احمد سلحشور: کارخانجات خوراک دام، قربانیان ارز ترجیحی
احمد سلحشور: کارخانجات خوراک دام، قربانیان ارز ترجیحی

در گفتگو با عضو هیات مدیره انجمن صنایع خوراک دام مطرح شد:

کارخانجات خوراک دام، قربانیان ارز ترجیحی

با شروع تخصیص ارز ترجیحی و توزیع نهاده های دامی از طریق سامانه بازارگاه، تولیدکنندگان خوراک دام آماده عملا از زنجیره تولید پروتئین کشور حذف شدند. ولی در حال حاضر به نظر می رسد با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی و آزادسازی قیمت ها، استفاده از فرمولاسیون علمی و دانش و تجربه تولیدکنندگان خوراک دام آماده، می تواند کمک موثری در بهبود کیفیت خوراک دام و تعدیل هزینه های مربوط به آن باشد.

” فایل صوتی این گفتگو “

 

   آذر ماه امسال، زمزمه هایی  برای حذف ارز ترجیحی نهاده های دامی و آزادسازی قیمت این کالای استراتژیک از ابتدای دی ماه به گوش رسید. ولی عدم آمادگی روانی بازار برای انجام این جراحی مهم اقتصادی، بازار نهاده های دامی را دستخوش نوسانات شدید و غیر قابل کنترل کرد که تاثیر خود را روی افزایش قیمت محصولات مرتبط با طیور نشان داد. شاید به همین دلیل بود که سیاستگزاران حذف ارز ترجیحی، موقتا از انجام این کار عقب نشینی کردند تا مقدمات کار برای تضمین حفظ ثبات بازار نهاده های دامی و صنعت تولید پروتئین کشور آماده شود. با این وجود به اذعان اغلب قریب با اتفاق کارشناسان اقتصادی و صنفی، رسیدن به هدف ثبات در صنعت پرورش دام و طیور کشور، از مسیر حذف ارز ترجیحی و آزادسازی قیمت نهاده های دامی می گذرد.

   در این خصوص آقای احمد سلحشور رئیس هیات مدیره اتحادیه کارخانجات خوراک دام طیور و آبزیان استان خراسان رضوی و عضو هیات مدیره انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان کشور در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار دامیران با واکاوی مشکلات صنعت تولید خوراک دام و راه های برون رفت از آن پرداخته است:

  • ظرفیت تولید کارخانه جات خوراک دام استان خراسان رضوی به چه میزان است و این کارخانه جات امکان تامین چند درصد از نیاز کشور به خوراک دام را دارند؟

نقش کارخانجات تولید خوراک دام در تامین امنیت غذایی کشور غیر قابل انکار است.  ما در استان خراسان رضوی به عنوان قطب تولید خوراک دام و طیور و آبزیان در کشور، توان تولیدی بالغ بر ۵/۳ تا ۴ میلیون تن خوراک آماده را در سال داریم که این تقریبا معادل حدود ۱۲ درصد از نیاز داخلی کشور است.

  • مشکلات اصلی کارخانه جات دام و طیور در سالی گذشت چه بوده است؟

 بعد از این که دولت محترم پیشین و وزارت جهاد کشاورزی تصمیم گرفتند ارز ترجیحی را وارد گردونه تجارت واردات نهاده های مورد نیاز در صنعت دام و طیور کشور کنند، متاسفانه وزارتخانه هیچ نقشی را برای کارخانجات خوراک دام و طیور آماده در نظر نگرفت. این در حالی است که این کارخانجات نقشی بسیار مهم و اساسی در بحث فرآوری و تامین داشتند.

ولی متاسفانه هیچ نهاده ای به صورت مستقیم به عنوان مواد اولیه در اختیار این کارخانجات قرار نگرفت. مگر اینکه در استانها، سازمان های جهاد استانی با همکاری اتحادیه ها و تشکل ها در استان، از جمله اتحادیه های مرغداران گوشتی، اتحادیه های مرغداران تخمگذار، و همچنین اتحادیه های دامداران و گاوداران، درصد محدودی از واحد‌های پرورش دام و طیور طی توافق های داخل استانی و با توجه به اشرافی که نسبت به کیفیت خوراک دام آماده داشتند، به صورت مستقیم با کارخانجات وارد قرارداد شدند. البته این رقم در مقایسه با ظرفیت تولید کارخانجات عدد قابل توجهی نبود ولی به هر حال مانع از تعطیلی کارخانجات خوراک دام شد.

قبل از بحث تخصیص ارز ترجیحی به نهاده های دامی حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد از واحدهای تولیدی دام و طیور ما از خوراک دام آماده تولید شده در کارخانجات استفاده می کردند. این فرهنگ سازی انجام شده بود و کارخانجات ما نیز خودشان را به تکنولوژی روز مجهز کرده بودند. ما از مشورت و همکاری بهترین تیم های متخصص تغذیه ای و بهداشتی و مدیران فنی بهره می‌بردیم.

ارتباط بسیار خوبی بین مزارع پرورش دام و طیور و کارخانجات تولید خوراک ایجاد شده بود، ولی به مجرد اینکه بحث ارز ترجیحی و پرداخت یارانه به نهاده های دامی از طرف وزارت جهاد اعلام شد، این همکاری ریزش شدیدی پیدا کرد و خیلی از مزارع با استفاده از یک آسیاب میکسر به صورت غیر استاندارد و غیرعلمی به تولید خوراک مورد نیاز خود پرداختند، که متاسفانه این اتفاق به کشور خسارات جبران ناپذیری وارد کرد.

چگونه تغذیه نشخوارکنندگان را مدیریت کنیم؟

از سال ۹۷ که در دولت آقای روحانی، تصمیم بر پرداخت ارز ۴۲۰۰ تومانی شد تا امروز، دولت ۵۷ میلیارد یارانه پرداخت کرده است. این عدد کوچکی نیست. ما با این مبلغ می توانستیم تمام زیرساخت های کشور را در بخش پرورش دام و طیور توسعه دهیم. ولی متاسفانه گاهی سیاستگذاری های غلط در سطح مسئولان و هیئت دولت منجر به اتفاقاتی می شود که منابع ارزی کشور را نابود میکند.

 از سال ۹۷ که در دولت آقای روحانی، تصمیم بر پرداخت ارز ۴۲۰۰ تومانی شد تا امروز، دولت ۵۷ میلیارد یارانه پرداخت کرده است. این عدد کوچکی نیست. ما با این مبلغ می توانستیم تمام زیرساخت های کشور را در بخش پرورش دام و طیور توسعه دهیم. ولی متاسفانه گاهی سیاستگذاری های غلط در سطح مسئولان و هیئت دولت منجر به اتفاقاتی می شود که منابع ارزی کشور را نابود میکند.

  • در حالی که کارخانه جات تولید خوراک دام متمایل به حدف ارز ترجیحی و آزاد شدن قیمت نهاده ها هستند، برخی مرغداران اصرار دارند که یارانه نهاده ها همچنان باقی بماند. نظر و دلیل شما در این رابطه چیست؟

این مخالفت مرغداران می تواند دلایل متعددی داشته باشد که یکی از آنها نیاز به در اختیار داشتن سرمایه در گردش قابل توجه بعد از حذف ارز ترجیحی برای مرغداران است. به هر حال قیمت ارز قرار است از ۴۲۰۰ تومان به ۲۴ هزار تومان افزایش پیدا کند که این در واقع یک افزایش ۶ برابری است. از آن جایی که بعضی از واحدهای پرورش این سرمایه در گردش را در اختیار ندارند، نگران تعطیلی واحدهای تولیدی خود هستند. نگرانی دوم دوستان ما، کاهش قدرت خرید مردم است چرا که احتمالا بعد از برداشتن ارز ترجیحی، کالا یا کالاهای ما بیش از دو، و تا دو نیم برابر افزایش قیمت خواهند داشت.

  • با عدم تخصیص ارز ترجیحی، قیمت نهاده های دامی به میزان معناداری افزایش پیدا خواهد کرد. کارخانجات خوراک دام به عنوان تولیدکنندگان تخصصی خوراک دام بر اساس فرمولاسیون علمی، تا چه حد می توانند افزایش قیمت خوراک را تعدیل کنند؟

قطعاً راه های مختلفی برای این کار وجود دارد. تا به امروز به دلیل تخصیص یارانه به چند قلم نهاده دامی خاص، دست تولید کننده برای استفاده از مواد متنوع در جیره بسته بود. چرا که همه تولیدکنندگان به‌ دنبال دریافت نهاده‌ای یارانه‌ای بودند. بدون شک مواد مختلف و مفیدی برای استفاده در جیره طیور وجود دارند که به دلیل عدم تخصیص یارانه، برای تولیدکنندگان از جذابیت خارج شده بودند.

در واقع پس از آزادسازی قیمت ها، تولیدکنندگان خوراک دام می‌توانند به راحتی از نظر کیفی، ضرایب تبدیل محصولات خود را کاهش دهند.

منظور من از ضریب تبدیل میزان خوراکی که نسبت به وزن گوشت تولیدی مصرف می شود است. به این معنی که اگر ما پیش از این با مصرف ۲ کیلو خوراک، یک کیلو گوشت برداشت می کردیم، بعد از آزادسازی، کیفیت مواد اولیه افزایش پیدا می کند و برای تولید هر کیلو گوشت، خوراک کمتری استفاده می شود.

با بازگشت شرکت های وارد کننده خصوصی، که به دلیل رانت های حاصل شده از گردونه خارج شده بودند، رقابت بسیار خوبی در ابتدا در حوزه تامین مواد اولیه، و پس از آن در حوزه فرمولاسیون بین تیم های متخصصی که فعالیت دارند به وجود خواهد آمد، تا ما بتوانیم به فرمول های استاندارد دست پیدا کنیم و با ضریب تبدیل بسیار پایین و اقتصادی اقدام به تولید کنیم.

مواد مختلف و مفیدی برای استفاده در جیره طیور وجود دارند که به دلیل عدم تخصیص یارانه، برای تولیدکنندگان از جذابیت خارج شده بودند. در واقع پس از آزادسازی قیمت ها، تولیدکنندگان خوراک دام می‌توانند به راحتی از نظر کیفی، ضرایب تبدیل محصولات خود را کاهش دهند.

  • به نظر شما در صورت برداشته شدن ارز ترجیحی، تمایل مرغدار بیشتر به استفاده از خوراک های آماده خواهد بود یا ترجیح می دهد خوراک طیور خود را در فارم خود ترکیب کند؟ دلیل آن چیست؟
دامداران پول ندارند / تسهیلات وعده داده شده پشت سد بروکراسی گیر کرده است

صد در صد همینطور است. هم مرغدار و هم دامدار به استفاده از خوراک های آماده با فرمولاسیون علمی گرایش پیدا خواهند کرد.

  • شایعات حذف ارز ترجیحی از اول دی ماه، باعث تنش و تشنج در بازار و افزایش قیمت محصولات شد. به نظر شما حذف ارز ترجیحی نهاده های دامی، با طی چه مراحلی و در چه زمانی باید انجام شود که کمترین فشار به تولید کننده و مصرف کننده وارد آید؟

همانطور که مستحضرید بالغ بر ۸۰ درصد از نهاده های مورد مصرف در صنایع تولید دام، طیور و آبزیان وارداتی هستند. درآمد ارزی ما از محل فروش نفت است که آن هم متاسفانه به دلیل تحریم های ظالمانه آمریکا دچار رکود شده و این سبب ایجاد مشکلاتی برای تامین ارز شده است. ولی دولت طی سه چهار سال گذشته به هر طریق ممکن نهاده‌های مورد نیاز را تامین کرد.

افراد دلسوز زیادی راهکارهای کارشناسی مختلفی را برای برون رفت از این مشکل به دولت پیشنهاد کردند که متاسفانه گوش شنوایی برای شنیدن آن وجود نداشت. ولی با زمزمه هایی که این روزها شنیده می شود امیدواریم در دولت آقای رئیسی تصمیمی گرفته شود که باعث حل این معضلات شود. به نظر من اگر این طرح درست اجرا شود و منافع تولید کننده و مصرف کننده تامین شود، هیچ جای نگرانی وجود ندارد و من قول میدهم که به امید خدا شاهد هیچ گونه معضلات اجتماعی و اقتصادی در اجرای این طرح نخواهیم بود.

به همین منظور دولت محترم، بانک مرکزی، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنعت معدن و تجارت و در کل همه مسئولین، باید به فکر طرحی باشند که تولیدکننده بتواند تولید خود را با آرامش انجام دهد، سرمایه در گردش را از محل صرفه جویی حذف ارز ترجیحی در اختیار مراکز تولید گذاشته شود و جدای از آن، برای مردم یارانه قابل قبولی را در نظر گرفته شود. از روز اول نظر بخش خصوصی این بود که دولت برای جلوگیری از رانت و برای رساندن یارانه به دست مردم و مقابله با بی اخلاقی هایی که متأسفانه اخیراً دامن کشور را گرفته است پیشنهاداتی را مطرح کردند.

به نظر من بهترین روش این است که کارت هایی را جهت خرید کالای اساسی بر اساس آماری که دولت محترم از سرانه مصرف کالاهای اساسی در کشور دارد، در اختیار سرپرست خانوارها قرار دهد. به این ترتیب که پول نقد در اختیار سرپرست خانوار قرار نگیرد که باعث افزایش تورم در جامعه شود. البته احتمال این که درصد محدودی از افراد جامعه اعتبار کارت خود را با حضور در فروشگاه ها با ارزش کمتری به پول نقد تبدیل کنند وجود دارد، ولی اکثر جمعیت مردم ما بدون شک نیاز سفره خود را از این طریق تامین خواهند کرد.

من بسیار امیدوارم که با اجرای درست این سیاست ها، هم موفق به مدیریت منابع ارزی کشور شویم، هم یارانه را به دست اقشار نیازمند جامعه برسانیم تا بتوانند به راحتی کالای اساسی مورد نیاز خود را دریافت کند، و هم اینکه تولیدکننده ما با تمرکز بر افزایش کیفیت و بهروری دست به تولید بزند و حتی برای صادرات هدف گذاری کند.

کشور ما موقعیت بسیار خوبی برای صادرات محصولات کشاورزی دارد. محصولاتی مانند مرغ، تخم مرغ، جوجه یک روزه، شیر خشک و خیلی موارد دیگر که متاسفانه دولت محترم به دلیل تخصیص ارز ترجیحی و پرداخت یارانه برای تامین نهاده ها، جلوی صادرات این محصول ها را گرفت. در اوایل سال ۹۷ که ما هنوز درگیر بحث ارز ترجیحی نبودیم، اتفاقات بسیار خوبی در حوزه صادرات محصولات کشاورزی در کشور افتاده بود که می توانست درآمد ارزی قابل توجهی را برای کشور به ارمغان بیاورد.

اعتقاد من این است که چنانچه بحث آزاد سازی قیمت ها به درستی صورت پذیرد و نظارت‌های دقیق توسط تشکل ها و اتحادیه ها و معاونت های سازمان های حاکمیتی انجام شود، ما میتوانیم قدرتی را که در زمینه صادرات از قبل برای خود رقم زده بودیم احیا کنیم. کشورهایی مانند افغانستان، ترکمنستان، عراق، کشورهای حوزه خلیج فارس، سوریه و بسیاری از کشورهای دیگر می‌توانند مقصد صادرات ما باشند.

حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی برای افزایش تولید دام و طیور ضروری است

امیدوارم که این تصمیم هرچه سریعتر گرفته بشود ولی تاکید می کنم به شرطی این تصمیم  قابل اجرا خواهد بود، که نه به نابودی تولیدکننده بیانجامد و نه اینکه مصرف کننده نهایی یعنی مردم عزیزمان را دچار چالش کند.

  • آیا فکر میکنید بعد از حذف ارز ترجیحی امکان عرضه خوراک دام از طریق بورس کالا یا سامانه بازارگاه وجود دارد؟

قطعاً بهترین محل برای عرضه خوراک دام می تواند بورس کالا باشد. شرکت های ما در حال آماده کردن شرایط لازم برای حضور در بورس هستند. خود من حدود پنج سال است که در تدارک مقدمات ورود به بورس برای یکی از کارخانجات خودم در مشهد هستم.

ولی متاسفانه ما در بورس هم اشتباهاتی کرده ایم که باعث بی اعتمادی شده است. لذا ما به دنبال فرصتی هستیم که این اعتماد برگردد و حضور ما در بورس توجیه پیدا کند.

ولی جایگاهی برای حضور کارخانجات خوراک دام در سامانه بازارگاه دیده نشده بود. مگر از ابتدای امسال که بر اساس توافقاتی، آیتمی را به صورت اختیاری قرار داده بودند و تنخواهی در اختیا مراکز پرورش قرار گذاشتند تا در صورتی که نیاز به تهیه دان آماده پیش آمد، از طریق سامانه اقدام به خرید کرده و وارد بروکراسی های پیچیده خرید مواد اولیه خوراک دام نشوند. این شرایط مهیا شده بود ولی اجباری در استفاده از آن وجود نداشت.

  • سیستم های یکپارچه تولید در دنیا یکی از راه های افزایش بهره وری و موفقیت مراکز پرورش طیور صنعتی است. کارخانه جات خوراک دام چه برنامه ای برای پیوستن به سیستهای یکپارچه با هدف افزایش ارزش افزوده دارند؟

زنجیره های تولید بسیار پر اهمیت هستند. در کشورهای مختلف دنیا، این زنجیره ها هستند که تولید را بر عهده دارند. سیاستگذاری ها در این کشورها بر عهده دولت است و بحث تولید، ذخایر استراتژیک، تنظیم بازار و موضوعات دیگر را زنجیره‌های تولید حل و فصل می‌ کنند.

این طرح بسیار خوبی است که از دولت گذشته در جهت آن اقدام شد و زنجیره های بسیار زیادی در سطح کشور در حال شکل گیری است.

از مزیت های بسیار مهم این زنجیره ها کنترل هزینه های تولید است و می توان قیمت تمام شده را در کل زنجیره به حداقل رساند. در حال حاضر نیز اغلب کارخانجات بزرگ تولید خوراک دام در سطح استان های مختلف حداقل به دو یا سه زنجیره در هر استان  ورود پیدا کرده‌اند.

امیدوارم هر روز تعداد این زنجیره‌های تولید افزایش پیدا کند و به زودی این دوستان در کنار بحث تولید، بحث ذخایر و مدیریت بازار را هم بر عهده بگیرند و دولت تنها عهده دار سیاستگزاری و نظارت باشد.

امیدوارم هر روز تعداد این زنجیره‌های تولید افزایش پیدا کند و به زودی این دوستان در کنار بحث تولید، بحث ذخایر و مدیریت بازار را هم بر عهده بگیرند و دولت تنها عهده دار سیاستگزاری و نظارت باشد.

  • اخیرا سوء تفسیر بخشنامه اخذ عوارض و ارزش افزوده ۹ درصدی از واردات کالاهای کشاورزی، باعث مشمولیت اخذ عوارض و مالیات گمرکی نهاده های دامی شده است. تاثیر این موضوع روی تامین و تولید خوراک دام تا چه حد است و چه اقداماتی برای حل این موضوع انجام شده است؟

بر اساس قانون، نهاده های دامی و محصولات کشاورزی از ارزش افزوده معاف هستند. اتفاقی که افتاده است این است که وزارت دارایی تنها یک استعلام گرفته است که این منجر به‌ سوء برداشت عده ای شده است و این تصور ایجاد شده که دولت به دنبال اخذ مالیات بر ارزش افزوده از این کالاهاست.

من به سهم خودم این موضوع را با جدیت تکذیب می‌کنم و به عقیده من دولت به دنبال ایجاد بار مالی ۹% برای خرید کالاهای اساسی نیست و نخواهد بود. وزارت دارایی تنها از وزارت جهاد کشاورزی استعلام گرفت و پرسید که آیا تعریف کالاهایی که قانون مشخص کرده و مجلس شورای اسلامی مصوب نموده شامل چه موادی می شود، چرا که تفسیر این قانون در اختیار وزارت جهاد کشاورزی بوده است.

احمد سلحشور: کارخانجات خوراک دام، قربانیان ارز ترجیحی

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

4.6/5 - (7 امتیاز)

منبع: دامیران

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید

2 × 4 =