دی کلسیم فسفات در چنگال بازار سیاه
دی کلسیم فسفات در چنگال بازار سیاه

تداوم مشکلات کمبود مکمل فسفات برای طیور کشور؛

دی کلسیم فسفات در چنگال بازار سیاه

با وجود پیگیری های مستمر تشکل های مرتبط با پرورش طیور، مشکل کمبود دی و مونوکلسیم فسفات همچنان به قوت خود باقیست و جلسات و مکاتبات دولتی هنوز به تصمیم قاطعی برای رهایی از این خطر منجر نشده و در حد جلسات و مکاتبات باقی مانده است. بر اساس بررسی های دامیران، همچنان به نظر اغلب کارشناسان و تشکل های صنفی، رفع ممنوعیت واردات برای بازگشت امنیت به بازار این مکمل حیاتی، ضروریست.

فایل صوتی گفتگو با مهندس مصطفی سید مصطفوی

هفته گذشته شرکت تعاونی صنایع مرغ مادر ایران، در نامه ای به مدیرکل دفتر بازرگانی داخلی وزارت جهاد کشاورزی، انحصار تامین افزودنی دی و مونوکلسیم فسفات برای تولیدکنندگان داخلی را عامل کمبود این مکمل حیاتی و تشکیل بازارهای غیر رسمی دانست.

فیروز میرباقری مدیر عامل شرکت تعاونی صنایع مرغ مادر ایران در این نامه خطاب به دکتر زارع، مدیر کل دفتر بازرگانی وزارت جهاد نوشته است: «اخیرا واحدهای پرورش مرغ مادر (تولیدکنندگان جوجه یکروزه گوشتی و تخمگذار) عضو این تعاونی و قطعا سایر تولیدکنندگان صنعت طیور کشور (تولیدکنندگان مرغ و تخم مرغ) با مشکل کمبود دی کلسیم فسفات و مونوکلسیم فسفات مواجه گردیده و متاسفانه برخی از آنان مجبور به تهیه از بازارهای خارج از کارخانه های تولیدی، با قیمت های بسیار بیشتر از بهای رسمی آن شده اند.»

نامه شرکت تعاونی و صنایع مرغ مادر ایران به دکتر زارع - دامیران
نامه شرکت تعاونی و صنایع مرغ مادر ایران به دکتر زارع

در این رابطه دامیران در گفتگوهای جداگانه ای با مهندس مصطفی سید مصطفوی، دبیر انجمن صنفی تولیدکنندگان مکمل و کنسانتره دام، طیور و آبزیان و همچنین مهندس مجید جعفری مدیر عامل اتحادیه تعاونی های صنعت تولید خوراک دام، طیور و آبزیان کشور به بررسی میزان اضطرار و راه های برون رفت از این مشکل پرداخته است:

دامیران: در حال حاضر میزان ذخیره مکمل فسفات صنعت در چه وضعیتی است؟

مهندس سید مصطفوی: در حال حاضر موجودی انبارها به طور کامل ته کشیده و کوچکترین اختلالی در تولید و یا توزیع محصول می‌تواند برای صنعت تولید مرغ و به ویژه تخم مرغ خطر آفرین باشد.

مهندس جعفری: در حال حاضر هیچ ذخیره ای در کارخانجات وجود ندارد. در ۲-۳ هفته گذشته حداقل ۳۰ کارخانه با ما تماس گرفتند و درخواست تامین فسفات کردند. کارخانه ها نیز فسفات را انبار نمی‌کنند. می‌خرند و مصرف میکنند. کارخانجات خوراک دام در حال حاضر با کمبود جدی و شدید دی کلسیم فسفات مواجه هستند. هنوز امنیت خاطری بابت تامین این محصول برای ما ایجاد نشده است. در صورتی که امکان تامین نیز وجود داشته باشد در مقادیر بسیار ناچیز و قیمتهای بسیار بالاست.

دامیران: به نظر شما در شرایط فعلی راهکار برون رفت از معضل نبود دی و مونوکلسیم فسفات چیست؟

محتکران دی کلسیم فسفات تحت پیگرد قانونی

مهندس سید مصطفوی: باید کاری کرد که میزان تولید اسید فسفریک فید گرید که فقط در توان شرکت آریا فسفریک است، افزایش پیدا کند و امکانات حمل و نقل اسید فسفریک نیز تقویت شود. تانکرهای حمل اسید فسفریک مخصوص هستند و امکان حمل این اسید با هر تانکری وجود ندارد. البته در حال حاضر به خاطر شرایط اضطرار، هر که حمل این اسید را قبول کند به همکاری گرفته می شود.

در صورتی که شرکای مصرف اسید فسفریک، که یکی از آنها را نام نمی برم و دیگری تولیدکنندگان کود شیمیایی برای مصارف کشاورزی هستند، بپذیرند که به مدت یک ماه، از درخواست اسید فسفریک برای مصارف خودشان دست بکشند و حجم تولید، منحصرا به تولید اسید فیدگرید اختصاص یافته و در اختیار شرکتهای تولید کننده دی کلسیم فسفات قرار گیرد، تا این کارخانه ها و کارگاه ها بتوانند با استفاده از حداکثر ظرفیت تولید خود در عرض یک ماه بالای ۱۵ هزار تن دی کلسیم فسفات تولید کرده و بدون فوت وقت در اختیار مراکز مصرف قرار دهند، ممکن است تا حدی این خطر برطرف شود. این اتفاق می تواند با دستور وزیر جهاد کشاورزی، وزیر کشور و یا شورای امنیت انجام شود.

واردات دی کلسیم فسفات؛ آری یا نه؟!

دبیر انجمن واردکنندگان دارو افزودنی و مواد بیولوژیک دام خواستار رفع ممنوعیت واردات مونو و دی کلسیم فسفات شد.

این مراکز مصرف چیزی در حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ کارخانه تولید خوراک دام، و حدود ۸۰ تولید کننده کنسانتره هستند. این اتفاق می‌تواند به صورت موقت نگرانی‌ها را برطرف کند.

مهندس جعفری: نظر ما این است که واردات باید در کنار تولید داخلی وجود داشته باشد. کیفیت ها و قیمت های متفاوت، هر کدام مشتری های خود را دارند. این باعث می شود که محصول داخلی کیفیت خود را افزایش داده و قیمت تمام شده خود را مدیریت کند تا بتواند با محصول وارداتی رقابت کند.

در صورتی که کیفیت محصول تولید داخل خوب باشد و میزان موجودی آن کفاف نیاز داخلی را بدهد هیچ مصرف کننده ای به دنبال محصول خارجی و هیچ وارد کننده ای به دنبال واردات نخواهد رفت.

دامیران: به نظر شما آیا تولید داخلی مکمل فسفات جوابگوی نیاز صنعت پرورش دام و طیور کشور هست؟

مهندس سید مصطفوی: ما سالانه، چیزی بین ۱۸۰ تا ۱۹۰ هزار تن مصرف دی و مونوکسیم فسفات داریم. مونو کلسیم فسفات بیشتر خوراک مرغ تخمگذار، مرغ مادر و همچنین دامداری‌های صنعتی است. مونوکلسیم فسفات میزان فسفر بیشتری نسبت به دی کلسیم فسفات دارد و جذب آن راحت است. حتی برای مرغ های گوشتی نیز مناسب است.

تولید مونو کلسیم فسفات در داخل کشور بسیار محدود است. از سوی دیگر کل تولید دی کلسیم فسفات سال گذشته، طبق آمارهای ارائه شده مدیرکل دفتر تغذیه و بهبود جایگاه دام وزارت جهاد کشاورزی، حدود ۸۴ هزار تن بوده است و باقی نیاز صنعت، از محل وارداتی که در سال ۹۹ انجام شده بود تامین شد.

احتمال کمبود تخم مرغ در نیمه دوم سال

اگر چه گفته شده که امکانات تولید داخل، سالانه تا ۲۵۰ هزار تن دی کلسیم فسفات است، این در شرایطی محقق می شود که برای این میزان تولید، اسید در اختیار باشد. در حال حاضر با توجه به میزان اسیدی که در  اختیار کارخانجات و کارگاه های  تولید DCP  و MCP قرار می گیرد، حداکثر تولید داخلی در واقع، به حدود ۱۰۰ هزار تن در سال می‌رسد.

بنابراین از این جهت ما یا نیاز به واردات داریم، یا نیاز به افزایش تولید اسید فیدگریدی که بتواند با هدف تامین نیاز داخلی، در اختیار تولید کنندگان دی کلسیم فسفات قرار بگیرد.

در حال حاضر با وجود اینکه تولید دی کلسیم فسفات آغاز شده است، همچنان نیاز اضطراری به واردات احساس می شود. چرا که ذخیره های این مکمل کاملاً تمام شده و ما از تولید پایدار و مستمر این محصول اطمینان نداریم.

رفع ممنوعیت واردات مکمل فسفات حتماً باید اتفاق افتد. البته ممکن است واردات، مشکلات ما را درکوتاه مدت حل نکند ولی به هر حال ما باید ذخیره انبارهای اصلی خود را تامین کنیم. به این معنی که باید بیشتر از مصرف روز خود مکمل فسفات ذخیره کنیم تا در زمان بروز مشکلاتی شبیه به اتفاقاتی که اخیرا این صنعت را دچار چالش کرده است، صنعت پرورش طیور کشور با مخاطره مواجه نشود.

در صورتی که این اتفاق تکرار شود شرایط ما بسیار خطرناک و بحرانی تر از چیزی خواهد بود که امروز تجربه می کنیم.

مهندس جعفری: در حال حاضر چون اسید فسفریک به عنوان ماده اولیه مصرفی این شرکت‌ها، ماده اولیه مصرفی کودهای شیمیایی نیز هست، تحت فشار بخش کشاورزی، در اختیار تولید کود شیمیایی برای مصرف آن بخش قرار می گیرد. بخش کشاورزی نیز اگر کود نداشته باشد به مشکل بر می خورد. بخش کشاورزی نیز به اندازه پرورش دام و طیور در امنیت غذایی مردم موثر است و حتی به نظر من دولت به کشاورزی بیشتر از دامپروری بها می دهد.

(داشتن توان تولید) با (در اختیار داشتن مواد اولیه تولید) متفاوت است. در حال حاضر با افت تولید اسید فسفریک، در تولید دی و مونوکلسیم فسفات اختلال ایجاد شده است. در حال حاضر تنها دو شرکت در ایران توان تولید اسید فسفریک را دارند. امروز تولید کننده داخلی دی کلسیم فسفات، نه توان رقابت با کیفیت محصولات خارجی را دارد و نه توان پایین آوردن قیمت را. به همین سبب تلاش می کند جای خود را با جذب حمایت های نابجا، در بازار باز کند که این غلط است.

دکتر علی اکبر خدایی: بازگشت اقتدار سازمان شیلات؛ محوری ترین خواسته صنعت آبزیان

با وجود این که ادعا می‌شود قیمت محصول داخلی نصف قیمت تولیدات خارجیست،  بعضی از کارخانجات ادعا می کنند که خرید تولیدات خارجی حتی با دو برابر قیمت مشابه داخلی آن، توجیه دارد. چراکه هم کیفیت آن بالا تر است و هم تولید و کیفیت مستمر است. به این معنی که کیفیت تولید دی و مونو کلسیم فسفات وارداتی، طی سالهای مختلف ثابت است. در حالی که محصولات داخلی ما چنین ویژگی ای ندارد. همانطور که می دانید، میزان مصرف مکمل فسفات به نسبت ذرت و سویا در خوراک بسیار محدود است و در قیمت آن تعیین کنندگی بسیار کمتری دارد.

البته در زمانی که این محصول وارد هم می شد، خیلی از کارخانجات محصول داخلی مصرف می‌کردند. و حتی در زمانی که واردات ممنوع شده بود هنوز عده ای به دنبال نمونه خارجی آن بودند. ما نیز طرفدار جنس خارجی نیستیم ما طرفدار آزادی در تجارت و اقتصاد هستیم.

دامیران: عملکرد دولت در مواجهه و حل این مساله را چطور ارزیابی می کنید؟

مهندس سید مصطفوی: به نظر من دولت شرایط اضطراری را کمی دیر درک کرد و تا قبل از دو سه هفته اخیر به جدیت موضوع پی نبرده بود. ما چند روز پیش جلسه ای در دفتر بازرگانی داخلی وزارت جهاد داشتیم و در حال حاضر شخص دکتر زارع پیگیر موضوع است. امیدوارم مقامات دولتی که توان و قدرت کافی دارند، این هماهنگی ها را انجام دهند تا مشکل حل شود. از طرفی باید واردات مونو کلسیم فسفات رفع ممنوعیت شود تا هم ذخایر داخلی شرایط مطلوبی پیدا کند و هم فرصتی برای فراهم شدن امکانات تولید مونو کلسیم فسفات در داخل کشور فراهم شود.

مهندس جعفری: حدود یک سال و نیم پیش که کارخانجات تولید دی کلسیم فسفات داخلی درخواست محدود کردن و ممنوعیت واردات این محصول را دادند، اتحادیه ما مخالف این طرح و تصمیم بود. عقیده ما این بود در کنار تولید داخلی، واردات هم باید وجود داشته باشد و میان این دو رقابت سالم شکل بگیرد تا مصرف کننده و کارخانه دار امکان انتخاب داشته باشند. کیفیت و قیمت محصول وارداتی بالاتر و کیفیت و قیمت محصول داخلی پایین‌تر است.

در همان زمان نیز نظر ما بر این بود که با این کار، در آینده نزدیک هم قیمت محصولات داخلی به میزان قابل توجهی افزایش پیدا خواهد کرد که کرد، و هم احتمال کمبود در مملکت نیز وجود دارد که این هم تجربه شد.

دی کلسیم فسفات در چنگال بازار سیاه

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

4.6/5 - (7 امتیاز)

منبع: دامیران

برای کپی کلیک کنید

یک نظر در “دی کلسیم فسفات در چنگال بازار سیاه

  • ۹ بهمن, ۱۴۰۰ , ۱۸:۵۲

    سلام
    جالبه که هیچ کدام از کارشناسان محترم اشاره ایی به واردات بی رویه فسفات با ارز جهانگیری نمیکنند. فراموش نشه که اون دلار هایی که برای واردات توسط افراد خاص مصرف شد بجای نابودی واحدهای فسفات میتونست برای توسعه تولید فسفریک مصرف بشه. ولی متاسفانه همه مدیران محترم بصورت لحظه ایی عمل کرده و بیشتر دنبال استفاده از فرصتها هستند.با همین مدیریت کل صنایع بسمت نابودی هست و مدیران محترم همچنان بدنبال فرصت طلبی

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

4 + 15 =