شمارش تخم ها، انکوباتور ها و کانال های پرورشی در ماهی
شمارش تخم ها، انکوباتور ها و کانال های پرورشی در ماهی

شمارش تخم ماهی ها، انکوباتور ها و کانال های پرورشی در ماهی

تخم سبز (تخم تازه گرفته شده) را می توان بلا فاصله پس از جذب آب و سخت شدن و تا ۴۸ ساعت بعد از آن نیز شمارش کرد.

بدون اینکه صدمه ای به جنین برسد.

طول این مدت بستگی به درجه حرارت آب دارد.

هنگام جذب آب و ۴۸ ساعت بعد از لقاح، یعنی هنگامی که رشد جنین سریع می شود به هیچ وجه نباید به تخم ها دست زد با آن ها را تکان داد.

باید به خاطر داشت که تخم ها در تمام اوقات نسبت به شوک های مکانیکی حساسند.

در جا به جا کردن تخم ها و انگورباتورها حداکثر کوشش باید انجام گیرد تا از هر گونه تکانی جلوگیری شود.

امروزه چندین روش برای شمارش تخم ها وجود دارد.

اگرچه هر یک از این روش ها مزایایی دارند، با وجود این در اینجا فقط به شرح روش شمارش از طریق حجم سنجی و دو روش دیگر از سال هاست به علت سادگی و دقیق بودنشان به کار می روند پرداخته می شود.

برای صحت عمل بهتر است یکی از این روش ها انتخاب و در کارگاه ها برای شمارش تخم به کار رود.

شمارش تخم ماهی ها به طریق حجم سنجی

لوازم مورد نیاز برای این روش عبارتند از :

۱- صفحه شمارش تخم

۲- لیوان مدرج استوانه ای

۳- ظرف اندازه گیری ۲۵۰ میلی لیتری

۴- ظرف اندازه گیری ۵۰ میلی لیتری

۵- سیفون تخم برداری

۶- پر بزرگ و تراشیده شده بوقلمون

در تمام حالات برای شمارش تخم سبز و یا تخم چشم زده بایستی آن ها را در یک سطل پلاستیک ریخته و شمارش را از داخل سطل به سبدها یا کشوهای انکوباتورها انجام داد.

برای شمارش صحیح تر بهتر است سطح به اندازه ای آب داشته باشد که فقط روی تخم ها را بپوشاند.

آب اضافی را بایستی مرتبه خارج نمود.

پس از اینکه قسمت عمده ای از تخم ها برای شمارش خارج شدند، ممکن است لازم باشد که مقداری آب به سطل افزوده گردد.

آب داخل سطل از صدمه رسیدن به تخم ها توسط وسایل شمارش جلو گیری می کند.

همچنین آب موجود برداشت و تخلیه تخم ها را با ظرف های اندازه گیری آسان می سازد.

هرگز نباید سطل محتوی تخم را تکان داد.

هنگام پر کردن ظرف اندازه گیری بایستی آن را به آهستگی کاملا در زیر تخم ها قرار داد و از تخم پر کرد.

در خالی کردن ظرف اندازه گیری بایستی آن را به آهستگی به یک طرف کج کرده و اجازه داد که تخم ها از داخل آن به خارج جریان یابند.

هرگز نباید تخم ها را از فاصله زیاد خالی کرد.

ظرف اندازه گیری کوچک ۵۰ میلی لیتری به عنوان واحد شمارش به کار می رود که به آن تعداد تخم های موجود در ۵۰ میلی لیتر شمارش می شود.

بیشتر بدانید: تکثیر و تخمگیری در ماهی چگونه انجام میشود؟

ظرف را باید طوری پر کرد که لب ریز گردد.

از فشردن و تنگ هم قرار دادن تخم ها در ظرف بوسیله تکان دادن بایستی خودداری گردد.

تخم های اضافی را با سیفون تخم برداری می توان خارج کرد.

پس از پر کردن ظرف اندازه گیری تخم ها را بایستی روی تخته شمارش خالی کرده و با پر بوقلمون به ملایمت در داخل سوراخ ها قرار داد.

برای تسهیل کار تخته شمارش به مربع هایی که هر کی دارای ۲۵ سوراخ است تقسیم شده است.

تخم های ۲ و ۳ ظرف اندازه گیری را بایستی شمارش نموده و از مجموع آن ها میانگین به دست آورد.

ظرف اندازه گیری ۲۵۰ میلی لیتر برای شمارش اصلی به کار می رود.

نحوه پر و خالی کردن آن به همان ترتیب است که برای ظرف اندازه گیری کوچک شرح داده شد.

لیوان مدرج بایستی استوانه ای بوده و به فواصل ۲۵ میلی لیتر درجه بندی شده باشد.

این لیوان برای شمارش تخم هایی که در ته سطل باقی می مانند و از ۲۵۰ میلی لیتر کمتر هستند به کار می رود.

پس از اینکه تخم ها چشم زدند، یعنی دو لکه سیاه رنگ متحرک که در واقع چشم های نوزاد هستند در داخل تخم دیده شد، می توان تخم ماهی آزاد و قزل آلا را دست زد بدون اینکه خطر زیادی وجود داشته باشد.

هرگز نباید تخم های چشم زده تحت تأثیر تکان های زیاد، یخ زدن، و بی آب شدن قرار گیرند.

روش جابجایی یا شمارش تخم ها به طریقه بورو Burrow

یکی دیگر از روش هایی که برای شمارش تخم ماهی های آزاد و قزل آلا به کار می رود، روش جابجایی است.

در این روش حجم تخم را با محاسبه مقدار آبی که با افزودن تخم جابجا می شود محاسبه می گردد.

این روش شامل دو مرحله است که عبارتند از :

۱- اندازه گیری حجم آیی که پس از افزودن همه تخم ها جابجا می شود.

۲ – نمونه برداری و تعیین مقدار تخم در حجم معین آب ( ۲۵ میلی لیتر) و پس از آن محاسبه مقدار تخم در حجمی از آب که جابجا شده است.

در صورتی که مقدار آب قبل و بعد از افزودن تخم به دقت خوانده شود، این روش می تواند دقیق باشد.

نمونه برداری به منظور تعیین مقدار تخم در مقدار آبی که جابه جا شده است کاملا شبیه روش قبلی است و به میزان تخم ها بستگی دارد.

هر روش دقیق تری به هر حال لوازم و دقت بیشتری لازم دارد.

روش فون بایر Von Bayer

این روش برای شمارش تخم ماهی قزل آلا به کار می رود و لازمه آن ناودانکی می باشد.

این ناودانک ۳۰ سانتی متر درازا دارد و دیواره های آن زوایه ای ۴۵ درجه در وسط می سازند.

پهنای هر دیواره ۵ سانتی متر است.

دیواره سمت چپ برای نشان دادن تخم ها درجه بندی شده است.

درجه بندی طرف راست تعداد روش فون بایر Von Bayer این روش برای شمارش تخم ماهی قزل آلا به کار می رود و لازمه آن ناودانگی می باشد.

این ناودانک ۳۰ سانتی متر درازا دارد و دیواره های آن زوایه ای ۴۵ درجه در وسط می سازند.

بیشتر بدانید: طبقه بندی ماهی ها

پهنای هر دیواره ۵ سانتی متر است.

دیواره سمت چپ برای نشان دادن تخم ها درجه بندی شده است.

درجه بندی طرف راست تعداد تخم ها را در یک اونس (۳۵/۲۸ گرم) نشان می دهند.

ابتدا تعدادی از تخم ها را با دست در داخل ناودانک فون بایر قرار داده و تعداد تخم هایی را که طول ناودانک را پر می کند می شماریم.

اگر مثلا ۶۰ عدد تخم در داخل آن و در یک خط ممتد قرار گیرند عدد سمت راست را که در مقابل عدد ۶۰ قرار گرفته است می خوانیم.

رقم حاصله تعداد تخم در یک اونس را نشان می دهد.

با یک تناسب ساده می توان تعداد تخم را در وزنی از آن که در دست است محاسبه نمود.

شمارش تخم ها، انکوباتور ها و کانال های پرورشی در ماهی - دامیران
جریان آب در یک انکوباتور که دارای ۱۶ سینی است بین ۱۲ تا ۴۰ لیتر در دقیقه می باشد.

تکان دادن یا شوک دادن تخم ها

واژه تکان دادن به عملی اطلاق می گردد که بوسیله آن می توان تخم هایی را که بارور نشده اند سفید کرده و از تخم های سالم جدا نمود.

در حقیقت این عمل به منظور پاره کردن کیسه زرده و تخم هایی که بارور نشده اند می باشد.

چنین تخم هایی بلافاصله سفید می شوند.

اگرچه این عمل را می توان با به هم زدن تخم ها در سبد های انکوباسیون انجام داد، با وجود این تکان دادن زیاد ممکن است باعث مرگ و میر تعدادی از تخم های سالم نیز گردد.

سالمترین روش، سیفون کردن تخم ها توسط یک شیلنگ به طول یک متر و نیم از داخل سید به داخل سطلی است که در زیر آن ها قرار می گیرد.

در قسمت بالای سطل پلاستیکی بایستی سوراخی وجود داشته باشد تا آب اضافی بدون اینکه تخم ها را با خود حمل کند از آن جا خارج گردد.

فاصله محل خروج آب از لوله با سطح آب داخل سطل ، میزان تکانی را که باید به تخم ها داده شود تعیین می نماید.

با تغییر دادن این فاصله می توان شدت تکان مورد نظر را افزایش یا کاهش داد.

تخم ماهی آزاد و قزل آلا را نباید قبل از اینکه چشم ها کاملا مشخص شده اند به روش بالا تکان و یا شوک داد.

روش های مختلف برداشتن تخم های مرده

تخم برداری با پی پت

تخم های مرده در مدت کوتاهی از قارچ پوشیده می شوند.

قارچ ها پس از رشد و نمو می توانند تخم های سالم را نیز آلوده کرده و از بین ببرند.

به غیر از مواقعی که مواد شیمیایی قارچ کش به کار می رود، تخم های مرده را بایستی مرتبا جمع آوری نمود.

روش های مختلفی برای جمع آوری تخم های سفید (مرده) وجود دارد.

در گذشته معمولا در همه جا تخم های مرده را با پنس های دراز جمع آوری می کردند.

این عمل خسته کننده بود و قت زیادی نیز لازم داشت.

بعدها با به کار بردن پی پت برای جمع آوری تخم های مرده پیشرفت سریعی حاصل گردید.

این پی پت ها دارای لوله های شیشه ای به طول ۲۰ سانتی متر می باشند که در یک آبدزدک یا پوآر کوچک جا گذاشته شده اند.

قطر داخل لوله شیشه ای بایستی فقط کمی از قطر تخم بزرگتر باشد تا تخم بتواند به آسانی در داخل آن حرکت کند.

یک کارگر با تجربه می تواند تخم های مرده را به سرعت با پی پت جمع آوری نماید.

عمل در هر حال خسته کننده است و ممکن است باعث خستگی چشم ها گردد.

مقایسه قیمت انواع ماهی با مرغ و گوشت در میادین

برخی از کارگاه ها از این پی پت ها فقط برای برداشت تخم های مرده هنگام حمل و نقل استفاده می نمایند.

برای ساختن پی پت تخم برداری فقط برای برداشت تخم های مرده هنگام حمل و نقل استفاده می نمایند.

برای ساختن پی پت تخم برداری لوازم زیر مورد نیازند :

۱ .آبدزدک یا پوآر بچه گانه با ۹۰ سانتی متر مکعبی

۲. لوله شیشه ای پیرکس صاف به طول ۲۰ سانتی متر و ضخامت یک میلی متر یا بیشتر (بسته بقطر داخلی لوله) قطر داخلی لوله نسبت به نوع تخمی که باید برداشته شود فرق می کند.

تخم برداری به روش سیفون کردن

انواع مختلف سیفون های تخم برداری با جریان دائمی آب برای جمع آوری تخم های مرده درست شده است که به نظر می رسد تسهیلات زیادی برای ای منظور فراهم نموده اند.

انواع سیفون با جریان دائمی آب از یک پی پت، یک آبدزدک و یک شیلنگ نرم به طول فاصله بین سبدها و سطلی که در زیر آن ها قرار دارد تشکیل می یابند.

روش کار آن ها به همان طریق است که برای پی پت تخم برداری ذکر گردید.

جریان آب را در داخل شیلنگ می توان با فشاری که بر آبدزدک وارد می شود تنظیم نمود.

آبدزدک معمولا بین لوله شیشه ای و شیلنگ قرار دارد.

در این روش تخم ها را با سرعت بیشتری می توان جمع آوری نمود، زیرا لازم نیست مرتبا سیفون را مانند پی پت خالی کرد.

تخم های مرده جمع شده با جریان آب به داخل سطل می ریزند.

نوع تعدیل شده ای از این سیفون ها توسط مک مولن R . J. McMullen  در سال ۱۹۴۸ تعبیه شده است که با برق کار می کند و به نام تخم بردار الکتریکی مشهور است.

معلق کردن تخم های مرده در محلول نمک

این روش نسبتا قدیمی است ولی امروزه هم تا حدی به کار می رود.

برای این منظور یک ظرف آب نمک که گنجایش یک سبد تخم را داشته باشد لازم است.

مقدار نمکی را که باید در آب حل شود می توان به طریق زیر تعیین نمود :

در یک بشر مقداری محلول آب نمک ریخته و تعدادی تخم به آن افزوده می گردد.

اگر درصد نمک محلول در آب درست باشد تخم های مرده یا خراب در سح آب مانده و تخم های زنده و خوب ته نشین می شوند.

اگر هر دو نوع معلق ماندند، محلول بسیار غلیظ است و بایستی با افزودن آب رقیق گردد.

اگر هر دو نوع ته نشین گردند بسیار رقیق است و بایستی نمک بیشتری به آن افزوده گردد.

مرزی که در آن تخم های خراب و مرده از تخم های سالم جدا می گردند حدی بسیار کوچک بوده و لازم است که در تعیین آن دقت کامل مبذول گردد.

پس از اینکه محلول آب نمک با غلظت مورد نظر ساخته شد، سید تخم را بایستی در آن قرار داد.

بعد از چند لحظه تخم های سالم ته نشین می شوند.

تخم های خراب و مرده را که در سطح آب قرار دارند می توان با تور دستی جمع آوری کرد.

بیشتر بدانید: مروری بر وضعیت تولید و پرورش ماهیان گرمابی (کپور)

هنگام جمع آوری تخم های فاسد بایستی از متلاطم شدن آب جلوگیری کرد زیرا هر نوع تکان دادن آب باعث بالا آمدن تخم های سالم و مخلوط شدن آن ها با تخم های خراب می گردد.

عمق تخم های داخل سبد از ۵/۲ سانتی متر نباید بیشتر باشد، در این صورت جدا کردن آن ها مشکل می گردد.

برای اینکه تخم های مرده را بتوان به همترین وجهی جدا نمود بایستی همه آن ها کاملا چشم زده باشند.

هر چه رشد جنینی بیشتر باید، عمل سریعتر انجام می گیرد.

حداقل ۳۶ ساعت قبل از جدا کردن تخم ها بوسیله محلول آب نمک لازم است که تخم ها را تکان داد تا تخم های خراب سفید شوند( رجوع شود به تکان دادن یا شوک دادن تخم ).

همینکه محلول رقیق تر شد لازم است که مقداری نمک به آن افزوده گردد. برای اندازه گیری مقدار غلظت و استاندارد کردن آن می توان از یک شوری سنج یا سالینی متر استفاده کرد.
پس از تعیین غلظت مناسب، ثابت نگه داشتن آن نسبتا آسان است. غلظت محلول آب نمک ممکن است بسته به میزان رشد جنینی و فاصله زمانی بین تکان دادن تخم ها(شوک دادن) و قرار دادن آن ها در محلول آب نمک فرق نماید.

جداکننده مکانیکی تخم های مرده

دستگاهی درست شده است که می تواند هر ساعت ۱۰۰۰۰۰ عدد تخم چشم زده را رفتم بندی کند. ابعاد آن

۵/۳۴×۵۰×۴۰ سانتی متر است که ۵/۳۴ سانتی متر عمق آن می باشد.

مخزن آن حدود ۳۲ لیتر است.

از این دستگاه در جاهائی می توان استفاده کرد که آب جاری و برق وجود داشته باشد.

تخم ها درون مخزن ریخته می شوند و جریان آب آن ها را به سوراخ های پایین صفحه عمودی دواری که یک ردیف سوراخ در دور تا دور آن قرار دارد هدایت می کند.

دستگاه به طور الکترونیک و با حساسیت سیک کار می کند.

وقتی که صفحه دوار می چرخد، تخم های سفید یا تیره بوسیله یک جریان سریع هوا به بیرون از صفحه دمیده شده و درون یک مخزن ریخته می شوند. وقتی که دستگاه مشغول کار است و صفحه می چرخد، تخم های سالم به وسیله یک جریان هوا از سوراخ های صفحه می گذرند.

این تخم ها بدرون مخزن دیگری می روند که آب بوسیله یک شیلنگ در آن جریان دارد.

برای هر گونه ماهی آزادیا قزل آلا، با توجه به قطر تخم های آن ها، صفحه جداگانه ای استفاده می گردد.

دستگاه غیر از ریختن تخم، هر ۲ ساعت یک بار در آن هیچ، مواظب دیگری نیاز ندارد.

بدیهی است تخم های سالم نیز بایستی به سبدها با سینی های انکوبا تور انتقال یابند.

یک نفر تکنسین می تواند از عهده کنترل ۳ دستگاه براید و اگر کارگاه تنها دارای یم دستگاه است، از وقت اضافی آن بایستی در کارهای دیگر استفاده نمود.

در آمریکا امکان اجاره کردن این دستگاه ها وجود دارد و اجاره فقط برای ساعاتی که دستگاه کار می کند، گرفته می شود.

جلوگیری از رشد و نمو قارچ به طریق شیمیایی و حذف تخم برداری

تخم برداری کاری سخت و خسته کننده است که در برخی از کارگاه ها غیر لازم به نظر می رسد در صورتیکه در برخی دیگر از کارگاه ها عملی می گردد.

اگر از رشد و نمو قارچ روی تخم جلوگیری گردد، تخم برداری عملی غیر ضروری خواهد بود.

به منظور حذف آن ، در کارگاه های تکثیر و پرورش ماهی های قزل آلا و آزاد، لازم است که از روز اول تخمگیری تا موقعی که لاروها از تخم خارج شوند، روزانه یک بار تخم ها را با محلول مالاشیت گرین ضد عفونی نمود.

محلول مالاشیت گرین را می توان با حل کردن ۵/۱۱ گرم مالاشیت گرین در یک لیتر آب به دست آورد.

اگر محلول فوق را در محل ورودی آب به کانال ریخته و پس از اینکه رنگ سبز آب داخل کانال از بین رفت، جریان آب را به میزان اول برگرداند.

میزان غلظت مالاشیت گرین، مقدار جریان آب و زمان لازم برای جریان یافتن محلول چندان بحرانی نیست.

پس از خروج لاروها از تخم، می توان تخم های خراب شده را به روش هایی که قبلا ذکر گردید جمع آوری نمود.

با در دست داشتن درصد باروری (که قبلا محاسبه شده است) می توان مقدار تخم هایی را که در ضمن انکوباسیون از بین رفته اند به دقت محاسبه کرد.

در کارگاه هایی که آب کانال های اطاق انکوباسیون به داخل استخرهای پرورش ماهی جریان می یابد، عمل ضد عفونی را نباید هنگام تغذیه ماهی های کانال های پرورشی انجام داد.

سبدهای پرورش تخم ماهی قزل آلا

با اینکه امروزه در بیشتر کارگاه های تکثیر و پرورش ماهی از انکوباتورهای مدرن استفاده می شود، با وجود این در بسیاری از کارگاه ها نیز از سبدهایی که در کانال های باریک سیمانی کارگاه جایگذاری و آویزان می شوند استفاده می گردد (در بخش دیگر در مورد انکوباتورها بحث خواهد شد).
سبدهای استاندارد معمولی برای تخم ماهی قزل آلا به درازی ۵۰ سانتی متر، پهنای ۲۵/۳۶ سانتی متر و گودی ۱۵ سانتی متر می باشند. هر سبد در قابی چوبی قرار می گیرد که باعث آویزان شدن آن در داخل کانال می گردد.

توری سید از ماده مخصوصی ساخته شده و دارای سوراخ های مستطیل شکلی است که از عبور تخم ها جلوگیری کرده اما لاروهایی که تازه از تخم بیرون آمده اند با داشتن بدنی کشیده می توانند به آسانی از این سوراخ ها به داخل کانال بیافتند.

پس از اینکه همه لاروهای تخم های بارور شده خارج شدند، سبد را برداشته و تخم های فاسد و مرده آن را خالی می کنند.

تور سبدهای سیمی را می توان به عرض ۵/۶۷ سانتی متر و طول ۳۳ متر سفارش داد.

در بازار بافته مخصوص سبد بنام های پارچه توری یا بافته سه لا معروف است و می توان آن را با اندازه های مختلف چشمه سفارش داد.

مشخصات توری مناسب برای ماهی های قزل آلای رنگین کمان و قهوه ای که در زیر می آیند می تواند در نشان دادن مشخصات توری سبدهای استاندارد تخم مؤثر باشد:

بافته توری سه لا، طول چشمه ۵۶/۱ سانتی متر ضخامت سیم ۰۸۷/۰ سانتی متر، ۷ چشمه در ۵/۲ سانتی متر

قطر هر نخ از نخ سه لایه ۰۸۷/۰ سانتی متر است که در ساختن تور به مار می رود.

در ازای هر سوراخ ۵۶/۱سانتی متر است.

قانون ممنوعیت صید ترال در کشور به بن بست خورد

بافته توری را می توان از مس گالوانیزه، برنج یا آلومینیوم تهیه کرد.

در هر کانال می توان ۵ سبد قرار داد و در هر سبد تا ۴ کیلوگرم تخم ماهی قزل آلا یا ۸ کیلو گرم تخم ماهی آزاد جا می گیرد.

لازم است که در جلوی هر سید صفحه تقسیم کننده جریان آب قرار گیرد تا آب کاملا از زیر سید به طرف بالا برای هوا رسانی به تخم ها جریان یابد.

آب روی صفحه اول جریان یافته و با فشار بوسیله صفحه دوم به پایان جریان می یابد.

این صفحات باعث جریان یافتن آب به طرف بالا در زیر تخم ها و در نتیجه تهویه مناسب آن ها می گردد.

شمارش تخم ها، انکوباتور ها و کانال های پرورشی در ماهی - دامیران
انکوباتورهایی که برای تکثیر مصنوعی ماهی قزل آلا و آزاد به کار می روند، اساسا از تعدادی سینی های کم عمق درست شده اند

انکوباتور تخم ماهی قزل آلا و آزاد

انکوباتورهایی که برای تکثیر مصنوعی ماهی قزل آلا و آزاد به کار می روند، اساسا از تعدادی سینی های کم عمق درست شده اند که روی یکدیگر قرار می گیرند و مانند کشوهای میز می توانند هر یک جداگانه بیرون آیند.

مزایای این انکوباتورها عبارتند از:

وسعت کم مورد نیاز در مقایسه با کانال های نگهداری تخم، سهولت کنترل قارچ از طریق ضد عفونی کردن و حذف تخم برداری، سهولت تنظیم درجه حرارت و تابش نور، و همچنین کاهش مصرف آب مورد نیاز یکی از اولین انکوباتوهای تکثیر مصنوعی این ماهیان در سال ۱۸۹۳ بوسیله نورد کوئیست Nordquist ساخته شد.

از آن سال به بعد چندین نوع انکوباتور با موفقیت های مختلف به کار رفته اند به طور کلی این انکوباتورها را می توان به دو نوع چکه ای و جریان دائمی آب از بالا به پایین تقسیم نمود.

در نوع اول تخم ها بلافاصله پس از سخت شدن بوسیله جذب آب در سینی های انکوباتور قرار گرفته و تا موقع خروج لاروها نگهداری می شوند.

بیشتر بدانید: مروری بر وضعیت پرورش و تولید ماهی قزل آلا

پس از آن تخم ها به کانال های باریک سیمانی منتقل می گردند.

در انکوباتورهای نوع دوم تخم ها را می توان هنگام خروج لاروها در سینی ها نگهداری نمود.

نوزادها را می توان تا شروع تغذیه مختلط در انکوباتور ها نگهداری کرد.

به طور کلی تفاوت این دو نوع انکوباتور در نحوه ورود آب و تماس آن با تخم می باشد.

منظور از تغذیه مختلط شروع تغذیه ماهی از محیط خارج پس از جذب مواد غذایی موجود در کیسه زده می باشد.

در مقایسه با سبدهای پرروش تخم ماهی ، انکوباتورهای دارای مزایایی به شرح زیر می باشند :

۱- آب کم لازم است (۱۳ لیتر در هر دقیقه برای ۲۰ سینی انکوباتور)

۲- مصرف مجدد و دائمی آب عملی است.

۳- تغییر درجه حرارت آب به منظور پیش یا پس انداختن خروج لاروها از تخم آسان می باشد.

۴- کنترل جلو گیری رشد قارچ و در نتیجه حذف عملیات تخمبرداری عملی است.

۵- وسعت کمی را اشغال می نمایند.

۶- حفاظت تخم ها از نور آسان است.

۷- وسایل اضافی که برای سبدها به کار می روند مورد نیاز نیست.

انکوباتورهای چکه ای

در این نوع انکوباتورها آب پس از جمع شدن در سینی پخش کننده آب، به صورت باران به آرامی از یک سینی به سینی دیگر می ریزد و رطوبت لازم را برای تخم ها ایجاد می کند.

در کارگاه مونت شاستای کالیفرنیا انکوباتورها با ۲۰ سینی که در چهار قفسه چوبی قرار گرفته اند با موفقیت زیاد مورد استفاده قرار گرفته است.

اولین سینی از ۵ سینی هر بخش فلزی است که کف آن سوراخ سوراخ بوده و جریان قطره ای یا پلاستیکی با یک شیلنگ در زیر آخرین بخش قرار گرفته است تا آب خروجی را بیرون ریزد.

همانطور که ذکر گردید. این نوع انکوباتورها فقط از موقع لقاح تخم تا زمانیکه لاروها می خواهند از تخم خارج شوند به کار می روند.

تخم چینی به کلی حذف شده و کنترل قارچ از طریق ضد عفونی با محلول مالاشیت گرین عملی می باشد.

ضد عفونی تخم ماهی ها به شرح زیر انجام می شود

یک روز پس از تخمگیری سینی ها را در کانال های سیمانی پرورش لاروها طوری قرار می دهند که هر ۴ عدد آن ها روی همدیگر قرار گرفته و حدود ۵/۲ سانتی متر با کف کانال فاصله داشته باشند (با گذاشتن چوب در گوشه های آن ها).

جریان آب کانال را سپس به ۲۰ لیتر در دقیقه رسانده و تخم ها را دوبار یکی در ساعت ۸ صبح و دیگری ۵ بعد از ظهر به طریقی که قبلا ذکر گردید ضد عفونی می نمایند.

محلول مالاشیت گرین را می توان با قرار دادن صفحات چوبی یا فلزی در جلوی هر چهار سینی با فشار به داخل همه آن ها جریان داد.

پس از دو مین ضد عفونی سینی ها به داخل انکوباتورها منتقل می گردند.

برای جلوگیری از رشد و نمو قارچ در طول مدت رشد و نمو جنینی ، تخم ها را بایستی هفته ای دو بار با محلول مالاشیت گرین ضد عفونیس کرد.

ابتدا ۷۵/۳ گرم مالاشیت گرین را در ۳ لیتر آب حل کرده سپس جریان آب انکوباتورها را به ۸ لیتر در دقیقه رسانده و محلول را از بالا به میزان ۳۰ میلی لیتر در دقیقه در سینی بالایی به مدت یک ساعت جریان می دهند. (۱۸۰۰ میلی لیتر).

هنگامی که لاروها آماده خروج از تخم هستند آن ها را بایستی از سینی ها به سبدها منتقل کرده و پس از اینکه لاروها همه خارج شدند سبد را برداشته و تخم های مرده را شمارش نمود.

انکوباتور با جریان دائمی آب از بالا به پایین

این انکوباتورها در مقایسه با سبدها و کانال های معمولی برای طی دوره انکوباسیون و تخمه گشایی نوزادان بسیار مناسب تر می باشند.

جریان آب در یک انکوباتور که دارای ۱۶ سینی است بین ۱۲ تا ۴۰ لیتر در دقیقه می باشد.

برای تخم های چشم زده و نوزادان می توان جریان آب را بیشتر کرد، زیرا در مقایسه با تخم سبز، چشم زده به اکسیژن بیشتری نیاز دارند.

اگر به دلیلی تخم بیشتر از حد در سینی ها ریخته شده است بایستی آب بیشتری در انکوباتور جریان یابد.

میانگین آب مصرفی برای یک انکوباتور با ۱۶ سینی ، ۲۰ لیتر در دقیقه است. با توجه به اینکه مقدار آب مصرفی کم است، امکان گرم کردن سینی یا سرد کردن آب برای سرعت بخشیدن یا کند کردن سرعت رشد و نمود جنینی وجود دارد.

برای کنترل درجه حرارت قسمتی از آب باز مصرف را می توان برای سرد کردن از یک چیلر و برای گرم کردن از یک آب گرم کن و فیلتر عبور داد.

راه دیگر گرم کردن آب، قسمتی از آب باز مصرف به چاهکی که در کف یک اطاق گرم شده است هدایت می گردد. گرمای اطاق معمولا درجه حرارت این آب را به حد مورد نظر می رساند.

در انکوباتورها با با جریان عمودی آب، هر سینی معمولا دارای ۲ قسمت است، یکی سبد با سرپوش برای نگهداری تخم ها و دیگری سینی است که سبد در داخل آن قرار می گیرد.

سینی ها یکی روی دیگری قرار می گیرند.

آب از یک سینی به سینی زیر خود می رود و در نهایت از کف تخلیه می گردد.

آب به کف هر سینی به گونه ای هدایت می گردد که از کف سبد محتوی تخم ها به بالا حرکت می کند.

در این انکوباتورها نوزادان می توانند تا زمان آغاز تغذیه در داخل سینی ها قرار گیرند.

برای این منظور بایستی روی سینی ها با توری مخصوص پوشیده شود تا از خارج شدن نوزادها جلوگیری شود.

برای مبارزه با قارچ از جریان مالاشیت گرین استفاده می شود.

برای این منظور ۴۳ گرم مالاشیت گرین خشک در ۴ لیتر آب حل می شود و به عنون محلول مادر نگهداری می گردد.

بیشتر بدانید: انواع روش های تخمگیری ماهی

روزانه در هر انگوباتور که دارای ۱۶ سینی است، ۹۰ میلی لیتر از این محلول در سینی بالایی ریخته می شود.

جریان آب بایستی ۲۰ تا ۲۴ لیتر در دقیقه باشد. در بیشتر کارگاه ها از این روش هر روز استفاده می شود.

برخی از کارگاه ها این کار را تا تخمه گشایی انجام می دهند و برخی کارگاه ها حتى تا موقع شروع تغذیه نوزادان برای جلوگیری از آلودگی قارچی این روش مداوا را ادامه می دهند.

اگر آب انکوباتور مجددا به کار برده می شود، کاربرد مالاشیت گرین بایستی ۲ یا ۳ بار در هفته باشد.

قبل از اضافه کردن مالاشیت گرین، بایستی آب قبلی تخلیه و آب تازه اضافه گردد.

این کار ممکن است درجه حرارت آب داخل انکوباتور را برای یکی دو ساعت، کمی تغییر دهد.

وقتی کیسه زرده بچه ماهی ها جذب گردید و آماده غذا خوردن شدند، سینی را می توان به کانال های باریک سیمانی، حوضچه ها و یا کانال ها انتقال و در کف آن ها قرار داد.

با برداشتن سرپوش بچه ماهی ها از سینی ها خارج می شوند، تخم های مرده و ماهی های ناقص در داخل سینی می مانند.

با شمارش تخم های مرده و بچه ماهی های ناقص، می توان به تعداد بچه ماهی های هر سینی پی برد.

در این روش نیازی به جمع آوری تخم های مرده نیست، زیرا مالاشیت گرین از رشد و نمو قارچ جلوگیری می کند.

در صورتی که تخم ها بایستی به شهر یا کشور دیگر برده شوند، حتما بایستی تخم های مرده جمع آوری شوند زیرا در غیر این صورت هنگام حمل و نقل، رشد و نمو قارچ ممکن است به تخم های سالم صدمه وارد نماید.

تعداد تخم هایی را که می توان در هر سینی قرار داد به شرایط امکانات موجود بستگی دارد.

تخم ماهی های آزاد اقیانوس آرام را می توان به میزان ۴ کیلوگرم تخم معادل ۱۲۰۰۰ نوزاد در هر سینی ریخت.

توانایی بستر های مختلف نشست باکتریایی تصفیه آب در سیستم های بسته پرورش آبزیان

برای هر ماهی قزل آلا می توان ۳ کیلوگرم تخم را که معادل ۴۵۰۰۰ نوزاد است در هر سینی قرار داد.

بسته بندی تخم ماهی برای حمل و نقل

۱- تخم ماهی های سبز( چشم نزده)

تخم های سبز را ممکن است فقط تا ۴۸ ساعت پس از تخمگیری حمل و نقل نمود.

معمولا وقتی که تخم های سبز را به محل نزدیکی انتقال می دهند آن ها را در ظروف پلاستیکی ۴۰ لیتری که از آب پر شده اند حمل و نقل می کنند.

اگر از به هم خوردن آب، تکان دادن ظرف و بالا رفتن درجه گرمای آب جلوگیری شود، این روش رضایت بخش است.

نباید مقدار زیادی تخم در ظروف حمل و نقل ریخته شود.

بایستی در نظر داشت که تخم ماهی های آزاد و قزل آلا هنگم سخت شدن حدود ۲۰ درصد حجمشان جذب آب می کند.

بنابراین اگر مقدار زیادی تخم در ظرف ریخته شود، تخم های زیرین ممکن است به علت فشار وارده از تخم های رویی از بین بروند.

برای جلوگیری از فشار می توان در توری های پنجره که به صورت مربع بریده شده اند در هر یک ۱.۵ کیلو گرم تخم ریخت و سپس چهار گوشه آن را بلند کرده و با نخ بست.

با داشتن نخ با طول های مختلف می توان این بسته ها را در قسمت های مختلف ظرف اویزان کرد.

تخم های سیزی را که بارور نشده اند می توان در کیسه های مخصوص پلاستیکی ریخت و آن ها را روی یخ خرد شده نگه داشت، مشروط بر اینکه درجه حرارت در طول حمل و نقل حدود ۳ درجه سانتی گراد بیشتر نشود.

۲- تخم ماهی های چشم زده

تخم چشم زده ماهی های قزل آلا و آزاد را در ظروف مخصوص حمل و نقل به نقاط مختلف دنیا انتقال می دهند.

در حمل و نقل تخم های چشم زده بایستی همواره بخاطر داشت که آن ها را باید در درجات حرارت پایین نگهداری کرد تا از خروج نوزادها از تخم به طور موقت جلوگیری شود.

کارگران کارگاه ها بایستی در حمل و نقل تخم ها توجه مخصوص داشته باشند، برای اینکه از بی آب شدن تخم ها جلوگیری شود، بایستی آن ها را به طور دائم مرطوب نگه داشت برای اینکه از مخارج حمل و نقل کاسته شود، بایستی ظروف طوری درست شوند که از ورود ضربه و شوک به تخم ها جلوگیری به عمل آید.

حمل و نقل تخم ها نباید هنگامی که تخم ها از نظر رشد و نمو جنینی کاملا رسیده اند صورت گیرد.

در غیر این صورت برخی از نوزاد ها از تخم خارج شده و از بین خواهد رفت. معمولا هنگام حمل و نقل، درجه حرارت تخم ها از درجه حرارت آب کارگاه ها بیشتر است، بنابراین در صورتی که تخم های مرده جمع آوری نمود.

واژه چشم زدن اکثرا در کارگاه ها به کار می رود و شروع آن از زمانی است که چشم های جنین به صورت ۲ نقطه سیاه با چشم غیر مصلح قابل رویت باشد.

شمارش تخم ها، انکوباتور ها و کانال های پرورشی در ماهی - دامیران
در انکوباتورهای نوع دوم تخم ها را می توان هنگام خروج لاروها در سینی ها نگهداری نمود.

نمو جنینی تخم ماهی های قزل آلا و آزاد

تخم ماهی های قزل آلا بلافاصله پس از لقاح، مراحل مختلف رشد و نمو و تغییرات جنینی را تا خروج نوزادها طی می نماید.

سرعت رشد جنین بستگی بدرجه حرارت آب دارد.

در خلال این مدت چند مرحله وجود دارد که کارکنان کارگاه ها بایستی از انها مطلع باشند.

مراحل مهم را می توان بصورت زیر شرح داد:

١ -بارور شدن

این مرحله چند ثانیه پس از تخمگیری انجام میگیرد و بستگی بچند عامل دارد که عبارتند از : میزان رسیدگی ماهیهای نر و ماده، قدرت زنده ماندن اسپرماتوزوئید و تخم، و روش تخمگیری.

۲ -سخت شدن (در اثر جذب آب)

این مرحله ایست که در آن تخم جذب آب کرده و سخت می شود. از زمانیکه تخم ها سخت میشوند تا ۴۸ ساعت بعد از آن ، بسته بمیزان گرمای آب، می توان تخم ها را شمارش یا حمل و نقل نمود.

۳ -مرحله حساسیت

تخم ماهی آزاد و قزل آلا تقریبا ۴۸ ساعت پس از تخمگیری بشد حساس شده و این حساسیت تا مرحله چشم زدن ادامه می یابد. بحرانی ترین زمان برای ماهی استیل هد در آب ۵/۱۰ درجه سانتیگراد روز هفتم می باشد. که تا روز نهم که بلاستوپور (Blastopore) کاملا بسته می شود ادامه دارد. تا قبل از فرا رسیدن مرحله بحرانی می توان تخم های مرده را جمع آوری نمود. از آن پس تا آخرین مرحله نیاید به تخم ها دست زد. معمولا این مرحله را مرحله بسته بودن تخم میخوانند. با اینکه مرحله بحرانی تخم ماهی استیل هد در گرمای ۵/۱۰ درجه سانتیگراد روز نهم تمام می شود با وجود این روز شانزدهم که تخم ها چشم میز تند کاملا حساس می باشند.

۴- مرحله چشم زدن

همانطور که واژه نشان میدهد شروع این مرحله موقعی است که چشمهای جنین بصورت ۲ نقطه سیاه قابل رویت می باشند. در این مرحله می توان تخم ها را تمیز کرده و تخم های مرده و قارچ زده را جمع آوری نمود. حمل و نقل و جابجا کردن تخم ها را نیز در این موقع می توان انجام داد. مصرف اکسیژن جنین با پیشرفت رشد و نمو آن زیاد می شود. بنابراین لازم است که از خفه شدن جنین چشم زده در داخل انکوباتور جلوگیری شود.

واحد های حرارتی یا Temperature Unit (T. U)

زمان لازم برای رشد کامل جنینی یعنی از موقع بارور شدن تخم تا زمان خروج نوزاد از آن، بستگی کامل بدرجه حرارت آب دارد. هرچه آب گرمتر شود، این زمان کوتاه تر می گردد. یک واحد حرارتی عبارت از یک درجه فارنهایت بالای درجه انجماد ( ۳۲ درجه فانهایت) در ۲۴ ساعت می باشد. برای مثال اگر میانگین گرمای آب برای روز اول رشد جنین ۹/۵۵ درجه فانهایت بوده است این حرارت شامل ۹/۲۳ واحد حرارتی می باشد.
اگر روز دوم میانگین گرمای آب ۵۲ فارنهایت بوده است واحدهای حرارتی آن روز ۲۰ است که به ۹/۲۳ ورز قبل افزوده می گردد.
سال های متمادی واحد حرارتی برای تخمین و محاسبه مدت زمان لازم برای رشد و نمو جنینی بکار رفته است و نظر بر ای است که جمع کل واحدهای حرارتی دوره جنینی در یک گونه ماهی بدون توجه به میانگین گرمای آب، در دوره جنینی ثابت می باشددر گونه های مختلف ماهی قزل آلا، دوره انکوباسیون با میانگین زمان لازم برای رشد جنینی تا خروج الارو از تخم برای درجه گرمای داده شده ثابت نبوده و ممکن است حتی تا ۶ روز برای تخم ماده های مختلف فرق کند.

کانال ها یا تراف های داخلی اطاق انکوباسیون

کانال های استاندارد معمولی دارای ۴۸۰ سانتیمتر درازا و ۴۰ سانتیمتر پهنا می باشند. در صورتیکه مجرای خروجی آن ها با لوله ای بطول ۵/ ۱۲ سانتیمتر بسته شود، حجم آب موجود در هر یک حدود ۲۴۰ لیتر خواهد بود. مقدار جریان آب کانال ها بسته به کارگاه های مختلف، درجه حرارت آب و مقدار تخم یا بچه ماهی که در آنها نگهداری می شود فرق می کند. این کانال ها ممکن است جدا جدا یا پشت سر هم ساخته شوند. مقدار جریان آب هر کانال در هر دقیقه بین ۴۳ تا ۵۵ لیتر می باشد. بایستی سعی شود که مقدار اکسیژن محلول در آب از ۷ میلی گرم در لیتر (قسمت در میلیون) کمتر نباشد.

سابقا کلیه کانال های داخلی اطاق انکوباسیون را از چوب سرو با چوب قرمز درست می کردند ولی امروزه بیشتر آن ها را از آلومینیوم میسازند.

بیشتر بدانید: روش های لقاح و بارور کردن تخم ماهی

مزایای کانال های آلومینیومی در اینست که احتیاج به پرداخت کردن، سمباده زدن و رنگ آمیزی ندارند و احتمال چکه کردن آنها کم است. بعلاوه چون دیواره های کانال ها بر خلاف انواع چوبی، فاقد درز و ترک می باشند، باکتری ها، انگلها و سایر عوامل بیماری زا نمی توانند در آنها پنهان شوند. تا کنون انواع مختلفی از کانال های آلومینیومی تولید گردیده و نمونه های مختلف را با شماره های مخصوص مشخص می کنند (مثلا, ST53H -2÷۱ ۳۵۱۴) ممکن است نامگذاری های متفاوتی بوسیله کارخانه های مختلف بکار رود که با کمک این شماره ها میتوان آنهارا مشخص نمودبرای سفارش و نصب کانال های آلمینیوومی لازمست ابتدا تجزیه کاملی از آب کارگاه بعل آید و نتایج حاصله بکارخانه سازنده کانال ها داده شود تا تولید کننده نوع خاصی را که مناسب کارگاه می باشد تهیه می نماید.

ظرفیت کانال های پرورشی

بطور کلی می توان گفت که اکسیژن مورد نیاز گونه های مختلف آزاد ماهیان تقریبا برابر است، با این تفاوت که قزل آلای رنگین کمان از همه بیشتر و قزل آلای رودخانه ای از همه کمتر باکسیژن احتیاج دارد. با افزایش فعالیت ماهی و تغذیه آن ، و نیز بالا رفتن درجه حرارت آب، میزان مصرف اکسیژن نیز افزایش مییابد. بهترین میزان اکسیژن برای آزاد ماهیان ۷ میلی گرم در لیتر است. این مقدار نباید از ۵ میلی گرم در لیتر کمتر شود.
در گرمای ۷ درجه سانتیگراد ماهی قزل آلای رنگین کمان یکساله در هر ساعت ۳ میلی لیتر اکسیژن مصرف می نماید در صورتیکه در گرمای ۲۰ درجه، این میزان به ۱۲ میلی گرم در ساعت افزایش مییابد( ۳۰۰ ( درصد افزایش مصورف اکسیژن بستگی به افزایش درجه گرما، افزایش تراکم، تغذیه و توزین ماهیها و فعالیت آنها دارد و تمام این عوامل را هنگام تعیین ظرفیت کانال ها برای نگهداری ماهی بایستی در نظر داشت.

شمارش تخم ها، انکوباتور ها و کانال های پرورشی در ماهی

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع:

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید