اهمیت ضدعفونی مرغداری و چگونگی انجام آن
اهمیت ضدعفونی کردن مرغداری و چگونگی انجام آن

اهمیت ضدعفونی مرغداری و چگونگی انجام آن

ضدعفونی مرغداری و قرنطینه کردن مرغ ها یکی از موثرترین راهکارها برای جلوگیری از شیوع بیماری ها است. علاوه بر آن، ضدعفونی مرغداری نسبت به سایر روش های پیشگیری، راهکار مقرون به صرفه تری است.
پرندگانی که از گوشت آنها به عنوان مواد غذایی استفاده می شود نسبت به آلودگی ها بسیار حساس هستند. مرغ هم از جمله مهمترین پرندگانی است که در چرخه غذایی انسان از آن استفاده استفاده می شود، از این قاعده مستثنی نیست.
محل نگهداری مرغ باید عاری از هرگونه آلودگی، میکروب و باکتری باشد چرا که این عوامل به راحتی می توانند رشد و پرورش پرنده را با مشکل مواجه کرده و حتی باعث مرگ و میر آن ها در گله شوند.
اگر هم این عوامل باعث از بین رفتن گله نشوند، این امکان وجود دارد که تخم های نطفه دار پرنده با مشکل مواجه شوند و نسل های بعدی را تحت تاثیر قرار دهند و یا حتی تا آلودگی و میکروب از طریق تخم و گوشت به انسان منتقل شود.
به همین دلیل شستشو و ضدعفونی مرغداری ها که محل اصلی پرورش و نگهداری مرغ های گوشتی و تخمگذار هستند از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. شما هم با این سوال مواجه شوید؛ با این که با شستشوی سالن و محوطه مرغداری آلودگی تا حدودی از بین می‌رود چه لزومی دارد که محیط نگهداری مرغ در مرغداری ضدعفونی بشود؟
در پاسخ باید بگوییم که اگرچه این حرف درست است ولی عوامل بیماری زا به صورت کامل با شستشو حذف نمی شوند. به همین دلیل باید محیط نگهداری مرغ ها در مرغداری با استفاده از مواد مناسب به صورت کامل ضدعفونی شود تا عوامل بیماری زا به طور کامل حذف شوند.

 

چرا باید اقدام به ضدعفونی مرغداری کرد؟

شستن مرغداری به تنهایی، به طور کامل عوامل بیماری زا را ریشه کن نمی کند.
به دلیل این که محل زندگی مرغ ها و طیور باید بدون هیچ آلودگی باشد، حتما با استفاده از وسایل ضدعفونی کننده اقدام به ضدعفونی مرغداری کنید.
  1. باعث جلوگیری از شیوع بیماری های مسری و خطرناک در بین طیور می شود.
  2. باعث پیشگیری از ابتلا پرسنل به بیماری های مشترک بین طیور و انسان می شود.
  3. باعث جلوگیری از تلفات و خسارات ناشی از آن می شود.

بیشتر بدانید: اهمیت رعایت اصول مرغداری در فصل سرد

مراحل پاکسازی و ضدعفونی مرغداری

  • کودی که توسط طیور تولید می شود را از محل زندگی خارج کنید.

  • اقدام به پاکسازی سایر مواد آلوده کننده مانند پر، لاشه ی حیوانات و.. کنید.

  • تمام تجهیزات مرغداری مورد استفاده مانند دانخوری، آبخوری و… را برای شستشو و ضدعفونی به خارج مرغداری منتقل کنید.

  • به کمک مواد ضدعفونی مرغوب و فشار قوی آب گرم تمام بخش های سالن را کاملا بشویید.

  • کف و دیواره های سالن را از خارج و داخل حرارت دهید.

  • دیواره های داخلی و خارجی مرغداری را پاکسازی کنید. (برای انجام این کار از آهک کمک بگیرید، برای هر ۱۵۰ تا ۲۰۰ متر مربع، ۲۵ کیلوگرم آهک را در ۵۰ تا ۷۵ لیتر آب حل کنید)

  • تمام سطوح موجود در سالن را با مواد مناسب، ضدعفونی کنید.

  • سیستم های تهویه و فاضلاب را ضدعفونی کنید.

  • تا قبل از ضدعفونی نهایی، تمام در و پنجره ها را ببندید تا موجودات آلوده وارد سالن نشود.

  • ضدعفونی نهایی مرغداری دو روز قبل از وارد کردن طیور به سالن انجام می شود.

  • برای ضدعفونی نهایی از فرمالین کنید.

  • توجه داشته باشید که فرمالین برای سلامت افراد میتواند بسیار خطرآفرین باشد.

  • برای استفاده از آن با افراد خبره در این زمینه مشورت نمایید.

اهمیت ضدعفونی کردن مرغداری و چگونگی انجام آن
استفاده از یک ماده مناسب برای ضدعفونی کردن مرغداری که بهترین کارایی را داشته باشد، مهم است.

ضدعفونی کننده های مناسب چه ویژگی هایی دارند؟

استفاده از یک ماده مناسب برای ضدعفونی مرغداری که بهترین کارایی را داشته باشد، مهم است.

  1. ارزان قیمت و در عین حال در دسترس باشد.

  2. سریع الاثر باشد.

  3. طیف اثر وسیع روی انواع میکروب ها و قارچ ها داشته باشد.

  4. سمیت بسیار کمی داشته باشد.

  5. توسط مواد آلی غیر فعال نشود.

  6. نفوذ پذیری زیادی به درزها و منافذ موجود در سطوح داشته باشد.

  7. در آب حلالیت مناسبی داشته باشد.

  8. برای پوست طیور و انسان حساسیت زا نباشد.

بیشتر بدانید: بررسی علل کم خونی عفونی طیور و راه حل آن

ضدعفونی مرغداری با چه موادی انجام می شود؟

پس از این که محوطه سالن و مرغداری را شستشو کردید، بهتر است بلافاصله با استفاده از پاک کننده هایی که حاوی کلر هستند مانند کولین کلراید یا بنزالکونیوم کلراید محوطه را ضدعفونی کنید.
از دیگر مواد ضدعفونی کننده که در ضد عفونی دستگاه های جوجه کشی استفاده می شود، مانند فرمالین هم می توانید استفاده کنید.
فرمالین یک ضدعفونی کننده قدرتمند است که می تواند  میکروب‌های و آلودگی ها را از بین ببرد. بنابراین توصیه می‌کنیم که از فرمالین محلول ۵۰ درصد هم برای ضدعفونی مرغداری استفاده کنید.
پس از ضدعفونی کردن داخل مرغداری، نوبت به ضدعفونی دیواره های داخلی و خارجی سالن می‌رسد. برای ضدعفونی کردن دیوارهای داخلی و خارجی سالن از آهک استفاده کنید. این کار را می توانید با استفاده از آهک پاشی انجام دهید.
منتهی باید توجه کنید که برای آهک پاشی هر ۱۵۰ تا ۲۰۰ متر مربع باید هر ۲۵ کیلوگرم آهک رو در ۵۰ تا ۷۵ لیتر آب حل کنید.
اما چگونه باید دیوار های داخلی و خارجی سالن مرغداری را آهک پاشی کنید؟ پاسخ این است که نیازی به آهک پاشی کل دیواره های داخلی و خارجی نیست.
کافیست تا ارتفاع یک تا یک و نیم متر دیواره ها را آهک پاشی کنید. اگر با  محدودیت آهک مواجه نیستید، می توانید محوطه خارجی را هم با استفاده از این ماده ضدعفونی کنید.
پس از اینکه محوطه داخل را  با استفاده از آب شستشو کرده و با فرمالین و یا آهک پاشی ضدعفونی کردید ، باید تراشه های چوب یا کاغذ را روی کف سالن قرار دهید. برای اینکار بهتر است از تراشه‌های استفاده کنید که ارتفاع حدود ۵ سانتی متر داشته و به شکل پفکی باشند.
تراشه ها را بر روی بستر پخش کنید. پس از این کارها نوبت به نصب تجهیزات مورد نیاز برای پرورش مرغ ها از جمله دانخوری و آبخوری ها در داخل سالن می رسد. اما قبل از این کار نباید شستشو ضدعفونی آبخوری و دانخوری رو در خارج از سالن فراموش کرده باشید.

بطور کلی ضدعفونی کننده ها را به سه دسته زیر تقسیم می کنیم:

  • دسته ی اول ضدعفونی کننده های طبیعی هستند.

مانند نور آفتاب، میکروب‌ها در برابر نور آفتاب بخصوص نور مستقیم آن به مقدار زیاد فعالیت خود را ازدست می‌دهند، در بین انوار مختلف اشعه خورشید اشعه ماوراء بنفش سبب کشتن میکروب‌ها و باکتری‌ها می‌گردد. از این رو آفتاب ارزانترین و سهل الوصول ترین و شاید بهترین ماده ضدعفونی کننده باشد. یکی دیگر از ضدعفونی کننده‌های طبیعی سرما و برودت می‌باشد. البته سرما و برودت اثر ضدعفونی و معدم کنندگی قوی برای میکروب‌ها نمی‌باشد بلکه فقط رشد و نمو آنها را به تعویق می‌اندازد و در نتیجه جهت نگهداری گوشت و تخم مرغ در سردخانه‌ها استفاده می‌گردد.
  • دسته ی دوم ضدعفونی کننده های فیزیکی هستند.

بهترین ضدعفونی کننده فیزیکی حرارت می‌باشد که از آن می‌توان به دو صورت خشک و مرطوب استفاده کرد. از حرارت خشک به صورت شعله دادن بوسیله شعله افکن استفاده و کف، دیوار سالن را ضدعفونی می‌کنند. با این روش می‌توان میکروب‌های بیماریزا و تخم انگل‌ها را به خوبی از بین برد. یکی دیگر از ضدعفونی کننده‌های فیزیکی حرارت مرطوب می‌باشد. بخارآب جوش بهترین ماده ضدعفونی کننده به شمار می‌رود. حرارت آب جوش معمولاً بیش از ۱۰۰ درجه است و در این حرارت کمتر میکروب یا انگلی تاب مقاومت دارد. از آب جوش برای ضدعفونی لانه و وسایل جوجه کشی و قفس و آبخوری و دانخوری استفاده می‌شود.
اهمیت ضدعفونی کردن مرغداری و چگونگی انجام آن
ضدعفونی مرغداری و قرنطینه کردن مرغ ها یکی از موثرترین راهکارها برای جلوگیری از شیوع بیماری ها است.
  • دسته ی سوم ضدعفونی کننده های شیمیایی هستند.

که این مواد خود به چند دسته تقسیم می‌شوند و جز یکی از ترکیبات می‌باشند که عبارتند از فرمالدئید، ترکیبات چهارتائی آمونیوم، مواد فنلی، مواد یدی و کلریدی..
بیشتر ضدعفونی کننده ها تاثیری بر تخم های کوکسیدیا ندارند.
در صورت مواجه با این مورد، از ترکیباتی که آمونیاک تولید می کنند، استفاده کنید.
مواد شیمیایی که بر اساس ضدعفونی کننده سطح مصرف می شوند. تاثیری بسیار متنوع دارند شاید مواد ضدعفونی کننده بر اساس اجزاء تشکیل دهنده دسته بندی شوند، ولی عوامل متعددی برقدرت آنها موثرند که تمام اینها باید شناخته شوند تا از تاثیر طبیعی ماده ضدعفونی کننده آگاه باشیم. دسته ای از این مواد شیمیایی عبارت اند از:

کروزول و اسید کرسیلیک : کروزول و اسید کرسیلیک مایعات زرد و قهوه ای رنگ مشتقات زغال سنگ قیر اندود هستند بوی زننده ای داشته و تحریک کننده پوست هستند و وقتی آب به آنها اضافه شود، شیری رنگ می شوند ولی عمل جرم کشی بسیار با ارزشی دارند انواع گوناگون آنها ممکن است به جوجه های یک روزه صدمه بزند.

آلدئید formaldehyde : گاز فرمالدئید بدون رنگ، بسیارمحرک و نافذ میباشد. غلظت ۴ % وزنی آن در محلول مایع، میکروبکشی مفید بر علیه باکتریها، اغلب ویروسها و قارچها و حتی اسپورها می باشد.

بیشتر بدانید: کرچ شدن مرغ چیست و چه زمانی رخ می دهد؟

شستشو و ضدعفونی لوازم و تجهیزات

کلیه لوازم و تجهیزات مرغداری از قبیل دان خوری و آبخوری و آنهایی که قابل شستشوی می باشند به خارج از سالن ها منتقل گردد و می بایست در مرحله اول برای مدت ۲۴ ساعت در آب گرم غوطه ور گردند.
پس از گذشت ۲۴ ساعت لوازم فوق مجددا با آب گرم شسته و سپس با ماده ضدعفونی به داخل سالن ها و سایر تاسیسات مربوطه منتقل و نصب می گردند.

شستشو و ضدعفونی لوله ها و مجاری آب

کلیه مخازن آب آشامیدنی طیور تخلیه و مخازن با یک برس فلزی کاملاً تمیز گردد.
قبل از شروع استفاده از بخار فرمالین باید کلیه پنجره و هواکش ها و کلیه نقاطی که امکان دارد خروج بخار از آنها وجود دارد بسته شوند.
کلیه وسایل و تجهیزات در سالن نصب و بستر (پوشال) را آماده می کنیم.
سالن را به حد ۳۰-۴۰ درجه سانتیگراد گرم نموده و از فرمالین ۴۰% تجاری به میزان ۴۰ سی سی جهت هر متر مکعب فضا را باهم حجم آن آب آشامیدنی مخلوط وسپس محلول آمده شده را در چند ظرف فلزی و در طول سالن قرار می دهیم محلول را به وسیله حرارت دادن، گرم تا بخار فرمالین حاصل آید.
پس از استفاده ازبخار فرمالین به مدت ۲۴ ساعت از باز نمودن درها و پنجره های سالن ها و سایر تاسیساتی که به این شکل ضدعفونی می گردند خودداری به عمل آید.
درصورتی که جهت ضدعفونی سالن ها از ترکیب کردن پرمنگنات بامحلول فرمالین استفاده گردد، به میزان ۲۰ گرم پرمنگنات و ۴۰ سانتی متر مکعب فرمالین جهت هر متر مکعب فضا لازم می باشد درصورتی که درجه حرارت سالن کمتر از ۲۱ درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی آن کمتر از ۶۵% باشد تاثیر گاز فرمل بر روی اجرام بیماریزا به شدت کاهش می یابد.
اهمیت ضدعفونی کردن مرغداری و چگونگی انجام آن
حتما با استفاده از وسایل ضدعفونی کننده اقدام به ضدعفونی کردن مرغداری کنید.

میزان اثر بخشی ضدعفونی کننده ها به چه عواملی بستگی دارد؟

غلظت خود مواد ضدعفونی کننده: خاصیت ضدعفونی کنندگی با افزایش غلظت زیاد می شود.
حرارت: حرارت باعث افزایش اثر ماده ضدعفونی کننده می شود.
مدت زمان تماس ماده با محیط آلوده: هر چقدر این مدت زمان بیشتر باشد، اثر بخشی هم بیشتر است.
مقدار آلودگی محیط: هر چقدر محیط آلوده تر باشد، اثر بخشی مواد کمتر می شود.

چه نکاتی را در استفاده از فرمالین برای ضدعفونی مرغداری باید در نظر گرفت؟

از فرمالین ۵۰% برای ضدعفونی استفاده کنید.
از لباس کار، دستکش و ماسک هنگام ضدعفونی مرغداری با فرمالین استفاده کنید.
در، پنجره و هواکش که امکان خروج گاز از آنها است را قبل از استفاده از فرمالین ببندید.

اگر از فرمالین و پرمنگنات استفاده می کنید:

برای هر متر مکعب، حداقل به ۱۰ گرم از پرمنگنات و ۲۰ سانتی متر مکعب از فرمالین نیاز است.
حرارت سالن حداقل کمتر از ۲۵ درجه و هم چنین رطوبت ۶۵% باشد.

بیشتر بدانید: بیماری کانیبالیسم یا هم خواری طیور را بیشتر بشناسیم

زمان مناسب جوجه ریزی پس از ضدعفونی مرغداری

برای اینکه سالن مرغداری آماده جوجه ریزی شود در هر سری جوجه ریزی باید اقدامات زیر را انجام دهیم:

  جایگزین شدن داروهای بومی صنعت دام و طیور با نمونه وارداتی
کلیه مواد خوراکی را از داخل سالن جمع‌آوری و خارج نموده البته باید سعی شود دان‌های موجود مصرف و جهت دوره آینده مصرف نشود.
مرغ‌ها را که مرحله پایانی رسیده‌اند از سالن مرغداری تخلیه نمود.
کلیه وسایل مرغداری در سالن که قابل انتقال می‌باشند را به بیرون از سالن انتقال داده و آنها را با برس کاملاً تمیز، شستشو و ضدعفونی نموده و به قسمت جداگانه ای انتقال می‌دهیم.
تمام کود و مواد بستر دوره قبل را از سالن خارج نموده و به محل مناسب انتقال دهیم.
کلیه سطوح اعم از سقف، دیوارها، کف و پنجره‌ها و درب‌ها و وسایل تهویه را به خوبی گرد گیری و تمیز نموده بطوریکه هیچگونه کثافاتی در سالن وجود نداشته باشد.
کف و دیوار و سقف سالن را با مواد شوینده و آب فشار قوی وخصوصاً آب گرم کاملاً شستشو داده شود.
شعله دادن کف و دیوارها بوسیله شعله افکن (باید مقدم بر ضدعفونی و شیمیایی باشد.)
شستشوی لوله‌های آبخوری و منبع ذخیره آب و تخلیه رسوبات احتمالی و ضدعفونی کردن سیستم آبخوری
سمپاشی سالن درصورتیکه حشرات موذی در سالن و اطراف آن وجود داشته باشد.
سمپاشی کردن سالن با مواد ضدعفونی موجود و مناسب پس از شستشوی کامل آن
اهمیت ضدعفونی کردن مرغداری و چگونگی انجام آن
از لباس کار، دستکش و ماسک هنگام ضدعفونی مرغداری با فرمالین استفاده کنید.
بهتر است سالن برای مدت یک الی دو هفته خالی تا سیکل رشد و نمو باکتری‌ها از بین برود که این فرصتی مناسب برای تعمیر سیستم آبخوری، دانخوری سیستم آبرسانی و برق رسانی می‌باشد.
چنانچه در دوه قبلی بیماری مشاهده شده است با استفاده از مواد ضدعفونی کننده قوی گازی مثل فرمالین ۴۰% و پرمنگنات پتاسیم به نسبت cc40 فرمالین و ۲۰ گرم پرمنگنات به ازاء هرمتر مکعب سالن بعد از اینکه کلیه لوازم و تجهیزات را داخل سالن چیدیم استفاده نمائیم.
اثر این ضدعفونی کننده زمانی بسیار مؤثر خواهد بود که حرارت سالن حدود ۲۷ درجه و رطوبت بین ۶۰ تا ۷۰ درصد باشد. معمولاً ابتدا پرمنگنات را به نسبت مورد نیاز در ظروف سفالی و یا لعابی در سطح سالن پخش نموده و به آن محلول فرمالین اضافه نمائیم و کلیه درب و پنجره‌ها  و منافذ را کلاً بسته و به مدت ۲۴ ساعت آن را بسته نگه‌ داریم و بعد از ۲۴ ساعت آن را باز نموده تا گازهای اضافی خارج گردد.
تهیه و پخش بستر مناسب از مواد قابل دسترس خصوصاً پوشال نجاری به قطر مناسبت ۴ – ۵ سانتی‌متر البته ارجح است پوشال ریزی قبل از عمل گاز دادن انجام شود.
اینک سالن جهت جوجه ریزی آماده است در این زمان باید سالن را به وسیله سیستم گرم کننده ۲۴ ساعت قبل از جوجه ریزی گرم و آماده نموده و آبخوری و دانخوری موقت در سالن چیده و کمی‌ذرت خرد شده و یا جیره استاتر شروع نمائیم و در آبخوری‌ها آب شکر به نسبت ۸ – ۵ درصد بریزیم و جوجه‌ها را به سالن انتقال دهیم.

نتیجه گیری

برای موفقیت در پاکسازی محل زندگی و نگهداری طیور، باید به موقع اقدام به ضدعفونی مرغداری کرد. تمام مواردی که در این مطلب ذکر شد را به ترتیب و در بهترین زمان انجام دهید.
برای انجام این کار نیاز به یک برنامه کامل که شامل جزئیات است، نیاز دارید. این جزئیات می تواند شامل تاریخ، تجهیزات و تعداد دفعات مورد نیاز برای ضدعفونی مرغداری باشد.

منابع: گروه اسکنردی، کارنوتک، چیکو، ماکی دام     /     لینک کوتاه مقاله: lish.ir/1GIk

اهمیت ضدعفونی مرغداری و چگونگی انجام آن

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع:

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید

دامیران