استاندارد های عسل ارگانیک
استاندارد های عسل ارگانیک - دامیران

استاندارد های عسل ارگانیک

امروزه تولید کنندگان و مصرف کنندگان به دنبال تولید و مصرف عسل ارگانیک هستند. وقتی به دنبال عسل ارگانیک هستید به صرف گفتن واژه ارگانیک بودن آن نباید بسنده کنید. واژه ارگانیک سلسله قوانین و مقرراتی دارد که بعضی از آنها بین المللی بوده و بعضی مخصوص کشور تولید کننده هست؛ بنابراین هر تولید کننده ای که بخواهد از عنوان ارگانیک استفاده کند بایستی تحت نظر ارگان اجرایی و نظارتی فعالیت کند. آمار زنبورداری های اروپایی نشان می دهد که تنها ۶ درصد از آنان گواهینامه ارگانیک دارند .

منظور از عسل ارگانیک چیست

منظور از عسل ارگانیک عسلی است که با توجه به قوانین، دستورالعمل ها و استانداردهای موجود، تولید، عمل آوری و بسته بندی و عرضه گردد.

تولید کنندگان و عمل آورندگان عسل ارگانیک باید کلیه اسناد و مدارک مربوط به عسل ارگانیک خود را به سازمان مربوطه داده و هرگونه تخلف و سرپیچی از قوانین و مقررات موجب ابطال پروانه تولید عسل ارگانیک خواهد گردید.

معمولا بازدیدها و نمونه برداری ها از زنبورستان به صورت تصادفی هست .

قوانین موجود

در کشور ما، انجمن ارگانیک ایران با اهداف استاندارد سازی محصولات کشاورزی در جهت افزایش سلامت غذایی، افزایش بهره وری با استفاده از شرایط بالقوه موجود در کشور برای تولید برخی از محصولات ارگانیک، پایداری در تولید عرضه و تجارت، زمینه سازی جهت صدور گواهی ملی و بین المللی برای محصولات ارگانیک مطابق با استانداردهای بین المللی، ایجاد اشتغال برای فارغ التحصیلان کشاورزی، ایجاد بازار داخلی محصولات کشاورزی ارگانیک و افزایش صادرات غیرنفتی بر اساس صورت جلسه ۱۴/۶/۱۳۸۵ مجمع عمومی هیئت موسسین انجمن و به استناد بند (ک) ماده (۵) قانون اتاق بازرگانی در تاریخ ۱۵/۷/۱۳۸۵به ثبت رسید.

بیشتر بدانید: زنبورها چگونه عسل تولید می کنند؟

استانداردهای بین المللی زنبور داری ارگانیک

در ذیل به طور مختصر برخی از استانداردهای بین المللی در زنبورداری جهت تولید عسل ارگانیک شرح داده شده است :

تأمین کلنی، زنبورهای عسل و ملکه

۱ . آمیخته گری و به گزینی کلنی های زنبور عسل به منظور افزایش و ارتقای مقاومت آنها، بلامانع هست.

۲. به منظور پیشگیری از انتشار انواع بیماری و توجه به تنوع ژنتیکی، زنبورداران باید از ملکه های تولیدی خود استفاده نمایند.

٣. تأمین زنبور عسل از کندوهای ارگانیک و شان های تخم کندوهای معمولی غیر آلوده، بلامانع است.

۴. تأمین زنبورعسل از بچه زنبورهای وحشی با مهاجر دستگیر شده ای که صرفا از شان های تخم، بیرون زده باشند، بلامانع است.

۵. اگر به کلنی ارگانیک دسترسی نیست، به ناچار باید از کلنی غیر ارگانیک استفاده کرد، ولی در طول چند مرحله باید آنها را اصلاح نمود.

استاندارد های عسل ارگانیک - دامیران
امروزه تولید کنندگان و مصرف کنندگان به دنبال تولید و مصرف عسل ارگانیک هستند.

ساخت و مدیریت کندوی عسل ارگانیک

١. کندوها باید با مواد طبیعی ساخته شوند (چوب) و استفاده از الوار و تخته های گرس و کلیه مواد شیمیایی دخیل در ساخت آن ممنوع می باشد. همچنین از چوب هایی که برای افزایش مقاومت آن ها از مواد شیمیایی و سمی استفاده شده نباید در ساخت کندو مورد استفاده قرار گیرد.

۲. استفاده از ترکیبات سمی با دوام در ساخت و شستشوی کندو ممنوع است.

۳. رنگ آمیزی صحیح کندوها، عمر آنها را افزایش می دهد. بعلاوه اختلاف رنگ کندوها موجب کمک به جهت یابی زنبورها شده و از سرگردانی آن ها می کاهد. استفاده از رنگ های بدون سرب برای کندوها مجاز است.

بیشتر بدانید: نژاد ایرانی زنبورعسل یکی از مهمترین ذخایر دنیا

۴. زنبورداران باید ورقه های موردنیاز در ساخت شان ها را از کندوهای خود تهیه کنند و یا آن ها را از منابع و مراکز مجاز خریداری کنند .

۵. ورقه های شان باید با استفاده از موم خالص زنبورها باشد. به کارگیری قاب پلاستیکی و یا موم هایی که از صحت خالص بودن آن مطمئن نیستید ممنوع است .

۶. هر کند و باید دارای یک کد شناسایی عددی باشد که ویژگی های کندو و کلنی در آن لحاظ گردد.

محل استقرار کندو و زنبورستان

۱ . در حد امکان باید محل زنبورستان در مناطق چند کشت (به منظور داشتن منابع شهد قوی) و بدون استفاده از کود و سموم شیمیایی برای گیاهان باشد .

۲ . محل زنبورستان باید در منطقه ای باشد که فعالیت آفاتی چون موریانه در آن کم باشد.

۳ . محل استقرار زنبورستان بایستی آب کافی و سالم داشته باشد تا زنبور برای تأمین آب موردنیاز خود بخصوص در فصل تابستان مجبور نباشد به استخرهای شنا، پرورش ماهی و یا کانال های فاضلاب برود.

۴ . محل استقرار زنبورستان باید مورد تایید سازمان مربوطه باشد، فاصله زنبورستان بایستی بیش از ۲ کیلومتر با محل های دفن فاضلاب، مراکز نظامی، مرغداری، دامداری، کارخانه ها و آلاینده باشد. بهتر است زنبورستان در حواشی بزرگراه های پرتردد مستقر نشود.

بیشتر بدانید: با انواع بیماری های زنبور عسل آشنا شوید

۵ . اگر زنبوردار متوجه عمل سم پاشی از باغدار شد، بایستی سریع نسبت به کوچ کندوها (حداقل ۱۰ کیلومتر) اقدام کند.

۶ . زنبورداران متقاضی تولید عسل ارگانیک بایستی به تهیه نقشه کاملی از مناطق موردنظر برای کوچ کندوها اقدام کنند. در نقشه تهیه شده بایستی میزان گلدهی، تراکم گونه های گیاهی منطقه و وضعیت جاده و راه، منابع آب و غیره مشخص شده باشد.

۷ . زنبوردار بایستی دارای تقویم فعالیت باشد تا کلیه کوچ ها و اعمال روش های مدیریتی به منظور ثبت و ضبط گزارش ها و رکوردهای زنبورداری و غیره در آن نوشته شده باشد.

تغذیه زنبوران عسل ارگانیک

۱. استفاده از عسل به عنوان منبع اصلی غذای زنبوران به شرط تأیید و گواهی بودن سالم و طبیعی بودن آن بلامانع است.

۲. استفاده از گرده گل تأییدشده برای زنبوران عسل مجاز است.

٣. در زمانی که گرسنگی زنبوران حتمی است، زنبوردار باید برنامه دقیق برای مصرف مکمل های غذایی تهیه کند.

در این برنامه باید منابع تولید عسل شامل شکر، شربت شکره کنسانتره میوه و سایر مواد غذایی برای دوره های بدون گل مشخص شده و مورد تایید ارگان مربوطه رسیده باشد.

۴. تغذیه دستی زنبورها (استفاده از آب شکر و …) در طول دوره تولید عسل ممنوع است.

۵. زنبوردار باید همیشه مقداری عسل و گرده ارگانیک برای خواب زنبوران در زمستان داشته باشد.

استاندارد های عسل ارگانیک - دامیران
زنبورداران باید ورقه های موردنیاز در ساخت شان ها را از کندوهای خود تهیه کنند

مدیریت آفات و بیماری ها

۱ . باید بیشتر کلنی ها قوی بوده و نسبت به حذف و یا ادغام کلنی های ضعیف اقدام کرد.

۲ . باید هر دو الی سه هفته یکبار کندوها را بازرسی کرد و کندوهای آلوده به آفات را به دامپزشکان گزارش داد.

۳ . کف کند و با زمین باید دارای ارتفاع مناسبی باشد تا رطوبت زمین موجب رشد قارچها و پوسیدگی کف کندو
نشود .
۴ . زنبوردار باید کلیه اقدامات مجاز برای افزایش مقاومت زنبور به آفات و بیماری را انجام دهد.

بیشتر بدانید: بررسی لوازم و تجهیزات زنبورداری موجود در کشور

۵ . کنترل آفات و بیماری و ضدعفونی کندوهای زنبور عسل با استفاده از مواد شیمیایی ممنوع است. البته با رعایت برخی نکات به کارگیری اسیدفولیک، اسیدلاکتیک، اسید اگزالیک، اسید فرمیک، گوگرد و باسلیوس تورینجنس مجاز هست. البته قبل از استفاده از مواد مذکور بایستی مجوز استفاده از آنها از مراجع ذیصلاح دریافت شده باشد. در برخی از کشورهای دنیا از جمله ایالات متحده آمریکا، مصرف اسید فرمیک ممنوع اعلام شده است.

۶ . استفاده از منتول برای کنترل کنه تراشه ای با آکارا پیس، بلامانع و مجاز هست.

۷ . استفاده از آنتی بیوتیک ها در دوره تولید عسل ممنوع هست. مگر زمانی که سلامت کلنی در خطر باشد و عسل آن کلنی فاقد گواهی ارگانیک خواهد بود.

۸ . استفاده از آنتی بیوتیک ها مانند اکسی تتراسایکلین و یا تترامایسین در زمانی غیر از دوره تولید (زمستان) در بعضی کشورها بلامانع و در برخی ممنوع اعلام شده است.

۹ . استفاده از مواد شیمیایی تدخینی (دودزا) و ضدعفونی کننده ممنوع است.


شهاب احتشام / دکتری تخصصی علوم دامی دانشگاه فردوسی مشهد و پرورش دهنده زنبور عسل
نشریه علمی – تخصصی رویان / سال سوم / شماره دوازدهم / بهار ۹۶
منبع: دامیران
نویسنده: شهاب احتشام
لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=8827
برای ورود به بانک مقالات دامیران کلیک کنید
استاندارد های عسل ارگانیک

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دامیران