علل شیوع و کنترل رفتارهای کلیشه‌ ای در اسب های ورزشی
رفتارهای کلیشه‌ای در اسب‌های ورزشی

مروری بر علل شیوع و کنترل رفتارهای کلیشه‌ ای در اسب های ورزشی

امروزه اسب های ورزشی در انتخاب جیره‌ خوراکی، ارتباطات اجتماعی و میزان تحرک، با محدودیت‌هایی روبه‌رو هستند، که گاهی زمینه‌ساز تنش است. سازوکارهایی با ایجاد تغییر در رفتار، به سازگاری اسب با عوامل تنش‌ زا کمک میکنند. برخی از این سازوکارها، اسب را تشویق به انجام رفتارهایی تکرارشونده میکنند، که تحت عنوان رفتارهای کلیشه‌ ای شناخته شده و به عنوان تهدیدی برای رفاه اسب، محسوب میشوند. رفتارهای کلیشه ای نخستین بار در دوره از شیرگیری مشاهده شده‌اند و به نظر میرسد، که تنش از شیرگیری در وقوع آن مؤثر است. همچنین کمبود فیبر، در دسترس نبودن علوفه‌ی کافی، بی‌حوصلگی، ارتباط اجتماعی محدود و تمرین کم، با افزایش رفتارهای کلیشه ای در ارتباط است. روش های دارویی و فیزیکی مختلفی برای کنترل رفتارهای کلیشه ای وجود دارد، اما اغلب این روشها با سرکوب ساز و کارهای طبیعی تعدیل کننده تنش، اسب را مضطرب تر کرده و کمکی به رفع علت رفتارهای کلیشه ای نمیکنند، به همین دلیل، به نظر میرسد، که بهبود عوامل مدیریتی، با کنترل و کاهش عوامل تنش زا، موثرتر واقع شده و در عین حال کم هزینه تر است

مقدمه

اسب ها در طبیعت موجوداتی اجتماعی، با زندگی آزادانه هستند و بیشتر طول روز را به چریدن در مراتع میگذرانند. امروزه در برخی مراکز پرورش اسب، اسب های اهلی همانند نیاکان خود به صورت آزاد نگهداری میشوند و هنوز هم در گروه هایی با سلسله مراتب مشخص زندگی میکنند. برای یافتن علوفه کافی مسافت زیادی را طی کرده و بیشتر وقت خود را مشغول چریدن هستند، امّا دیگر با تهدیدهای مشابهی، برای بقا و فرار از شکارچیان مواجه نیستند.

در مقابل اسبهای ورزشی، اغلب در باکس (جایگاه های کوچک داخل اصطبل) نگهداری میشوند. اگرچه در اصطبل دسترسی به آب، خوراک و پناهگاه برای اسب ها آسان شده است، اما با محدودیت هایی در قدرت انتخاب مواد خوراکی، ارتباطات اجتماعی و میزان تحرک، مواجه شده اند. در شرایط اسارت الگوی تغذیه ای جدیدی به آنها تحمیل شده است، که معمولا شامل جیره های غنی از کنسانتره و مقادیر محدودی علوفه خشبی در وعده های مشخص است. اسب های ورزشی علاوه بر تیمار و تمرین منظم، مراقبت های سلامتی خاصی هم دریافت میکنند.

در معماری جدید برخی از اصطبل ها، اسب به آسانی با سایر اسب ها ارتباط چشمی برقرار میکند، اما همچنان برای برقراری ارتباط لامسه ای با محدودیت مواجه است. گزارش کردند که اسب های جوانی که در باکس به صورت تنها نگهداری میشدند در مقایسه با اسبهایی که دو به دو با هم نگهداری میشدند، اضطراب بیشتری نشان دادند و زمان کمتری را به مصرف خوراک مشغول بودند. علاوه بر این اسب های ورزشی برای خروج از اصطبل و وقت گذراندن با اسب های دیگر در مرتع یا پدوک (محوطه نسبتاً بزرگ و محصور شده) با محدودیت زمانی روبه رو هستند، زیرا بیشتر مالکان بر این باور هستند که ارتباط آزادنه اسب با سایر اسب ها، در محیطی که کنترل آنها سخت است، ممکن است به اسب آسیب برساند.

رفتارهای کلیشه‌ای در اسب‌های ورزشی
اسب ها در طبیعت موجوداتی اجتماعی، با زندگی آزادانه هستند و بیشتر طول روز را به چریدن در مراتع میگذرانند

شواهدی وجود دارد که با محروم سازی اسب از شرایط زندگی طبیعی، سازوکارهایی تحت تأثیر ژنتیک و عوامل محیطی، رفتار حیوانات را نسبت به محیط زندگی فقیر در اسارت، سازگار میکنند. از دیدگاه رفتارشناسان، رفتار مجموعه پیچیدهای از صفات است که اسب در طول زندگی کسب میکند و قادر است آن را تغییر دهد. آنها، برای توصیف مشکلات رفتاری در حیوانات، به چگونگی اثر رفتار بر کیفیت زندگی حیوان اشاره میکنند. برخی از رفتارهای غیرطبیعی ممکن است ناهنجار و خسارت بار باشد، اما لزوماً بر این دلالت نمیکند که برای حیوان مشکل ساز است و رفاه او را تهدید میکند، بنابراین، بودجه و هزینه ای که برای بهبود رفاه اسب ها اختصاص داده میشود، باید صرف کاهش آن دسته از رفتارهایی شود، که به عنوان مشکلات رفتاری شناسایی شده اند.

 

انواع رفتارهای طبیعی در اسب ها

معمولا مشکلات رفتاری مانند رفتارهای طبیعی در سه گروه رفتارهای حرکتی، دهانی و جنسی مورد مطالعه قرار میگیرند. از گروهی از مشکلات رفتاری تحت عنوان رفتارهای کلیشه ای یاد میشود. رفتارهای کلیشه ای، رفتارهایی تکرار شونده، معمولا بدون هدف و دارای یک الگوی ثابت هستند . به نظر میرسد انجام برخی از رفتارهای کلیشه ای با احساس درد مرتبط باشد و پاسخ بیولوژیکی اسب به عوامل تهدید کننده هموستازی است. در نتیجه آن را به عنوان شاخص رفاه مورد بررسی  قرار میدهند.

بیشتر بدانید: مکمل اسب های ورزشی و زیبایی

در گذشته برای توصیف رفتارهای کلیشه ای از اصطلاح » عادت بد اصطبل « استفاده میکردند، که بیانگر این معنا بود که، این ویژگی بد در ذات اسب است. در حالی که مک گریوی و همکاران عوامل مدیریتی انسانی را عامل ایجاد رفتارهای کلیشه ای اعلام کردند. به دلیل آگاهی پایین مالکان و سوارکاران از رفتارهای کلیشه ای، تصور بر این است که این رفتارها مسری بوده و اسب ها آن را از هم تقلید میکنند.

در حالی که این باور اثبات نشده است در نتیجه ممکن است شانس فروش این اسب ها در حراج های عمومی کاهش یابد. البته قوانین حاکم بر برخی حراجی ها به فروشندگان اجازه میدهد، که بدون اعلام وجود رفتارهای کلیشه ای، اسب را بفروشند برخی از این رفتارها، با وارد کردن ضرر اقتصادی و تهدید سلامت روانی و جسمانی اسب، یک نگرانی برای صنعت اسب به حساب میآید. یک برآورد آماری نشان داد که بین ۱۹.۵ درصد تا ۳۲.۵ درصد از اسب ها، رفتارهای کلیشه ای را نشان میدهند.

اما از آن جایی که کولیک و آسیب عضلانی نسبت به رفتارهای کلیشه ای، تأثیر آشکارتری بر عملکرد ورزشی اسب ها دارند، رفتارهای کلیشه ای، به ندرت گزارش میشوند در حالی که در رفتارهای کلیشه ای، انحراف از رفتارهای طبیعی و سلامت روانی، میتواند به آسیب های فیزیکی ثانویه ای مانند کش آمدن رباط، کولیک و فرسودگی دندانها منجر شود لذا شناسایی علل شیوع رفتارهای کلیشه ای و نحوه ی کنترل و درمان آنها، برای جلوگیری از آسیبهای احتمالی ضروری است.

در مقاله حاضر با مرور برخی از مهمترین پژوهشهای صورت گرفته، علل شیوع رفتارهای کلیشه ای در اسب های ورزشی و نحوه کنترل آنها مورد بررسی قرار گرفته است.

 

دسته بندی رفتارهای کلیشه ای

رفتارهای کلیشه ای در دو فرم کلیشه های دهانی و حرکتی مورد بررسی قرار میگیرند. کلیشه های دهانی، دهان، دندان، حلق و مری اسب را درگیر میکنند. شایع ترین آنها، گاز گرفتن آخور (crib biting) ،جویدن چوب (wood chewing) و بلعیدن هوا (wind sucking) هستند. در رفتار گاز گرفتن آخور، اسب با دندان ثنایا، لبه آخور یا هر جسم ثابتی را میگیرد.

با انقباض عضلات گردن، گردن را کمانی شکل کرده و هوا را به درون مری میکشد و صدای ناله مانند ایجاد میکند البته معمولا هوا را نمیبلعد و به حلق برمیگرداند. شواهد دیرینه شناسی نشان میدهد که رفتار گاز گرفتن آخور در اسب ها، از زمان اهلی شدن در اواخر عصر پارینه سنگی، مشاهده شده است .بچمن و همکاران در سال ۲۰۰۳ گزارش کردند که اسب هایی با عادت گاز گرفتن آخور بین ۱۰.۴ درصد تا ۶۴.۷ درصد از زمان حضور در اصطبل را به گاز گرفتن آخور پرداختند. این مسئله اسب های CB را مستعد کولیک اسپاسمی.

معمولا پیش از ظهور رفتار گاز گرفتن آخور، رفتار جویدن چوب در اسب ها گزارش میشود. در رفتار جویدن چوب اسب هر نوع ماده چوبی موجود در محیط را میجود و میبلعد. به علت آسیبی که ممکن است به اسب یا ساختمان اصطبل وارد شود و هزینه ای که برای تعمیر حصارها، باکسها و قرار دادن پوشش فلزی بر سطوح چوبی، به مالکان تحمیل میشود، شانس فروش این اسب ها پایین میآید .رفتار بلعیدن هوا، مشابه گاز گرفتن آخور است، امّا با این تفاوت که در بلعیدن هوا، اسب دیگر با دندان هایش جسم ثابتی را گاز نمیگیرد و هوا را میبلعد. البته اسب میتواند همزمان با گاز گرفتن آخور، بلعیدن هوا را هم انجام دهد.

رفتارهای کلیشه‌ای در اسب‌های ورزشی
معمولا پیش از ظهور رفتار گاز گرفتن آخور، رفتار جویدن چوب در اسب ها گزارش میشود

کلیشه های حرکتی، وابسته به حرکت اسب هستند. شایعترین آنها، حرکت پاندولی ( Weaving ) و چرخش در باکس (box walking) است. در حرکت پاندولی، اسب، سر و گردن خود را به طور تکرارشونده ای به طرفین تاب میدهد، که گاهی شانه و اندام حرکتی قدامی هم درگیر میشود. اسب ها، این حرکت را معمولا پشت در باکس اجرا میکنند شواهد نشان میدهد که حرکت پاندولی به مشکلات ارتوپدی، کش آمدن رباطها، ضعف عملکرد و ضعف جسمانی می انجامد. چرخش در باکس به راه رفتن دایره وار و تکرار شونده اسب در باکس گفته میشود این رفتار ممکن است منجر به فرسودگی عضلانی در اسب شود.

 

عوامل ایجادکننده این رفتارها

به نظر میرسد عوامل مدیریتی مانند روش از شیرگیری، نوع جیره، شیوه خوراک دهی، طراحی اصطبل، کاربری اسب، مقدار تمرین، جنس بستر، میزان خروج از اصطبل و محدودیت در ارتباط اجتماعی و ویژگیهای شخصیتی اسب ها از جمله جنسیت، نژاد و سن در شیوع رفتارهای کلیشه ای مؤثر است.

در دورهی از شیرگیری، شیوع رفتارهای کلیشه ای در کره اسب هایی که در باکس از شیرگیری شدند، نسبت به کره اسب هایی که در مرتع یا پدوک از شیرگرفته شدند، به طور معناداری بیشتر بود و تقریباً تا دو برابر افزایش یافت. معمولا شیوع کلیشه های دهانی با مصرف خوراک هایی با قابلیت هضم بالا امّا فیبر پایین، گرسنگی و اسیدیته معده مرتبط است.

انتظار برای دریافت خوراک و گرسنگی، برای اسب موقعیتی تنش زا است. کرزاک و همکاران در سال ۱۹۹۱ گزارش کردند که همزمان با خالی شدن معده، کلیشه های دهانی افزایش مییابد. معمولا اسب هایی که در مراتع نگهداری میشوند، همزمان به خوراک دسترسی دارند، در حالی که در اصطبل ها، خوراک دهی معمولا به نوبت انجام میشود و همزمان نیست، به این معنا است که اسب برای زمان بیشتری گرسنه میماند و مدت طولانی تری در معرض تنش و محرکهای رفتارهای کلیشه ای قرار دارد.

بیشتر بدانید: وسایل بهداشتی و نظافت اسب

مصرف خوراک با تحریک هسته اکومبنس مغز (مرکز پاداش در مغز) به آزادسازی اندورفین (نوعی مخدر درونزاد) می انجامد، که خود منجر به آزادسازی دوپامین میشود. فعالیت دوپامین در اسب ایجاد احساس لذت و سرخوشی میکند. نتایج مطالعات مک براید و همینگز در سال ۲۰۰۹ نشان دادند، که شمار گیرنده های دوپامینی D1 و D2 در هسته اکومبنس مغز اسب های CB بیشتر است.

به نظر میرسد گاز گرفتن آخور با افزایش فعالیت مسیرهای دوپامینرژیک به سازگاری اسب با عوامل تنشزا کمک میکند، زیرا با افزودن آگونیست های مخدر، رفتارهای کلیشه ای افزایش یافت. مصرف جیره های خوشخوراک تر، مانند خوراک حاوی مُلاس، با افزایش گاز گرفتن آخور همراه است، که منجر به افزایش ترشح مخدرهای درونزاد میشود البته خوشخوراکی یونجه، برای تحریک ترشح اندورفین بررسی نیست کافی آستانه ی دردناکی در اسب های CB، نشان داد که در هنگام گاز گرفتن آخور، آستانه ی دردناکی از سطح پایه، پایینتر بود.

بنابراین، انجام رفتارهای کلیشه ای به کاهش تنش و برانگیختگی کمک کرده و برای اسب نوعی خودتشویقی محسوب میشود.

مولر و همکاران(۱۹۹۱) بیان کردند، که اسب های CB در مقایسه با سایر اسب ها بزاق کمتری تولید کرده و دهان خشک تری دارند. مطالعهای در اسب های CB نشان داد که دو تا چهار ساعت پس از مصرف کنسانتره، رفتار گاز گرفتن آخور شروع به افزایش کرد و بعد از شش تا هشت ساعت، به اوج خود رسید.

رفتارهای کلیشه‌ای در اسب‌های ورزشی
انتظار برای دریافت خوراک و گرسنگی، برای اسب موقعیتی تنش زا است

یعنی درست زمانی که خوراک جهت تخمیر وارد سکوم شده است و به طور معناداری سرعت عبور مواد بلعیده شده از سکوم کاهش یافت. مواد خوش خوراکی مانند کنسانتره های بر پایه غلات که غنی از نشاسته اند، در مقایسه با علوفه، به تلاش کمتری برای جویده شدن نیاز دارند. در نتیجه بزاق کمتری ترشح شده و PH دستگاه گوارش کاهش می یابد، و عامل بالقوه بیماری های مهم متابولیکی، مثل کولیک و زخم معده میشود.

چنانکه در هفت درصد از اسب های CB سابقه کولیک عودکننده گزارش شده است در کره اسب های جوان نوع خوراک مصرفی پس از، از شیرگیری نقش مهمی در گاز گرفتن آخور داشت، به طوری که مصرف کنسانتره بلافاصله پس از، از شیرگیری، گاز گرفتن آخور را چهار برابر کرد.

گاز گرفتن آخور به افزایش ترشح بزاق کمک میکند، زمانی که اسب های CB به وسیله تیک بند ( Strap Crib ) از گاز گرفتن آخور محروم شدند، مدت زمان مصرف خوراک و مقدار علوفه ی مصرفی به طور معناداری افزایش یافت ،که به نظر تلاشی برای افزایش ترشح بزاق است.

جویدن چوب با کمبود فیبر و گرسنگی مرتبط است. هنگامی که اسب گرسنه است، جویدن چوب افزایش مییابد. البته، مصرف کنسانتره ها، جایگزین علوفه (مانند پلت یونجه و هیلاژ) و علوفه هایی با مقادیر پروتئین بالا و فیبر پایین، نمیتواند شاخص های سیری در اسب را فعال کند. در نتیجه اسب دائماً احساس گرسنگی میکند. همچنین تدارک جیره هایی با فیبر بالا، به کاهش کلیشه های دهانی از جمله جویدن چوب، کمک میکند.

بنابراین، یکی از علل جویدن چوب، میتواند عدم تأمین فیبر مورد نیاز باشد. مطالع هی هافرسل و کیسی (۲۰۱۱) بر اسب هایی که در مرتع نگهداری میشدند، نشان داد که جویدن چوب حصارها و درختان در فصل بهار توسط اسب ها افزایش می یابد. آنها پیشنهاد دادند که در فصل بهار مقدار قند در علوفه مراتع افزایش و مقدار فیبر کاهش مییابد، که این علت افزایش جویدن چوب است. علاوه بر این، مصرف کنسانتره در مقایسه با علوفه، زمان خوردن خوراک را از ۴۰ درصد به ۳.۴ درصد کاهش داد.

همچنین استفاده از بستر کاه، شدت انجام رفتارهای کلیشه ای دهانی را کاهش داد. البته باید توجه داشت در اسب هایی با کمبود فیبر، احتمال بسترخواری وجود دارد. امّا نتایج مطالعات ردبو و همکاران (۱۹۹۸)  بر اسب های مدل تراتر و اسب های نژاد تروبرد متفاوت بود، آنها بیان کردند که اثر فیبر دریافتی بر شدت جویدن چوب به طور معناداری منفی بود، در حالی که اثر مدت زمان تمرین، به طور معناداری مثبت بود. اسب هایی که در طول روز دو بار تمرین داشتند و اسب هایی که هیچ تمرینی نداشتند، در مقایسه با گروهی که یک بار در طول روز تمرین داشتند، به طور معناداری جویدن چوب را بیشتر نشان دادند. در حالی که اختصاص دادن زمان بیشتری به تمرین سبک در اسب های نژاد تروبرد به کاهش جویدن چوب کمک کرد.

بیشتر بدانید: عدم تطابق خون کره اسب و مادیان

حرکت پاندولی، یک ساعت پیش از دریافت خوراک و یک ساعت پیش از خروج از اصطبل به اوج خود رسید به نظر میرسد، که حرکات پاندولی بیشتر از آنکه تحت تأثیر عوامل تغذیه  ای باشد، تحت تأثیر تغییرات شدید محیطی، هیجان، سر رفتن حوصله  پیش بینی یک اتفاق است. احتمالا حرکات پاندولی، تلاش اسب برای رسیدن به خواسته ای است که از آن محروم شده است و آن خواسته میتواند دریافت غذا، برقراری ارتباط یا خروج از اصطبل باشد.

محروم سازی اسب از برقراری ارتباط با سایر اسب ها، محدودیت در آزادی در پدوک یا مرتع، محیط کوچک اصطبل و تمرین شدید و طولانی، به افزایش حرکت پاندولی انجامید. اسب هایی که اواخر بعدازظهر، در پدوک رها میشدند، بعدازظهرها نسبت به بقیه ی طول روز به طور معناداری حرکت پاندولی کمتری نشان دادند. اسب هایی که پنجره باکس آنها، به محیط بیرون اصطبل باز میشد و میتوانستند سر خود را از پنجره بیرون بیاورند و دامنه دید وسیع تری داشتند، حرکت پاندولی شدیدتری را نشان دادند. .امّا استفاده از پنجره ی میله دار در باکس، که به اسب ها اجازه ارتباط چشمی و لمسی با یکدیگر را میدهد، حرکت پاندولی را به طور معناداری کاهش داد.

اسب های رشته درساژ، که تجربه بیشتری از محدودیت در سرودهان دارند، رفتارهای کلیشه ای بیشتری انجام میدهند، در حالی که اسب های رشته های پرش، ولتینگ و صحرایی، شدت رفتارهای کلیشه ای خفیفتر است . مطالعه ای دیگر بیان کرد، که گاز گرفتن آخور و حرکت پاندولی در اسب های رشته های درساژ و صحرایی در مقایسه با اسب های رشته استقامت بیشتر بود.

همچنین اون و همکاران (۲۰۲۰) بیان کردند، که کره اسب های نریان، هنگام بازی تمایل بیشتری به استفاده از دندان ها و رفتارهای دهانی نشان دادند و شیوع رفتارهای کلیشه ای در نریان ها در مقایسه با مادیان ها و اخته ها بیشتر بود.

رفتارهای کلیشه‌ای در اسب‌های ورزشی
گاز گرفتن آخور به افزایش ترشح بزاق کمک میکند

البته تفاوت شدت شیوع رفتارهای کلیشه ای در بین جنسیت ها، تنها به دلیل اعمال شیوه مدیریتی متفاوت بر هر جنسیت، قابل توصیف است (۱۹۹۸ ,.Luescher et al) در اسب های نژاد عرب چرخش در جایگاه و در اسب های نژاد تروبرد گاز گرفتن آخور و حرکت پاندولی، بیشتر گزارش شد (۱۹۹۸ ,.Luescher et al) همچنین اسب های جوان بیشتر مستعد انجام رفتارهای کلیشه ای هستند، که در نه ماهه اول زندگی، این میزان بیشتر است اما با افزایش سن شدت کلیشه های دهانی کاهش می یابد (۲۰۲۰ ,.Aune et al) کانالی و برونی (۱۹۹۴) بیان کردند، رفتارهای کلیشه ای در اسب های زیر دو سال ۲۳.۸ درصد بیشتر مشاهده می شود که معمولا با تنش از شیر گیری مرتبط است.

اما نتایج مطالعه دیگری نشان داد که با افزایش سن، گاز گرفتن آخور و حرکت پاندولی افزایش می یابد (۱۹۹۸ ,.Luescher et al)، البته به نظر می رسد افزایش رفتارهای کلیشه ای در مادیانهای هفت ساله و بزرگ تره در اثر عوامل مدیریتی تنش زا، مانند تغییر کاربری از اسب مسابقه به مادیان داشتی (BroodMare)، اتفاق می افتد (۲۰۰۲ ,.Mills et al)

 

تغییرات پارامترهای فیزیولوژیکی

میانگین ضربان قلب (HR)، غلظت کورتیزول و بتا اندورفین (BE) پلاسما، به عنوان پارامترهای فیزیولوژیکی تنش، مورد بررسی قرار می گیرند ، غلظت پایه کورتیزول پلاسما در اسب هایی با رفتارهای کلیشه ای بیشتر است. زمانی که اسب های CB از گاز گرفتن آخور و مصرف خوراک محروم شدند، غلظت کورتیزول پلاسما به طور معناداری افزایش یافت، که نشان می دهد ترکیب این دو رقتار، به کاهش تنش کمک می کند.

همان طور که مسیر اید و کودفورد (۲۰۰۰) گزارش کردند، غلظت کورتیزول پلاسما ۴۰ دقیقه بعد از شروع گاز گرفتن آخور به طور معناداری کاهش یافت. میانگین HR در اسب های CB در مقایسه با سایر اسب ها به طور معناداری بیشتر بود که با گاز گرفتن آخر کاهش یافت (۱۹۹۸ ,Cooper and Masain ) . مک گریوی و همکاران در سال ۱۹۹۵ بیان کردند، تفاوت معناداری بین غلظت BE پلاسمای اسب هایی با رفتارهای کلیشه ای و اسب های عادی وجود دارد. در حالی که نتایج مطالعات لبلت و همکاران (۱۹۹۸) نشان داد، غلظت BE پلاسمای اسب های CB سه برابر بیشتر از سایر اسب ها بود.

 

کنترل رفتارهای کلیشه ای

کنترل رفتار های کلیشه ای به وسیله روش های جراحی، هومیوپاتی، فیزیکی و دارویی مرسوم است. از تیک بند (Cat Strap) و میله ضد حرکت پاندولی ( Anti weaving bar ) به ترتیب برای ممانعت از گاز گرفتن آخور و حرکت پاندولی استفاده می شود. تیکیند به دور گردن اسب بسته می شود و هنگامی که اسب می خواهد گردن خود را برای گاز گرفتن آخور مستقیف و کمانی شکل کننده یا فشردن گلو مانع می شود.

بعد از استفاده از تیکیند به مدت ۲۴ ساعت، گاز گرفتن آخور به طور معنادار شدیدتر شد ( ۱۹۹۸ ,McGreevy and Nicol) و غلظت کورتیزول پلاسما افزایش یافت (۲۰۰۰ ,McBride and Cuddefiord ) میله ضد حرکت پاندولی در بالای درب باکس نصب می شود و تنها زمانی اثرگذار است که اسب حرکت پاندولی را بالای درب باکس اجرا می کند. استفاده از داروهای آنتاگونیست نارکونیک (نوعی آنتاگونیست مخدر) مانند نالوکسون و نالتروکسان در کاهش گاز گرفتن آخور موثر بود و ۲۰ دقیقه بعد از تزریق آنها گاز گرفتن آخور تقریبا به صفر رسید اما اثر معناداری بر حرکت پاندولی نداشت.

بیشتر بدانید: بررسی بیماری لامینایتیس در اسب و تشخیص آن

استفاده از روش دارویی یا فیزیکی تنها زمانی مجاز است، که رفتارهای کلیشه ای منجر به آسیب رسیدن به اسب یا دیگر افراد شود. کنترل دارویی با فیزیکی، بدون یافتن علت رفتار، به درمان تمی انجامد و ممکن است منجر به ظهور فرم دیگری از رفتار با ناتوانی حیوان در سازگاری با محیط شود (۱۹۹۸ ,Cooper and Mason ) همان طور که مطالعات مانوز و همکاران (۲۰۱۹) نشان داد که کلیشه های حرکتی، هیچ تأثیری بر عملکرد ورزشی رشته ی کورس در اسب های نژاد تروبرد نداشتند.

بر این اساس، نباید تلاش کرد تا اسب را از انجام کلیشه های حرکتی منع کرد ممانعت فیزیکی از انجام رفتارهای کلیشه ای، منجر به اضطراب و پریشانی اسب می شود و درمان دارویی هم بشون عارضه نیست و تنها به معنای سازگار کردن اسب با شرایط نگهداری نامطلوب و سرکوب ساز و کارهای طبیعی تعدیل کننده تنش است [۱۹۹۸ ,Cooper and Mason) و از منظر رفاهی مورد انتقاد است.

رفتارهای کلیشه‌ای در اسب‌های ورزشی
مناسب ترین راهکار در مواجه با رفتارهای کلیشه ای اصلاح عوامل مدیریتی است

نتیجه گیری کلی

بنابر نتایج بدست آمده از مقالاتی که مورد بررسی قرار گرفته اند، مناسب ترین راهکار در مواجه با رفتارهای کلیشه ای اصلاح عوامل مدیریتی است. نگهداری گروهی اسب ها طراحی اصطبل ها، به شیوه ای که محدودیت ارتباطی به حداقل برسد و قرار دادن آینه در باکس، به پیشگیری از رفتارهای کلیشه ای کمک می کنند. همچنین اختصاص دادن زمان بیشتری برای رهاسازی اسب ها در پدوک یا مرتع و تغذیه ی اختیاری (Ad libatum focaling) موثر واقع شد تغذیه با علوفه خشبی و کنسانتره کمتر، با ایجاد احساس سیری و افزایش زمان مصرف خوراک، از کلیشه های دهانی پیشگیری می کنند.

در شرایطی که تدارک علوفه به مقدار کافی، ممکن نیست، می توان با استفاده از روش های جایگزین، مانند استفاده از تور یونجه. افزودن سبوس به کنسانتره و یا پخش کردن علوفه در یک محدوده ی وسیع، دسترسی اسب به خوراک را سخت کرده تا اسب خوراک را در زمان طولانی تری مصرف کنند.

در این قسمت نیز میتوانید تمامی مقالات منتشر شده در خصوص (تک سمیان) اسب را نیز مشاهده نمایید.


سپاسگزاری از دکتر کامبیز گیور برای راهنمایی ها و نظرات سازنده ایشان در این مقاله تشکر می شود
نویسندگان: اشکان غلامی ، زهرا ندایی فرد / دانشجویان کارشناسی گروه علوم دامی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
 نشریۀ علمی ترویجی دامِستیک

تنظیم: تیم محتوایی دامیران      /     نویسندگان: اشکان غلامی و زهرا ندایی فرد      /      لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=4848
علل شیوع و کنترل رفتارهای کلیشه‌ ای در اسب های ورزشی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دامیران