مدیریت پرورش طیور؛ چرا و چگونه؟
مدیریت پرورش طیور؛ چرا و چگونه؟

پرورش طیور

پرورش طیور، جزو مشاغلی است که میتواند با درآمد های فراوانی همراه باشد. اصول مدیریتی و بهداشتی در مرغداری اهمیت بسیاری دارد. آنچه سود و زیان شما را مشخص میکند، هزینه خوراک است، به شرط اینکه تمام نکات بهداشتی و مدیریتی را رعایت کنید که معمولا این اتفاق نمیافتد. عدم رعایت نکات فنی و بهداشتی میتواند منجر به ضررهای سنگین در پرورش شود، زیرا امروزه نژادهایی که مورد پرورش قرار میگیرند بسیار حساس بوده و از طرفی تراکم جوجه ها در سالن زیاد میباشد بنابراین با عدم رعایت نکات کوچکی ممکن است تلفات فراوانی حاصل شود. ما در کنار شما هستیم تا با ارایه آموزش در حوزه های مختلف مدیریتی، به شما کمک کنیم تا یک مرغدار حرفه ای باشید.

تغذیه در پرورش طیور

تغذیه تجاری طیور یک علم بسیار دقیق و کامل است که حداکثر مصرف انرژی برای رشد را تضمین کرده و پروتئینی با کیفیت بالا و متعادل با حداکثر مقدار عضله را تولید میکند.

مواد معدنی ضروری بیشتر در تولید استخوان و پوسته تخم موثرند . ۳ تا ۴ درصد وزن پرنده زنده و ۱۰ درصد وزن تخم مرغ از مواد معدنی تشکیل شده است.

کلسیم ، فسفر ، سدیم ، کلر ، پتاسیم ، گوگرد ، منگنز ، آهن ، مس ، کبالت ، منیزیم و روی از جمله این مواد میباشند.

ویتامین A ، C ، D ، E ، K و همه ویتامین های گروه B نیز مورد نیاز است.

درباره انواع ویتامین ها و مواد معدنی دامپزشکی بیشتر بدانید : ویتامین ها و مواد معدنی-دانشنامه جم

آنتی بیوتیک ها به طور گسترده ای برای تحریک اشتها ، کنترل باکتری های مضر و جلوگیری از بیماری ها استفاده می شوند.

در صنعت مرغداری ، جیره های مدرن حدود ۰.۵ کیلوگرم جوجه های گوشتی از حدود ۰.۹ کیلوگرم خوراک

و ده تخم مرغ از ۲ کیلوگرم خوراک تولید می کنند.

 مدیریت در پرورش طیور

محیط نگهداری طیور باید از لحاظ شلوغی، سرما یا گرمای بیش از حد با دقت کنترل شود .

خودخوری یا دیگرخواری ( کانیبالیسم) خود را با پرکنی ونوک زدن به پاها و دم ها نشان میدهد، با نوک چینی در یک روزگی و سایر شیوه های مدیریتی کنترل میشود.

عملیات تغذیه، تامین آب ، جمع آوری تخم و تمیز کردن مکانیزه است.

بسته به نوع و نژاد، پرندگان معمولا در قفس های سیمی با دو یا سه حیوان در هر قفس و سه یا چهار طبقه قفس برای صرفه جویی در فضا نگهداری میشوند. ثابت شده است که قفس طیور، تولید تخم مرغ آنها را افزایش میدهد. و مرگ و میر، کانیبالیسم یا دگر خواری ،نیاز به تغذیه ، بیماری ها و انگل ها ، نیاز به فضا و نیروی کار را کاهش میدهد. همچنین باعث بهبود کشتار میشود.

پرورش طیور یک نمونه برجسته از کاربرد اصول ژنتیکی اساسی همخونی و آمیختگی  برای ایجاد سریعتر و ارزانتر در گوشت و حداکثر تولید تخم برای سویه های تخمگذار است.

حداکثر استفاده از هتروزیس یا نژادهای هیبریدی از طریق آمیزش ضربدری و آمیختگی صورت گرفته است.

سکوم چیست؟ و نقش آن در دستگاه گوارش طیور چگونه است؟

افزایش سریع و کارآمد وزن و لاشه های گوشتی و ضریب تبدیل با کیفیت بالا و چاق ، بدین وسیله به دست آمده است.

در بین صنایع کشاورزی جهان ، پرورش مرغ یکی از پیشرفته ترین ها است.

تحقیقات و کاربردهای تغذیه ای فشرده ، حجم پرورش بسیار زیاد ، مدیریت هوشمند و کنترل علمی بیماری ها در تلاش بوده است تا جوجه گوشتی مدرن (مرغ گوشتی) با کیفیت یکنواخت تولید شده با هزینه ای بسیار کمتر تهیه شود.

یک جوجه گوشتی مدرن می تواند در عرض پنج هفته به ۲.۳ کیلوگرم (۵ پوند) وزن بازار برسد ، در مقایسه با دوره چهار ماهه ای که در اواسط قرن بیستم لازم بود.

علاوه بر این ، تولید سالانه تخم مرغ در هر مرغ از حدود ۱۰۰ عدد در سال ۱۹۱۰ به بیش از ۳۰۰ عدد در اوایل قرن ۲۱ افزایش یافته است.

بیماری ها در پرورش طیور

طیور کاملا مستعد ابتلا به بیماریهای مختلف هستند. برخی از رایج ترین آنها تیفوئید مرغی ، پولوروم ، وبای مرغی ، بیماری مزمن تنفسی ، سینوزیت عفونی ، کوریزای عفونی ، هپاتیت عفونی پرندگان ، سینوویت عفونی ، بلوکامب ، بیماری نیوکاسل ، آبله مرغ ، لوکوز مرغی ، کوکسیدیوز ، سر سیاه ، لارینگوتراکئیت عفونی ، برونشیت عفونی و erysipelas میباشد.

اقدامات احتیاطی بهداشتی و امنیت زیستی ، استفاده هوشمند از آنتی بیوتیک ها و واکسن ها ، و استفاده گسترده از طبقات قفس و جهت نگهداری از جوجه های گوشتی ، امکان کنترل رضایت بخش بیماری ها را فراهم کرده است.

بیماری های انگلی طیور ، از جمله ایمریای طیور، توسط کرم های گرد ، کرم های نواری ، شپش ها و کنه ها ایجاد می شوند. باز هم ، روشهای مدرن بهداشت ، پیشگیری و درمان کنترل عالی را ارائه می دهند

تاریخچه پرورش طیور

بر اساس شواهد موجود مرغ از ۳۲۰۰ سال پیش از میلاد مسیح به صورت اهلی در دسترس بشر قرار گرفته است.

حدود ۱۰۰ سال قبل از میلاد، همراه با مهاجرت اقوام آریایی به ایران وارد سرزمین ایران شد و مورد بهره برداری اقوام ساکن در فلات ایران قرار گرفت.

در زمان حمله اسکندر به ایران (۸۰۰ سال قبل از میلاد) یونانیان برای نخستین بار با مرغ آشنا شدند و آن را از ایران به یونان بردند و با آن پرنده پارتی می گفتند.

جایگاه مرغ در طبقه بندی جانوری

از نظر طبقه بندی زیست شناسی مرغ از

شاخه مهره داران  (Vertebrata)،

رده پرندگان (Aves)

فوق راسته نئوگناته (Neogenathae)،

راسته گالینه  (Gallinae)،

تحت راسته گالی (Gal- li) ،

تیره سیخک داران (Phasianidae) ،

تحت تیره تولک روندگان (Phasianinae)

و جنس گالوس (Gallus) قرار دارد.

علل توسعه صنعت پرورش طیور

۱- سادگی تاسیس مزارع پرورش طیور

۲- مقرون به صرفه بودن تولید محصولات طیور به دلیل ضریب تبدیل پایین، توان تولید نسل یا به عبارت دیگر موالید بالا

۳- مناسب تر بودن محصولات طیور برای فرآوری

۴- ترکیب مطلوب تر گوشت طیور برای سلامتی انسان از لحاظ قابلیت هضم و ترکیب بیوشیمیایی مطلوب تر همچنین عدم وجود بیماری مشترک بین انسان و طیور

۵- پیشرفت های بدست آمده در ژنتیک، مدیریت، بهداشت و درمان و غیره

۶-عالم وجود تضادهای مذهبی برای مصرف طیور

مشکلات صنعت پرورش طیور

۱-رقابت طیور با انسان در استفاده از اقلام خوراکی اصلی و عمده و استراتژیک مانند غلات

۲-گرایش کشورهای تولید کننده مواد خوراکی به صادرات فراورده ها به جای مواد خام

۳- افزایش قیمت مواد خوراکی

۴- رشد تولید غلات با توجه به خشکسالی در سال های اخیر کم شده است.

۵- توسعه ژنتیکی و مدیریت در پرورش طیور به سوی حداکثر سرعت تولید است که باعث :

۱- کاهش پاسخ های ایمونولوژیکی

۲- افزایش تلفات در لاین های سریع الرشد و پر تولید

۳- افزایش بروز اختلافات متابولیکی

پرورش مرغ تخمگذار
گله مرغ تخمگذار

شرایط صنعت  پرورش طیور ایران

۱-در ایران اتلاف خوراک در واحدهای پرورش طیور بالاست.

۲-درصد بسیار کمی از تولید کنندگان در صنعت طیور دارای تحصیلات مربوط هستند.

۳- پرسنل شاغل در بخش معمولا دارای تحصیلات پایین هستند.

بیشتر بدانید : الفبای مرغداری گوشتی

۴-در خصوص احتیاجات و نیز انالیز مواد خوراکی تاکنون به طور مدرن اقدامی صورت نگرفته است.

۵-تاکنون تنظیم جیره های مورد نیاز در واحد های پرورشی انجام میشد که اشتباه بوده لذا بایستی خوراک مصرفی در کارخانه جات تهیه و فراوری خوراک که دارای تجهیزات فنی مناسب تری هستند تهیه و به مزارع پرورش منتقل شوند.

میزان صادرات و بیشترین مصرف کننده ها

اکنون جمع صادرات گوشت و تخم مرغ ایران سالانه از ۱۰۰ هزار تن فراتر نمی باشد. چین و ویتنام و اکراین و هنگ کنگ مهمترین بازارهای هدف احشاء گوشت مرغ اند.

تولید کنندگان عمده ی گوشت مرغ برزیل و چین و آمریکاست استان های تهران و مازندران و فارس و اصفهان بالا ترین و سمنان و ایلام کمترین مصرف مرغ را دارند.

چرا جهان به سمت پرورش انواع دیگری از طیور رفت؟

افزایش جمعیت جهان نیاز بیشتر به مواد پروتئینی را روز به روز افزایش می دهد.

همین مسئله سبب شده است که بسیاری از حیوانات که گوشت آن ها قابل مصرف برای انسان می باشد به صورت اهلی در آمد و با پرورش صنعتی آن ها بخشی از احتیاجات پروتئینی انسان ها برطرف شد.

در کشورهای مختلف جهان سالهاست که پرورش بلدرچین به صورت یکی از شاخه های صنعت پرورش طیور تجلی پیدا کرده است.

و فارم های بزرگی در بسیاری از کشور ها برای این منظور ایجاد شد و در کشور ما نیز از دیرباز پرورش بلدرچین شروع شد.

تهران و یزد و برخی از استان های دیگر سال هاست که به امر پرورش طیور پرداخته اند.

مرغداری

شتر مرغ

شترمرغ نوعی پرنده بی پرواز بومی آفریقا از راسته سینه پهنان است.

شتر مرغ بزرگترین پرنده زنده دنیاست و تخم آن نیز از هر پرنده زنده دیگری بزرگتر است شترمرغ ظاهر منحصر به فردی دارد که آن را از پرندگان دیگر متمایز می کند.

آن ها با گردن و پاهای بلند خود قادرند با سرعت حدود ۷۰ کیلومتر بدوند که بالاترین سرعت زمینی در میان تمام پرنده هاست.

غذای اصلی شتر مرغ گیاهان است اما از بی مهرگان هم تغذیه می کنند.

آنها به صورت گروهی و در گروه های پنج تا پنجاه نفری گذران زندگی می کنند و در هنگام خطر یا برای پنهان شدن روی زمین دراز کشیده با فرار می کنند اما اگر در گوشه ای گیر افتاده و راه فراری نداشته باشند با پاهای قدرتمند خود به دشمن حمله می کنند.

تعدادی از ویژگی های شترمرغ

معمولا بین ۶۳ تا ۱۴۵ کیلو گرم هستند.

نژاد شتر مرغ آفریقای شرقی به طور متوسط ۱۱۵ کیلو گرم نر و ۱۰۰ کیلوگرم ماده وزن دارد.

به طور استثنا وزن شترمرغ ماده هم به ۸/۱۵۶ کیلو گرم هم می رسد.

در زمان بلوغ (دو تا چهار سال) قد شترمرغ های نر به ۱/۲ تا ۸/۲ متر می رسد در حالی که شترمرغ های ماده ۷۱/۱ تا ۲ متر ارتفاع دارند.

بیشتر بدانید: مرغ سبز یا مرغ بدون آنتی بیوتیک را بهتر بشناسیم

جوجه های شتر مرغ حنایی رنگ هستند و لکه های قهوه ای پر رنگ دارند.

در اولین سال زندگی، جوجه ها در هر ماه ۲۵ سانتی متر رشد می کنند.

در اولین سال زندگی شتر مرغ ها حدود ۴۵ کیلوگرم وزن دارند.

طول عمر آن ها بیش از ۴۰ تا ۴۵ سال است.

پرهای شترمرغ نر غالبا سیاه است و دم سفید رنگی دارند.

بوقلمون

بوقلمون گونه بزرگی از پرندگان است که از سرده (جنس) ملیگریس و بومی آمریکای شمالی می باشد.

بوقلمون ها در راسته ماکیان سانان قرار دارد.

بوقلمون ها با یک ریش گوشتی که از زیر نوک آویزان است و با یک برآمدگی گوشتی که از بالای نوک آویزان است و اسنود نامیده می شود، متمایز می گردانند.

با طول بالی از۵/۱ تا ۸/۱ متر، بوقلمون ها بزرگترین پرندگان جنگل های محل زندگی خود هستند.

همچون بسیاری از دیگر گونه های راسته ماکیان سانان، بوقلمون نر بزرگتر و رنگارنگ تر از بوقلمون ماده است.

بلدرچین

بلدرچین به گروه بزرگی شامل چندین سرده از پرندگان کوچک از راسته ماکیان سانان گفته می شود.

بلدرچین ها جثه کوچک و خپلی دارند و زندگی بر روی زمین را ترجیح می دهند.

از دانه ها و نیز حشرات و دیگر جنبندگان کوچک تغذیه می کنند.

بر روی زمین لانه می سازند و پر پرواز های کوتاه و سریع قادرند، برخی گونه ها همچون بلدرچین ژاپنی و بلدرچین معمولی پرندگانی مهاجرند و توانایی پرواز در مسافت های طولانی را دارند.

در برخی کشورها برخی گونه های بلدرچین در تعداد زیاد پرورش داده می شوند تا از تخم و گوشت آن ها استفاده شود و یا حتی در شکارگاه ها رها شوند.

این پرنده در سکونت گاه های خود هم توسط انسان ها بطور گسترده ای شکار می شود تا از گوشت و پرهایش استفاده شود.

مدیریت پرورش طیور؛ چرا و چگونه؟

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع: دامیران

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید