداتی است.

محصولی که وارد کشور می شود MDCP است. ما در کشور هم توان تولید MDCP  هم تولید MCP را داریم. حتی شرکت ایران فسفات، مقدار قابل توجهی منو تولید کرد. ولی متاسفانه به اندازه کافی برای خرید مراجعه کننده نداشتیم.

شرکت آریا فسفریک امکان تولید سالانه ۲۵۰ هزار تن اسید محلول را دارد. در صورتی که از تمام ظرفیت خود استفاده بکند به راحتی می تواند اسید مورد نیازکارخانجات ما را تامین کند.

ما با تنها نیمی از تولید سالانه شرکت آریا فسفریک و بدون استفاده از ظرفیت تولید کیمیاداران و حتی واردات اسید می توانیم سالانه ۱۵۰ هزار تن فسفات تولید کنیم.

گفته می شود راه حل این مسئله بستن عوارض گمرکی بر روی دی کلسیم فسفات وارداتی است. نظر شما چیست؟

از آنجایی که دی کلسیم فسفات در کنار اهمیتی که دارد، درصد ناچیزی از جیره غذایی دام و طیور آبزیان را تشکیل می دهد، از نظر مبلغی تاثیر چندانی روی قیمت تمام شده محصول تولیدکنندگان خوراک دام ندارد. به همین دلیل حتی با وجود تفاوت قیمت محصول تولیدی و محصول وارداتی، آنها استفاده از محصول خارجی را ترجیح می دهند. این اتفاق تولید داخلی ما را در زمینه دی و مونوکلسیم فسفات زمین گیر می کند.

به عنوان سخن پایانی چی پیامی برای خوانندگان دامیران دارید؟

طی سال های گذشته به دلیل کاهش مصرف مرغ و همینطور کمبود نهاده های تولید و شیوع کرونا، تولید کاهش پیدا کرده بود. ولی امسال با تامین نهاده ها، انگیزه پرورش دهندگان برای جوجه ریزی بیشتر شده، و کارخانه های تولید خوراک و کنسانتره نیز به حرکت افتاده اند.

در حال حاضر سه یا چهار شرکت ما توانایی و اجازه تولید مونو کلسیم فسفات و حدود ۷ شرکت ما امکان تولید سفارشی آن را دارند. در صورتی که مصرف کننده الزام و تعهد به مصرف مونو داشته باشد، ما شرکت ایران فسفات و چند شرکت دیگر را ملزم به اختصاص ظرفیت خود به تولید مونو می کنیم.

من درپایان تاکید می کنم که ظرفیت تولید مونو و دی کلسیم فسفات در کشور ۴۷۵ هزار تن در سال است. مشکل اصلی در حال حاضر کمبود اسید تولید داخل و تخصیص مقادیر زیادی از آن به تولید کود است. راه تامین این کسری در کوتاه مدت، توقف تولید کود و بازگشت اسید مصرفی آن به چرخه تولید مکمل فسفات و در دراز مدت افزایش تولید و واردات اسید فسفریک فید گرید است.

راه تامین کسری مکمل فسفات در کوتاه مدت، توقف تولید کود و بازگشت اسید مصرفی آن به چرخه تولید مکمل فسفات و در دراز مدت افزایش تولید و واردات اسید فسفریک فید گرید است.

اختصاصی دامیران: تامین اسید فسفریک؛ راه حل غایی مشکل کمبود کلسیم فسفات

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

3.9/5 - (10 امتیاز)

منبع: دامیران

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید

یک + 15 =