ترویج روشهای نوین تولید، نیاز امروز صنعت دامپروری سنتی کشور است
ترویج روشهای نوین تولید، نیاز امروز صنعت دامپروری سنتی کشور است

مدیر عامل اتحادیه مرکزی دام سبک کشور:

ترویج روشهای نوین تولید، نیاز امروز صنعت دامپروری سنتی کشور است

اختصاصی دامیران؛ روش های نوین تولید به دامداران کمتر معرفی شده اند/ هزینه های صادرات به جز خرید دام دارای مولفه های دیگری است که در جای خود در کشورهای مقصد حائز اهمیت و تعیین کننده هستند/ تشکل های ما به آموزشهای علمی و عملی، مشاوره و حمایت های مادی و معنوی دولت ها احتیاج دارند

در پی بحثهای اخیر پیرامون مشکلات دامداران، عدم توجیه اقتصادی پرورش دام در کنار بالا رفتن قیمت گوشت قرمز، اقدمات و تعلل های دولت برای مدیریت تولید دام و بازار گوشت و مسائلی از این دست، باعث گسترش حواشی پیرامون صنعت دامپروری کشور شده است. از این رو دامیران در گفتگویی با افشین صدر دادرس، مدیر عامل اتحادیه مرکزی دام سبک کشور، به واکاوی راه حل های ریشه ای این معزلات پرداخته است:

۱_ با توجه به اصلاح نظام یارانه ها و بالارفتن هزینه های تولید، بحث بهره وری در تولید اهمیت بیشتری پیدا می کند. به نظر شما در حال حاضر دامداری های ما تا چه حد بهره ور هستند؟

به دلیل به کارگیری روشهای سنتی در دامداری های ما، و نبود فعالیتهای کافی ترویجی، روشهای نوین تولید در دامداری ها از گسترش کمی و کیفی خوبی برخوردار نبوده، و بهره وری در حوزه تولیدات دامی ما مخصوصا  در حوزه دام سبک و سنگین روستایی و عشایری مناسب نیست. در حوزه دام های صنعتی کاملاً شرایط متفاوت است و این بخش از صنعت به نسبت از شرایط خیلی بهتری برخوردار است.

دام در حقیقت یک کارخانه زنده است. اگر خدمات و خوراکی که به دام داده می شود کیفیت مناسب داشته باشد، تولید با کیفیتی نیز خواهیم داشت. در غیر این صورت، هم هزینه تولید بالا خواهد رفت و هم کیفیت محصول کاهش پیدا میکند.

 خوراک های جایگزینی به بازار معرفی شده، اما بین دامداران رواج پیدا نکرده و دامداران با آنها آشنا نیستند. حتی اگر اسم آن را شنیده باشند، نسبت به آن بی تفاوت هستند چرا که نتیجه استفاده از این خوراک ها برای آنها ملموس نیست. بنابراین در شرایط فعلی این انتظار از دامداری سنتی، که قیمت تمام شده را پایین بیاورد به نظر من منطقی نیست. مگر اینکه راهکارهای دیگری را به کار بگیرند. به عنوان مثال در دوره اول تحریم‌ها، خوراک دام با قیمت یارانه ای بین عشایر توزیع می شد. البته این خوراک، خوراک با کیفیتی بود که یا توسط تشکل های عشایری تولید و یا از تولیدکنندگان مورد اطمینان خریداری شده بود. دامدار عشایر که منافع استفاده از این خوراک را لمس کرد، استفاده از آن را حتی بعد از قطع یارانه ها ادامه داد. امروز هم می‌توان همان الگو را پیاده کرد. یعنی خوراک هایی که  جدیدا وارد بازار شده اند با یارانه در اختیار دامدار گذاشته شود، دامدار استفاده از آن را امتحان کند و نتیجه آن را ببیند. وقتی نتیجه را دید و متوجه شد که استفاده از این خوراک از لحاظ اقتصادی و کیفی نتیجه بهتری را به ارمغان می آورد، مسلما اگر در ادامه این محصول یارانه هم نداشته باشد به مصرف آن ادامه خواهد داد.

افزایش قیمت خواسته دامداران بود

۲-  راهکار های افزایش بهره‌وری با هدف کاهش قیمت تولید و اقتصادی شدن آن با توجه به شرایط امروز کشور چیست؟

روش های نوینی چه در زمینه مدیریت تولید مثل، چه در زمینه مدیریت تغذیه، و چه در زمینه مدیریت بهداشت برای تولید وجود دارد.  اما این روش ها در سطح جامعه هدف، که در واقع همان دامداری ها  هستند، آن طور که باید و شاید معرفی نشده اند. به نظر من مهم ترین مسئله برای افزایش بهره‌وری، ترویج این موضوعات جدید است. در واقع در اینجا  نقش ترویج در بخش کشاورزی به خوبی نمایان می شود. عزیزان ما در بخش ترویج کشاورزی، در واقع خط مقدم انتقال دانش به این حوزه هستند. امروز گسترش فعالیت این عزیزان لازم و ضروری به نظر می رسد. برای این مهم باید بودجه و اعتبارات مناسب مورد نیاز در اختیار این گروه قرار گیرد و آنها بتوانند مثل سالهای دور گذشته، دوباره فعالیت خود را از سر بگیرند. بدون تردید این اتفاق در افزایش بهره وری تولید، به ویژه در حوزه تولید دام سبک بسیار موثر خواهد بود.

۳_ با توجه به ارزان بودن هزینه انرژی و هزینه های کارگری در کشور ما به نسبت سایرکشورهای منطقه، ایران از نظر کیفیت و قیمت تولید از چه جایگاهی با سایر کشورهای تولید کننده در منطقه برخوردار است؟ دلیل آن چیست؟

تولید در حوزه دامداری صنعتی و سنتی ما از کیفیت بسیار مناسبی برخوردار است. در حوزه تولید شیر گاو، ما حرف های زیادی برای گفتن داریم. تولیدات ما قابل رقابت با تولیدکنندگان بزرگ دنیا هستند. درخصوص دام سبک نیز همانطور که می دانید، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، مشتریان بسیار خوبی برای دام سبک ما هستند  که یکی از مهم‌ترین دلایل آن، استفاده دام های ما از علوفه مرتعی و تغذیه طبیعی است. به عبارتی دام های ما دارای گوشت سالمی هستند. ولی اگر قرار باشد قیمت  دام زنده ایرانی را در کشورهای حوزه خلیج فارس مبنای مقایسه قیمت گوشت در داخل و خارج از کشور قرار دهیم، از آن‌جایی که نرخ برابری ارز ما شرایط خاص خود را دارد، نمی توان آن را مبنای مقایسه درستی قرار داد، بعلاوه در شرایط کنونی بازار گوشت ایران، غیر از نرخ ارز از عوامل دیگری تاثیر می گیرند که نقش آنها بسیار بیشتر و تعیین کننده تر از قیمت دام زنده هستند.

اختصاصی دامیران؛ گفتگو با رئیس هیات مدیره گروه استیری

درخصوص تاثیر نرخ ارز بر بازار گوشت، شاهدیم که واردات گوشت از خارج از کشور برای واردکنندگان غیر قابل توجیه شده و این شرکت پشتیبانی را بر آن داشته که با اعمال فشار روی دامداران و تشکل ها، برای پایین آوردن قیمت گوشت، تولیدات دامداران را با قیمت پایین تر خریداری کند.

افشین صدر دادرس: جای ترویج برای بهره ور کردن صنعت دامپروری خالی است - دامیران
افشین صدر دادرس: جای ترویج برای بهره ور کردن صنعت دامپروری خالی است – دامیران

۴- گفته می شود در شرایط امروز صادرات دام اقتصادی نیست. نظر شما در این رابطه چیست؟

صادرات دام جدای بحث خرید آن در داخل کشور ، هزینه های دیگری را هم بدنبال دارد. که با توجه به قیمت مشخص دام ایرانی در بازار هدف، صادر کننده ای که بخواهد اقدام به صادرات کند، می بایست تمام این هزینه ها را محاسبه کرده و در صورت احراز صرفه اقتصادی، اقدام به صادرات نماید. اگر جایی در محاسبات خود به این نتیجه برسد که صادرات توجیه ندارد، مسلما این کار را انجام نخواهد داد. بعنوان مثال صادرات دام سنگین با توجه به عوارضی که برای صادرات آن وجود دارد، به هیچ عنوان توجیه ندارد. به هر حال کسانی که قصد صادرات دارند، باید برای هر هدف صادراتی، بنشینند و محاسبات دقیق خود را انجام دهد. فاکتورهایی که باید در این ارتباط در نظر گرفته شوند تنها قیمت خرید نیستند. عواملی مانند عوارض، هزینه های قرنطینه، هزینه های حمل و نقل دریایی و زمینی، تلفات بین راهی، برگشت ارز و … که با توجه به مجموعه این عوامل قیمت عرضه قابل رقابت با قیمت دام وارداتی از سایر کشورها باشد.

۵_ تشکل ها تا چه حد می توانند در بهره ور کردن تولیدات مجموعه های تحت پوشش خود موثر باشند؟ عملکرد تشکل ها در این حوزه را چطور ارزیابی می کنید؟

اگر به تشکل ها بها داده شود، می توانند نقش بسیار خوبی را در این زمینه ایفا کنند. متاسفانه در طی سنوات گذشته این موضوع فقط در حد شعار باقی مانده و دستاویزی برای دولتمردان بوده که هر کجا که خواستند به این بهانه بتوانند به تشکل ها حمله کنند.

تشکلهای ما برای انجام فعالیت های فنی به یک سری زیرساخت ها احتیاج دارند که فراهم نیستند و نمی توان بدون این زیرساخت‌ها از تشکل ها انتظار معجزه داشت. این زیرساخت ها باید در سنوات گذشته ایجاد می شد. اگرچه برای توجه به تشکل ها و فراهم نمودن زیرساختها هیچ وقت دیر نیست و همه همکاران ما این آمادگی را دارند که در این زمینه فعالیت کنند و همکاری داشته باشد.

۶_ چه زیرساخت هایی مورد نیاز تشکل ها هستند؟

در دهه شصت، شرکت های تعاونی در کشور به منظور توزیع محصولات اساسی و نهاده های تولید بین خانوارهای روستایی و عشایری و تولیدکنندگان تشکیل شدند. ولی در اواخر دهه هفتاد که داستان کالاهای اساسی یارانه ای جمع شد، تقریباً تمام تشکل ها به حال خود رها شدند. سرمایه گذاری روی فعالیت‌های تولیدی تنها توسط تعداد بسیار محدودی از این تشکلها انجام شد. از همین‌رو اکثریت قریب به اتفاق تشکل های ما به همان نظام توزیعی عادت کرده‌ اند. برای اینکه این تشکل ها وارد فعالیت های تولید و تجارت و بازرگانی شوند، در وهله اول به نیروی انسانی متخصص و با تجربه و آموزشهای عملی و میدانی نیاز دارند. دوم اینکه باید مشاورینی در اختیار این تشکل ها قرار بگیرند که بتوانند آنها را به سمت اهداف از پیش تعیین شده هدایت کنند. مورد دیگر این است که امکان ورود تشکلها در درجه اول به بازارهای داخلی و بعد بازارهای خارجی فراهم گردد. همچنین در فرآوری محصولاتی که نیاز به فرآوری دارند به آنها کمک شود و در صورت نیاز سرمایه در گردش ارزان قیمت در اختیار آنها قرار گیرد. در مراحل بعد به زیرساخت های سرمایه ای نیز باید توجه شود. به عنوان مثال در بخش ما کشتارگاه، میادین عرضه دام، مراکز بسته بندی، کارخانه خوراک دام، کارخانه پاستوریزه شیر و …. . ولی در سالیان گذشته اقدامات حمایتی کمی در این زمینه ها انجام شده است. با این حال تلاشهای بسیاری در چند سال اخیر برای جبران عقب ماندگیها انجام شده بطوریکه در بسیاری از نقاط کشور زنجیره های ارزش و تولید تشکلها در حال فعالیتهای مختلف هستند.

اختصاص یک سوم از ظرفیت مرغداری ها به سویه آرین

۷_ مجموعه های دانش‌بنیان چه کمکی به پایین آوردن هزینه تمام شده تولید در صنعت پرورش دام می توانند داشته باشند؟ آیا در حوزه دام سبک و سنگین مجموعه های دانش بنیان عملکرد موثری داشته اند؟

مجموعه های دانش بنیان در صورت معرفی مناسب محصولات خود، می توانند بسیار مفید عمل کنند. دانش نوین و علم جدید وقتی می تواند به عرصه های تولید وارد شود که با ادبیاتی که برای تولید کنندگان ما آشناست به آنان معرفی شود. این مهم تنها از عهده کارشناسان ورزیده و خبره ترویج کشاورزی که در کشور ما سابقه و کارنامه درخشانی دارند بر می آید. وقتی آخرین دستاورد های علمی مجموعه های دانش بنیان به تولیدکنندگان معرفی، و تقاضا ایجاد شد، آنگاه تشکل ها می توانند بعنوان بازوان ارزان ‌قیمت و سهل الوصول مجموعه های دانش بنیان، محصولات آنان از طریق شبکه های مویرگی خود در سطح بخش کشاورزی و جامعه هدف توزیع و عرضه کنند. دانش بنیان ها تولیدات با ارزشی داشته اند اما از آنجا که فعالیت مناسبی برای معرفی محصولات آنها صورت نگرفته، نفوذ آنها در عرصه های کشاورزی و دامپروری بعضاً بسیار کند بوده است.

ترویج روشهای نوین تولید، نیاز امروز صنعت دامپروری سنتی کشور است

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

post

منبع: دامیران

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید

چهار − 4 =