سید احمد مقدسی: خشکسالی و دخالت های دولتی، تازیانه ای بر بدنه دامپروری
سید احمد مقدسی: خشکسالی و دخالت های دولتی، تازیانه ای بر بدنه دامپروری

در پی سوء مدیریت ها، خطر نابودی به بیخ گوش صنعت دامپروری کشور رسیده است.

خشکسالی و دخالت های دولتی، تازیانه ای بر بدنه دامپروری

سید احمد مقدسی، رئیس هیات مدیره انجمن صنفی گاوداران، خشکسالی و افزایش نرخ جهانی نهاده های دامی را دلایل اصلی افزایش قیمت محصولات صنعت دامپروی دانست؛ وی دخالت های دولت به تبع تخصیص ارز یارانه ای به نهاده های دام در صنعت، قیمت گذاری دستوری، جلوگیری از صادرات مازاد تولید شیر و لبنیات کشور، تعلل در تصمیم گیری ها و دخالت های موازی و غیرکارشناسانه ستاد تنظیم بازار در تصمیمات وزارت جهاد به عنوان ارگان تخصصی متولی تولید دامپروری را، از چالش های اساسی و مهم صنعت دامپروری برشمرد.

   چالش خشکسالی، افزایش قیمت شیر و لبنیات، مشکلات مربوط به تامین نهاده های دامی، دغدغه های مرتبط با تامین گوشت سبد غذایی خانوار، و اخبار مرتبط با برنامه های وزیر جدید جهاد کشاورزی، نگاه کارشناسان و مردم را به سمت صنعت دامپروری  معطوف کرده اند و چالشهای مرتبط با این صنعت، این روزها به یکی از دغدغه های مهم گروه های تصمیم ساز و  فعالان این صنعت تبدیل شده است. در همین راستا آقای سید احمد مقدسی، رئیس هیات مدیره انجمن صنفی گاوداران،  برای  بررسی چالشهای صنعت گاوداری و راه های برون رفت از این چالشها با دامیران به گفتگو نشسته اند:

فایل صوتی مصاحبه دامیران با سید احمد مقدسی

  • تولید سالانه گوشت و شیر کشور چقدر است و چه درصدی از این تولید به ترتیب در دامپروری های صنعتی، نیمه صنعتی و سنتی انجام می شود؟

    میزان تولید شیر خام کشور سالانه ۲/۱۱میلیون تن، و میزان تولید گوشت سالانه بین ۹۵۰ هزار کیلوگرم تا یک میلیون تن در سال است که از این میزان تولید گوشت، ۶۰ درصد از پرورش دام سنگین و ۴۰ درصد از پرورش دام سبک تامین می‌شود. ۶۰ درصد این تولید، در واحد‌های صنعتی و ۴۰ درصد در واحد های نیمه صنعتی و روستایی انجام می گیرد.

  • تولید صنعت دامپروری طی دو سال گذشته چه تغییری داشته است؟ آیا شما آمار یا برآوردی از میزان مصرف شیر و گوشت در جامعه دارید؟

   ما از تولید حدود ۵/۱۰ میلیون تن با بالای ۱۱ تن در شیر، و از حدود ۸۷۰ هزار تن به حدود یک میلیون تن گوشت در سال رسیده ایم و این روند افزایشی بوده است. حدود ۱۰ درصد شیر کشور پس از تبدیل به لبنیات از کشور صادر می شود. ۲۹ کشور مقصد صادرات لبنیات ما هستند که عمده آنها را کشورهای همسایه تشکیل می دهند.

در دامپروری، هر تصمیم مثبت یا منفی که اتخاذ می شود، ممکن است تبعات خود را یکی دو سال بعد نشان دهد.

   تقریبا حدود ۱۳۷کیلوگرم در ازای هر نفر سرانه تولید کشور ما بوده، و حدود ۱۲۵ کیلو نیز به مصرف داخلی کشور می رسد. سالانه حدود ۸ میلیون تن از شیر خام تولیدی در صنایع لبنی کشور فرآوری شده و باقی آن به مصارف خودمصرفی و تولید شیر خشک می رسد.

  • عوامل مهم موثر بر تولید در طی دو سال گذشته چه بوده است؟

   عاملی که صنعت دامپروری را بسیار رنج داده است، در کنار خشکسالی، تحمیل ارز ۴۲۰۰ تومانی بوده، که باعث شده دامپروران  به خصوص در واحد‌های پرواربندی، به سختی از عهده تامین نهاده ها برآیند. امروز با وجود عدم امکان تامین ارز توسط بانک مرکزی، شرایط واردات نیز از بین رفته و کشور برای واردات محصولاتی مانند ذرت دچار چالش جدی شده است.

اختصاصی دامیران: بی تصمیمی دولت، پاشنه آشیل صنعت طیور و بازار مرغ

   خشکسالی یک امر جدی است که امکان تولید علوفه در کشور را از ما سلب کرده است. اگر دولت اجازه واردات نهاده با ارز آزاد را صادر کند، ما می توانیم علوفه خشبی مانند یونجه را نیز وارد کنیم. متاسفانه ارز یارانه ای باعث مشکلات در تامین نهاده ها و ایجاد قیمت گذاری دستوری می شود؛ در حالی که این یارانه می تواند به محصول نهایی یعنی لبنیات و گوشت تخصیص پیدا کند که دهک های پایین جامعه بتوانند از آن بهره ببرند.

  • با توجه به این مشکلات چگونه موفق به افزایش تولید شده ایم؟

   واقعیت این است که در دامپروری، هر تصمیم مثبت یا منفی که اتخاذ می شود، ممکن است تبعات خود را یکی دو سال بعد نشان دهد. در دو سال گذشته، نهاده ها با هر سختی ای که بود تامین شد ولی امسال به دلیل خشکسالی کم سابقه ای که در کشور اتفاق افتاد،  برای تامین سه رقم نهاده کلش، ذرت علوفه ای  و یونجه متحمل زحمت زیادی شدیم و قیمت این نهاده ها ۳۰۰ تا ۵۰۰ درصد افزایش پیدا کرد. نهاده های جو، ذرت و سویا نیز مشکل را مضاعف کرده اند. اگر هر چه سریعتر مشکل ارز حل نشود و اجازه ورود نهاده با ارز آزاد صادر نشود تا صنعت دامپروری نیز بتواند طبق روال به تولید خود بپردازد، تولید آسیب می بیند و در صورت تداوم این روند، بدون شک تولید صنعت که تامین کننده نیاز گوشت و لبنیات کشور است،  نابود خواهد شد.

  • پیشرفت تکنولوژی تولید در ۱۰ سال اخیر چگونه بوده است؟ چه چیزهایی مانع و چه چیزهایی تقویت کننده پیشرفت تکنولوژی در این حوزه اند؟

   پیشرفت صنعت دامپروری در سالهای اخیر بسیار زیاد بوده است. صنعت گاو شیری ما پس از ایالات متحده آمریکا در دنیا به صورت مشترک، با کانادا رتبه دوم را دارد و کشور هلند به عنوان کشور مبدا گاو هلندی، صاحب رتبه سوم است. کشور ما ذخیره ژنتیکی خیلی قوی ای دارد ولی ما با اتخاذ سیاست‌های نادرست به سمت نابودی آن حرکت می کنیم.

   ضربه به صنعت گاوداری به راحتی قابل جبران نیست. در حال حاضر در این صنعت هم سرمایه و هم انگیزه بالا برای سرمایه گذاری وجود دارد. جمعیت کشور روز به روز در حال افزایش است. دامپروری باید به قدری سودآور باقی بماند که انگیزه سرمایه گذاری از دست نرود و تولیدات گوشت و لبنیات، امنیت غذایی کشور را تامین کند.

  • در صورت تداوم خشکسالی در سال ۱۴۰۱، چه خطرات و زیان هایی دامپروری کشور را تهدید می کند؟

   با این شرایط به صنعت دامپروری لطمه وارد می شود و من نگران آینده تامین شیر و گوشت کشور هستم. صنعت ما غذای ۸۵ میلیون ایرانی را تامین می کند.

   کشور ما از یکی از بزرگترین واردکنندگان محصولات لبنی در اوایل انقلاب، به یکی از صادرکنندگان بزرگ این محصولات در منطقه تبدیل شده است. باید به تولیدکنندگان کشور از این بابت تبریک گفت و قدر زحمات آنها را دانست.

اگر صنعت دامپروری از بین برود، کشور مجددا درگیر واردات گوشت بسته بندی و لبنیات خواهد شد که این امنیت غذایی، امنیت شغلی و سلامت جامعه را به مخاطره خواهد انداخت.

اگر این صنعت از بین برود، کشور مجددا درگیر واردات گوشت بسته بندی و لبنیات خواهد شد که این امنیت غذایی، امنیت شغلی و سلامت جامعه را به مخاطره خواهد انداخت. واردات علوفه خشبی در کشور به صورت مقطعی و فقط به ضرورت خشکسالی خواهد بود و در صورتی که شرایط جوی مساعد باشد، تمام اینها در داخل کشور تولید می شود. در مواقع بحرانی مانند امسال باید تسهیلاتی در نظر گرفته شود که بتوان مقطعی این واردات را انجام داد تا سرمایه و ذخیره ژنتیکی مملکت ازبین نرود و حفظ شود.

  • داستان کشتار دام های مولد چه بود؟

    ستاد تنظیم بازار اعلام قیمت ۶۵۰۰ تومان برای خرید شیر از دامدار را حدود ۵ ماه به عقب انداخت. این در شرایطی بود که دامدار ناچار بود که  شیر را به قیمت دستوری ۴۵۰۰ تومان بفروشد که برای خودش به قیمت ۶۵۰۰ تومان تمام شده بود. ضرر ناشی از این تصمیم اشتباه، دامدار را ناچار به فرستادن گاوهای مولد و حتی آبستن به کشتارگاه کرد تا بتواند نقدینگی آن را برای بقیه گله هزینه کند. ماشین تولید صنعت دامپروری موجود زنده است. ما نمی توانیم به حیوان بگوییم ارز نداریم یا تحریم هستیم. حیوان دستگاه نیست که ما خاموشش کنیم‌ . موجود زنده ای است که اگر به موقع به آن رسیدگی نشود می میرد. دخالت دولت و تعلل در تصمیم گیری ها  و قیمت های دستوری باعث ایجاد این مشکلات می شود. دولت باید دست و پای خود را از تولید و اقتصاد بیرون بکشد و فقط سیاستگذار باشد. در حالی که دولت فقط لای چرخ تولید چوب می گذارد.

  • دلایل افزایش اخیر قیمت شیر چیست؟

   دلیل عمده آن افزایش قیمت نهاده هایی مانند جو، ذرت و سویا در سطح جهانی بود، خشکسالی دلیل دیگری بود که باعث شد ۶۰ درصد نهاده های تولید که علوفه خشبی است، در داخل تولید نشود و افزایش قیمت سیصد تا پانصد درصدی داشته باشد.

  • آیا وزارت جهاد کشاورزی اقدام موثری در جهت کاهش خسارت به دامدار و صنعت تولید دام داشته است؟ جای چه اقداماتی خالی بوده است؟

   ما مشکلی با وزارت جهاد نداریم. وزارت جهاد همراه ماست و از تولید دامپروری حمایت می کند. دخالت های موازی ستاد تنظیم بازار مشکل ساز بود. امیدواریم با کمک مجلس و اجرای قانون انتزاع که قرار شد بر اساس آن، اختیارات به وزارت جهاد بازگردد، این موانع برطرف شود. من آینده را به شرط حمایت دولت روشن می بینم. دولت باید کار را دست کاردان بسپارد. وزارت جهاد کشاورزی خود متولی تولید است. از همین رو مناسب است که تمام وضع دستورالعمل های واردات صادرات، نظام های تعرفه ای و …‌ به خود وزارت جهاد سپرده شود، نه به ستاد تنظیم بازاری که در آن وزارت جهاد از ۱۴ رای تنها یک رای دارد. اگر وزیر جدید جهاد کشاورزی از اجرای قانون انتزاع به طور کامل حمایت کند، من آینده خوبی را برای صنعت پیش بینی می کنم.

  • با توجه به خطراتی که صنعت پرورش دام کشور را تهدید می کند، نظر شما در رابطه با برنامه های اعلامی وزیر جدید پیشنهادی جهاد کشاورزی چیست؟

   آقای دکتر ساداتی نژاد رییس کمیته کشاورزی مجلس بودند. ایشان کاملا عالم و مطلع این کار و از بدنه این بخش هستند. ارتباط خوبی با تولید کنندگان و تشکل ها ی بخش تولید دارند و درد آشنا هستند و برای بازگشت قانون انتزاع وزارت جهاد کشاورزی ایشان کمک زیادی کردند.

  • از نظر شما چه تمهیداتی باید برای تامین نهاده های مورد نیاز صنعت اندیشیده شود؟

   آزاد سازی نرخ ارز و عدم مانع تراشی بر سر راه صادرات و واردات با یک نرخ ارز مشخص، اولین اقدام موثر برای حل مشکل دامپروری است.

  1. پیشنهاد شما برای جبران خسارت های وارده به ذخیره مولد صنعت دامپروری چیست؟

   دولت چون نهاده را با ارز ۴۲۰۰ در اختیار قرار می دهد، صادرات شیر خشک و کره ما را ممنوع کرده بود. در حالی که این کره و شیر خشک مازاد بر نیاز کشور است. خود دولت از نظر مالی تمکن مالی خوبی به دلیل شرایط تحریم ندارد. خواهش ما این است که دولت با حذف عوارض صادراتی مشکل ما را حل و از ما حمایت کند. همه کشورها بابت صادرات یارانه پرداخت می کنند. ما نه تنها چنین انتظاری نداریم، بلکه می خواهیم باری از روی دوش دولت برداریم. ما برای حفظ صنعت، باید مازاد تولید را صادر کنیم.

خواهش ما از دولت این است که دراجرای تصمیمات خود تعلل نکنند. موانع سریعتر برطرف شود تا صنعت دامپروی بتواند راه پیشرفت خود را به درستی ادامه دهد.

البته قرار بر این شده که کارخانجات تولید لبنیات که شیر را با ۶۵۰۰ تومان بخرند، اجازه صادرات شیر خشک و کره شان بدون اخذ عوارض گمرکی صادر شود. ولی متاسفانه بعد از گذشت یک ماه هنوز این دستور نیز کتبا به گمرک ابلاغ نشده است.

  1. اگر قرار باشد از هر یک از سازمان های مرتبط با صنعت دو درخواست در جهت شعار سال رهبری داشته باشید چه هستند؟ ( تولید، پشتیبانی ها، مانع زدایی ها)

   ما در بخش صنایع غذایی هستیم‌‌ و تولیدات ما قابلیت فسادپذیری بالایی دارند. خواهش ما از دولت این است که دراجرای تصمیمات خود تعلل نکنند. موانع سریعتر برطرف شود تا صنعت دامپروی بتواند راه پیشرفت خود را به درستی ادامه دهد.

  1. آزادسازی نرخ نهاده ها چطور؟ چقدر باعث افزایش قیمت شیر و گوشت می شود؟

   طبق برآورد ما قیمت شیر درب دامداری ۱۰۵۰۰ تومان خواهد شد. دولت می تواند با تخصیص ما به التفاوت این یارانه به مصرف کننده، از انتقال فشار و آسیب به مردم جلوگیری کند. اگر صنعت دامپروری هم موفق به تولید شیر خامی که نرخ جهانی آن زیر ۳۵ سنت یورو دربیاید شود، لبنیات ما مزیت صادراتی خود را هم از دست نخواهد داد. گوشت زنده نیز حدودا ۸۰ هزار تومان تمام خواهد شد.

  1. آیا دامیران را می خوانید؟ دامیران را چگونه ارزیابی می کنید؟ فکر می کنید دامیران – به عنوان پایگاه فراگیر دامپروری و دامپزشکی کشور – چه خدماتی برای انجمن صنفی گاوداران می تواند داشته باشد؟ چه توقعات و انتظاراتی از دامیران دارد؟

   دامیران را می خوانم. دامیران باید در کنار اطلاع رسانی که انجام می دهد،  پیگیر حل مشکلات ازطرف مسوولان باشد. این مصاحبه ای که با من به عنوان نماینده بخشی از صنعت دامپروری کشور انجام دادید، در صورتی مفید خواهد بود که جواب آن را از مسوولان تصمیم گیر هم پیگیری کنید. ما در حد توان و بضاعت خود پیگیر حل مشکلات صنفی صنعت هستیم‌. ولی مشکلات آنقدر زیاد است که تصور کنید اگر پیگیری نمی کردیم چه بلایی به سر دامپروری ما می آمد‌.

  • سخن پایانی ؟

   دولت باید در پی حل مشکل برای تولیدکنندکان، امنیت شغلی و امنیت غذایی و سلامت جامعه باشد. خواهش ما از دولت این است که با آزادسازی نرخ نهاده ها، هر چه سریع تر در جهت حل مشکلات صنعت دامپروی گام بردارد.

سید احمد مقدسی: خشکسالی و دخالت های دولتی، تازیانه ای بر بدنه دامپروری

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع: دامیران

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید