جایگاه مناسب گاو

یکی از بهترین و مهمترین نقاط قابل تامل در بحث Comforte بخش مدیریت بستر و آخور است. بطور مثال خنک کردن گاوها در دوره انتقال برای حفظ سلامت گاو، وزن گوساله متولد شده و تولید شیر در ابتدای شیردهی بسیار ضروری است. نکاتی که در مورد کف های لاستیکی، سربندها، سیستم سرمایشی و طراحی جایگاه زایش می باشد حتما می بایست با توجه به مواردی چون منطقه آب و هوایی و بازدهی مالی مناسب (توجیه اقتصادی) انجام پذیرد.

شرایط و جایگاه مناسب برای گاو

جریان هوا در گاوداری

برای بدست آوردن جریان هوای مناسب در گاوداری ۲۲.۶ الی ۲۸.۳ مترمکعب در هر دقیقه به ازای هر گاو، نیاز به هواکش هایی به قطر ۹۰ سانتیمتر به فاصله ۹.۱ متر از یکدیگر و با زاویه ۱۵ الی ۲۵ درجه به سمت پایین می باشد که ارتفاعی حدود ۲.۵ متر از سطح جایگاه داشته باشند. همچنین اگر از هواکش هایی با قطر ۱.۲ متر استفاده می شود فاصله ۱۲ متری در بین آن ها نیاز است و باید در ارتفاع بیشتری از سطح جایگاه، حدود ۲.۷ الی ۳ متری نصب گردند.

هواکش ها باید در دمایی بالاتر از ۲۰ درجه سانتیگراد فعال گردند. برای خنک کردن بیشتر ممکن است مه پاش های کم فشار ( ۱۰-۲۵ Psi ) در امتداد آخورها استفاده شوند، که ۱.۲ لیتر آب در هر مترمربع از سطح مرطوب شده به ازای هر مه پاش در هر چرخه در دمای بالاتر از ۲۴ درجه سانتیگراد پاشیده شود. به این نکته حتما باید توجه داشت مناطقی که خیس یا مرطوب می شوند بگونه ای باشند تا فضایی حدود ۱.۸ الی ۲.۴ متر پشت خطی که دام برای مصرف خوراک خود می ایستد را دربر گیرد. جریان آب نیز باید بگونه ای تنظیم گردد که سرعت لازم را داشته باشد.

مه پاش لزوما نباید باعث خیس شدن و چکیدن آب روی بدن گاو شود. برای ایجاد یه چرخه استاندارد در مه پاش ها، زمانی حدود ۱ الی ۱.۵ دقیقه مه پاش باید کار کند و سپس بمدت ۱۰ دقیقه خاموش گردد. اما زمانی که شدت گرما بالا باشد این مدت به ۵ دقیقه کاهش پیدا خواهد کرد. زمانی که بین خاموش شدن و روشن شدن مجدد مه پاش بوجود می آید استفاده از مه پاش در خنک شدن سطح بدن گاوها بسیار موثر خواهد بود. نازل های رو خط لوله آب در فاصله ای حداقل ۲.۵ متری در بالای راهرو و همچنین ۳۰ الی ۴۵ سانتیمتری در پشت خط آخور آویزان می شوند.

شرایط و جایگاه مناسب برای گاو

نازل هایی که در مهاربندها بکار می روند باید آب را با یک قوس ۱۸۰ درجه ای اسپری کنند و فاصله بین آن ها به قطر فضایی که آب را اسپری می کند بستگی دارد که معمولا ۱.۸ تا ۲.۴ متر خواهد بود. در خصوص مدیریت بستر گاوهای در حال خشک مطالب مهمی را می توان اشاره نمود، با توضیحاتی که در این مقاله ارائه شد تفاوت هایی در این زمینه وجود دارد ولی بطور کلی از اصول یکسانی در طراحی تمامی بسترها استفاده می شود، در ادامه در این مقاله از دامیران توضیحاتی در این خصوص آورده ایم.

۱- سطح زیر بستر گاو باید بخوبی فشرده و زهکشی شود، بستر شنی به قطر ۳۰ الی ۴۵ سانتیمتر باید با کاه خشک و تمیز به قطر ۱۵ الی ۳۰ سانتیمتر روی آن پوشانده شود.

۲- محیط و فضای لازم به ازای هر گاو (نزدیک به زایمان) باید ۱۱ مترمربع باشد.

۳- عرض بستر گاو نباید کمتر از ۹ متر باشد.

۴- از ساخت بسترهای باریک و طولانی پرهیز شود، گاوها تمایل دارند پس از خوردن خوراک و دور شدن از آخور، به انتهای بستر رفته و نزدیک به دیوار استراحت کنند. همچنین در بسترهای طولانی  بدلیل طولانی شدن فاصله آخور تا بستر اشتهای گاو کمتر شده و انگیزه خوردن در آن ها کاهش می یابد. در دامداری های صنعتی معمولا اقدام به ساخت محوطه جلوی آخور (استاندارد ۳.۶ متر) می کنند، زیرا حرکت ماشین آلات پخش خوراک باعث تحریک اشتهای گاو و نشخوار خوب خواهد شد.

۵- یکی دیگر از موارد ضروری وجود دیوار کوتاه ۹ سانتیمتری تا لبه سیمانی، چوبی و یا سیمی بین خوراک (آخور) و (جایگاه) است تا این دو با یکدیگر ترکیب نشوند.

شرایط و جایگاه مناسب برای گاو

۶- آبخوری ها هرگز نباید نزدیک به بستر گاو تعبیه شوند، چراکه باید بیشتر به سمت خوراک و اگر سه ضلعی یا مثلثی باشند بهتر است. در مباحث مربوط به آبخوری مفصلا در این خصوص توضیح داده ایم.

۷- با توجه به تعداد، وسعت و توجیه اقتصادی، بسترها باید تازه و خشک باقی بمانند، بطور مثال هر ۱۱.۵ کیلوگرم کاه به ازای هر راس گاو هر ۳ هفته یکبار تعویض گردد، به Hyjerscare و وضعیت آب و هوایی و عوامل دیگر بستگی خواهد داشت که این مورد را نیز در مباحث مربوطه بطور کامل شرح داده ایم.

۸- ابعاد استاندارد برای زایش هرراس گاو هلشتاین ۳.۶ در ۳.۶ متر است.

۹- برای هر راس گاو هلشتاین (۶۰۰ کیلوگرمی) حدود ۷.۴ مترمربع فضا و برای گاوهای جرسی ۳۵۰ تا ۴۵۰ کیلوگرمی نیز ۶ مترمربع پیشنهاد شده است.

۱۰- در یک گاوداری شیری ارتباط مستقیمی بین بستر، جایگاه استراحت و آرامش و راحتی گاو شیری وجود دارد، که بطور مختصر به برخی از آن ها اشاره می کنیم:

  • ضدعفونی های مداوم، خشکی و تمیزی و بهداشت بستر، در میزان باکتری های بستر گاو رابطه مستقیم وجود دارد. با این تعبیر که میزان SCE های داخل شیر از عوامل مهم در میزان باکتری های سر پستانک عفونت های پستانی (ورم پستان) و میزان باکتری های کلیفرمی داخل خاک و یا بستر است. و سپس رابطه مستقیمی بین بهداشت گاو Hyjerscoorcaw و شمارش سلول های بدنی SCE وجود دارد.

  • گاو سالم بین ۱۱ الی ۱۲ ساعت در شبانه روز نیاز به استراحت دارد. بنابراین بهداشت جایگاه گاو و بهبود در تماس سرپستانک ها با بستر بسیار الزامی خواهد بود، که این موضوع را نیز در بخش رابطه میان ورم پستان و بستر بهداشتی و مناسب و آسایش و آرامش گاو بطور کامل آورده ایم.

  • نمونه برداری از تانکر شیر، سرپستان و شیر ازروش های CMT (از خود شیر)، نمونه برداری از سوآپ و در محیط بهداشتی، شمارش میکروب ها که بصورت دوره ای انجام می پذیرد می تواند ما را از میکروب های داخل بستر آگاه نموده و اقدامات لازم و پیشگیرانه جهت بهداشت جایگاه بکار گیریم. جداسازی گاوهایی که از نظر پستان دارای مشکل هستند و از لحاظ ریزش شیر از هیپرکراتوزسرشیت و یا بیماری های ورم پستان محیطی کلیفرمی، آئوروس و … که بستر نیز می تواند یکی از عوامل پخش میکروب باشد جلوگیری می کند.

شرایط و جایگاه مناسب برای گاو

در مباحث بعدی نقش گاوها، استراحت، نشخوار، سلامت سم و پستان، بازدهی بالای ایمنی سلامت نشخوار، خوراک، لنگش کمتر، استر، گرما و سرما، افزایش ۳۵ درصدی شیر با بهبود جایگاه و افزایش ۳۵ درصدی شیر گله را توضیح خواهیم داد.

دامیران