بیماری میکروبی داخلی ماهی ها
بیماری میکروبی داخلی ماهی ها

دمل (Frunculosis) در ماهی

عامل مولد این بیماری باکتری بنام Aeromonas salmonicide است که از سال شده و بنظر میرسد که فقط باعث ایجاد بیماری در ماهی های آبهای شیرین و مهاجر می گردد.

این بیماری مرگ و میر زیادی بین ماهی های قزل آلای کارگاه ها و ماهی ها وحشی بوجود می آورد.

ماهی قزل آلای رنگین کمان بطور کلی جزء مقاوم ترین ماهی ها در مقابل بیماری فرونکولوزیس است ولی ممکن است به این بیماری آلوده شده و منبع بیماری برای سایر ماهیها گردد. در گذشته این بیماری بسیار رایج و خطرناک بود زیرا داروئی برای مداوای آن شناخته نشده بود.

با تولید داروهای سولفاته، قدم عمده ای در این مورد برداشته شد و امروزه هرگز مرگ و میری که در سایت توسط این بیماری بوجود می آمد، در کارگاه ها مشاهده نمی شود.

بین ماهی های یکسانه و مسن تر، این بیماری معمولا از زخم های رو بازی که در سطح بدن بوجود می آید شناخته می شود.

معمولا زخمها بصورت باز یا تاول مانند دیده میشوند. این بیماری بوطر مسلم باعث مسمومیت خون شده و باکتری ها با جریان خون بنقاط مختلف بدن حمل و نقل میشوند.

باکتری ها ممکن است در رگ های کوچکتر جمع شده و آنها را پاره کرده و بافت های مجاور آنها را آلوده نمایند.

زخم ها و جوش های حاصله را می توان با چشم غیر مسلح بصورت نقطه های قرمز ورم کرده در زیر پوست مشاهده کرد.

با پیشرفت بیماری این نقاط ممکن است بیکدیگر وصل شده بافت را خراب کرده و بصورت قسمت های ورم کرده در آیند.

در اثر پاره شدن قسمت های ورم کرده، زخمهای نسبتا بزرگی ایجاد می گردد.

برخی مواقع جوشهای تاول مانندی ایجاد می شود که پر از خون می باشند. برانشی ها نیز ممکن است در برخی قسمت ها خونریزی نمایند.

گاهی تجمع خون و پر شدن رگ های خونی در حفره داخلی بدن مشاهده می گردد.

استر روده ها ممکن است ورم کند و احتمال خونریزی و خروج مخاط از مخرج به خصوص بعد از مرگ وجود دارد. طحال ممکن است بزرگ شده و رنگ قرمز آلبالوئی بخود بگیرد.

این مورد بخصوص در ماهی های قزل آلای انگشت قد دیده می شود. کلیه بسختی آلوده شده و ممکن بصورت توده ای نیمه مایع درآید. ماهی قزل آلا ممکن است قبل از پیشرفت بیماری و تولید جوشهای تاول مانند بمیرد.

صادرات آبزیان شمال، به 26 کشور دنیا در نیمه نخست سال

در انگشت قدها گاهی تنها علامت مشخص بیماری، نقاط تاریک غیر منظمی است که در اطراف بدن بین باله های پشتی و سینه ای دیده میشوند. در اثر آلوده شدن این نقاط ممکن است از باله ها چیزی جز اشعه باله باقی نماند.

تعداد زیادی از داروهای سولفاتی برای معالجه فرانکولوزیس توصیه شده اند از آن جمله :

الف۱۲ گرم سولفامرازین بعلاوه ۶ گرم سولفاگوانیدین مخلوط با ۵۰ کیلو گرم غذای ماهی قزل آلا این مقدار بایستی بمدت ۳ روز تکرار گردد. پس از ۳ روز مخلوط را بایستی به ۶ گرم سولفامرازین و ۴ گرم سولفاگو انیدین برای مدت ۷ روز تغییر داد. این روش علاوه بر مداوای بیماری، احتمالا آنرا ریشه کن میسازد.

ب۸ گرم سولفامرازین در ۵۰ کیلوگرم غذای ماهی قزل آلا و ادامه آن تا وقتیکه ماهی بحالت طبیعی برگردد. مداوا مجددا بایستی تا زمانیکه مرگ و میر ماهیها بحالت طبیعی برگردد ادامه داد.

در سال های اخیر بدلیل ایجاد نژاد های مقاوم به داروهای سولفاته، کاربرد ترامایسین به میزان ۳۶ گرم در غذای روزانه ۵۰ کیلو گرم ماهی به مدت ۱۰ روز مؤثر بوده است.

در هر صورت بهتر است همواره تست حساسیت برای انواع آلوده جدا شده صورت گیرد، چون اخیرا معلوم شده که برخی هم به ترامایسین مقاوم هستند. ۵۰ Furox – اخیرا بطور موفقیت آمیزی برای نمونه های مقاوم به سولفامرازین و ترامایسین بکار رفته و اثرات خوبی داشته است.

بیماری میکروبی داخلی ماهی ها - دامیران
باکتری ها ممکن است در رگ های کوچکتر جمع شده و آنها را پاره کرده و بافت های مجاور آنها را آلوده نمایند.

زخم

عامل مولد این بیماری باکتری بنام هموفیلوس پی سیوم Hemophilus Piscium است.

بیماری باعث ایجاد زخم یا جوش روی سطح بدن ماهی می گردد.

این بیماری کمی مشابه فرونکولوزیس است ولی بطور مسلم با آن تفاوت دارد.

در این بیماری جوش ها در سطح بدن نمایان شده و از طریق پوست به داخل سرایت میکنند، در صورتیکه در فرونکولوزیس جوش ها در زیر پوست بصورت تاول های مملو از خون شروع شده و ممکن است در صورت زنده ماندن ماهی باز شوند.

زخم ها معمولا گرد بوده ولی گاهی هم ممکن است در صورت زنده ماندن ماهی باز شوند.

زخمها معمولا گرد بوده ولی گاهی هم ممکن است بصورت غیر منظم باشند.

یکی دیگر از خصوصیت های این بیماری این است که گاهی ممکن است آرواره ها و سقف دهان ماهی نیز آلوده گردند.

حفظ اقیانوس‌ ها اولویت اول کشورهای جهان

مداوای توصیه شده عبارت از مصرف کلر آمفنیکل Chloramphenicol با ترامایسین در غذا به نسبت ۵/۲ تا ۵/۳ گرم آنتی بیوتیک خالص در ۵۰ گرم غذای روزانه و ادامه مداوا تا وقتی است که مرگ و میر ماهی ها بحالت طبیعی برگردد.

بیشتر بدانید: طبقه بندی ماهی ها

بیماری قرمزی دهان این بیماری عمدتا مخصوص ماهی قزل آلا است.

اگرچه تا کنون عوامل باکتریائی گوناگونی که بیماری مشابه در قزل آلا بوجود می آورند جدا گردیده اند، با این وجود بنظر میرسد که باکتری Aeromonas liquefaciens عامل اصلی باشد.

علائمی که تشخیص این بیماری را از بیماری های مشابه متمایز میسازند قرمز شدن و آماس کردن پوشش دهان، وجود لکه های قرمز حاصله از خونریزی روی جاداره با خود برانشیها، و بندرت تورم و زخمی شدن پایه باله ها می باشند.

هنگام تشریح ماهی، تورم و خونریزی را می توان در قسمت انتهائی روده یا در چربی که به امعا و احشا چسبیده است، همچنین در جداره داخلی حفره شکم و در کبد مشاهده نمود.

این علائم متاسفانه همیشه موجود نیستند و اکثرا آزمایش میکروسکپی خون لازم می باشد.

این بیماری نیز مثل بیماریهای مشابه آن در برخی از گونه های دیگر ماهی های پرورشی دیده شده است و احتمال دارد که از طریق ماهی آلوده و مصرف آن بصورت غذا و غیره به کارگاههای دیگر سرایت نماید.

برای مداوای بیماری می توان از ترامایسین به میزان ۳۶ گرم برای ۵۰ کیلوگرم بمدت ۱۰ روز استفاده نمود. کاربرد سولفامرازین به میزان ۱۰ گرم در غذای ۵۰ کیلوگرم ماهی به مدت ۱۰ ورز بوده ولی ترامایسین در کل نتیجه بهتری داده است.

سل ماهی Tuberculosis

مدت ها است وجود باکتری که بستگی و ارتباط با عامل مولد سل در انسان دارد در ماهی گزارش شده است.

در این زمینه کارهای مهمی در شمال غربی اقیانوس کبیر روی آزاد ماهیان انجام یافته است.

در کالیفرنیا سل ماهی را در شاه ماهی آزاد استیل هد و ماهی آزاد نقره ای یافته اند.

اخیرا با کاهش و حذف مصرف امعا و احشا ماهی آزاد در تغذیه ماهی ها، بیماری به حداقل خود رسیده است.

بهر حال در یک کارگاه ۸۰۰۰۰ انگشت قد ماهی آزاد نقره ای در اثر مصرف امعا و احشای عمل آوری نشده ماهی آزاد از بین رفتند.

در این ماهی ها بیماری شناعت به سل ارزنی Miliary tuberculosis انسان دارد.

صید میگو، چالش ویرانگر توازن زیستی آبزیان خلیج فارس

زخم های پنیری یا چرکدار بوده و در کلیه طحال و دستگاه گوارش مشاهده میگردند.

اثر کامل آن در ماهی های مهاجر بخوبی شناخته نشده است ولی رل مهمی را در حیات شیلاتی بعهده دارد.

تا کنون دارویی برای کنترل و مداوای این بیماری در ماهیها شناخته نشده است.

حذف امعا و احشا ماهی آزاد آلوده به بیماری از غذای ماهیها، بهترین راه کنترل بیماری در کارگاه های بشمار می آید.

بیماری میکروبی داخلی ماهی ها - دامیران
گاهی تجمع خون و پر شدن رگ های خونی در حفره داخلی بدن مشاهده می گردد.

بیماری کلیه

در حال حاضر خطرات این بیماری چندان قابل توجه نمی باشد. اگر چه برای اولین بار در سال ۱۹۳۵ گزارش شده است، با وجود این عامل مولد آنرا که باکتری از جنس کریتوباکتریوم Croynebacterium است اخیرا شناخته اند.

نشانه های عمده بیماری عبارتند از: ورم و بیرون زدگی چشم، خونریزی پوستی، خونریزی در پایه باله ها، و گاهی زخم های ژرفی که از خارج دیده می شود، شکم بشدت متورم می شود.

اگر ماهی بیماری باز شود، در کلیه، کبد و طحال ، زخم های کوچک تاول مانند، همانند آنچه که در بیماری توبرکولوزیس دیده می شود، مشاهده می گردد. حفره شکمی معمولا پر از مایع است.

در گذشته عامل اصلی بیماری را خوردن امعا و احشا خام یا عمل آوری نشده ماهی آزاد میدانستند.

بیشتر بدانید: شناخت ویژگی های غذای ماهی (بخش اول)

در ماهیهای وحشی نیز گاهی این بیماری دیده می شود. برخی بر این باورند که عامل ایجاد بیماری ممکن است با تخم ماهی جابجا گردد.

مداوای آن با سولفونامیدها (سولفامرازین و سولفامتازین) به میزان تقریبی ۱۰ گرم در غذای روزانه ۵۰ کیلوگرم ماهی به مدت ۱۰ روز ممکن است مرگ و میر را کاهش دهد. قطع مصرف دارو ممکن است باعث بروز دوباره مرگ و میر گردد.

کاربرد دائمی ۲ گرم از دارو در غذای روزانه ۵۰ کیلو گرم ماهی، مرگ و میر را متوقف می کند که اگر مدتی بعد متوقف گردد، مرگ و میر مجدد کمتر می باشد.

کاربرد اریترومایسین به میزان ۵/۴ گرم در غذای روزانه ۵۰ کیلو گرم ماهی به مدت ۳ هفته، تاثیر بالایی داشته است. میزان استاندارد ترامایسین (۳۶ گرم در غذای روزانه ۵۰ کیلوگرم ماهی) نیز اثرات خوبی داشته است.


منبع: دامیران
نویسنده: تحریریه دامیران
لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=9319
برای ورود به بانک مقالات دامیران کلیک کنید
بیماری میکروبی داخلی ماهی ها

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع:

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید