بررسی همه گیری شناسی ویروس آنفولانزا در پرندگان
بررسی همه گیری شناسی ویروس آنفولانزای پرندگان

بررسی همه گیری شناسی (اپیدمیولوژی) آنفولانزای پرندگان و وضعیت ویروس آنفولانزا در طیور ایران تا به امروز

پرندگان مهاجر منبع و مخزن ویروس آنفولانزا هستند. پرندگان مهاجر مسیرهای پروازی متفاوت دارند.

در واقع ۶-۷ نوع کریدور پروازی وجود دارد در فصول گرم پرندگان مهاجر به سیبری میروند و هنگامی که انجا هوا سرد شد به کشور های جنوبی بازمیگردند و در این مسیر در گردش هستند.
سیبری محل تلاقی تمام کریدور های پروازی بیماری آنفولانزا است.
بنابراین در هر کشوری که واگیری ویروس آنفولانزا رخ دهد، در نهایت پرندگان مهاجر ویروس ها را به سیبری می برند و از آنجا ویروس میتواند به کل جهان پخش شود.
در بین اردک سانان مثل اردک، غار، قو اهمیت بیشتری در مقایسه با سایر پرندگان مهاجر به عنوان منبع بیماری آنفولانزا به حساب می آیند.
در مقابل پرندگان مهاجر، یکسری پرندگان هم داریم که به آنها پرندگان ساحل زی (آبچیلک سانان مثل مرغ دریایی، مرغ باران، حواصیل و …) میگوییم.
این ها هم در خشکی زندگی میکنند و هم در دریا، بنابراین هنگامی که پرندگان مهاجر ویروس را به استان های شمالی ایران می آورند، ویروس ها را به پرندگان ساحل زی تحویل میدهند و به این صورت ویروس در کل کشور میتواند انتشار پیدا کند.

بیشتر بدانید: نوک چینی طیور ، چرا و چگونه انجام شود؟

مخازن منطقه ای یا مقطعی ویروس آنفولانزای پرندگان

پرندگان بومی و روستایی به عنوان یک مخزن موقتی به حساب می آیند.
مراکز فروش پرندگان زندهو فارم های آلوده ای که درگیر بیماری آنفولانزا میشوند، اگر تحت برنامه ی ریشه کنی یا معدوم سازی قرار نگیرند، خود به عنوان یک کانون ویروس آنفولانزا پرندگان می تواند بیماری را در کل استان یا کشور انتشار دهد.
به همین جهت ریشه کنی بیماری آنفولانزا، شناسیایی سریع کانون های آلوده و معدوم سازی دقیق و سریع آنها از اهمیت زیادی در کنترل بیماری آنفولانزا دارد.
بررسی همه گیری شناسی ویروس آنفولانزای پرندگان
در هر کشوری که واگیری ویروس آنفولانزای پرندگان رخ دهد، در نهایت پرندگان مهاجر ویروس ها را به سیبری می برند

حاملین ویروس آنفولانزا

گونه های پرندگان (بیش از ۲۰۰۰ گونه)، ویروس آنفولانزا در تمام گونه های پرندگان مهاجر توانایی تکثیر دارند.
هنگامی که یک مرغداری درگیر بیماری آنفولانزا می شود، اولین پرندگانی که میتوانند بیماری آنفولانزا را بگیرند، کبوترها کلاغ ها و گنجشک های اطراف هستند که اگر آلوده شوند میتوانند ویروس آنفولانزا را به مرغداری های همسایه ببرند.

بیشتر بدانید: بررسی علل کم خونی عفونی طیور و راه حل آن

گونه های طیور که در مقابل بیماری آنفولانزا حساس اند

وقتی صحبت از منبع و مخزن ویروس آنفولانزا پرندگان میکنیم، معمولا خود مخزن درگیر بیماری نمیشوند.
اردک، غاز و قو درگیر ویروس میشوند اما علایم بالینی نشان نمی دهند و به همین جهت اینها حامل هستند (در گنجشک نیز به همین صورت است)
تمام پرندگانی که به شکل طیور صنعتی پرورش داده میشوند مثل ماکیان، بوقلمون، بلدرچین، کبک، قرقاول و شترمرغ میتوانند درگیر بیماری شوند (علایم بالینی بیماری آنفولانزا را نشان بدهند) و حساس هستند.
در کشور هایی که پرورش خوک وجود دارد، خوک ها میتوانند ویروس های H1N1,H1N2,H3N2 را به بوقلمون یا دیگر پرندگانی که حضور دارند انتقال دهند.

 

پستاندارانی که میتوانند درگیر بیماری آنفولانزا شوند

گربه سانان، خوک، سگ، اسب و پستانداران دریایی (مثل فک و وال) درگیر بیماری آنفولانزا میشوند و همه میتوانند دهنده ویروس آنفولانزا باشند، به جز اسب که تا به امروز گزارشی نشده است.

بیشتر بدانید: بیماری کانیبالیسم یا هم خواری طیور را بیشتر بشناسیم

بررسی همه گیری شناسی ویروس آنفولانزای پرندگان
ویروس آنفولانزای پرندگان از طریق باد در فواصل کوتاه منتقل میشود

راه های انتقال ویروس آنفولانزا

ویروس آنفولانزا از طریق باد در فواصل کوتاه منتقل میشود. «آنفولانزا یک ویروس پوشش دار است و به همین دلیل در مقابل شرایط محیطی بسیار حساس است و سریعا از بین میرود.
اما هنگامی که این ویروس پوشش دار توسط مواد ارگانیک یا آلی پوشیده شود، مانند مدفوع و ترشحات موکوسی، آنگاه مقاومت ویروس در مقابل شرایط محیطی افزایش می یابد.
اگر داخل کود مرغی ویروس آنفولانزا محبوس شده باشد، آنگاه باد میتواند این کود مرغی را به فواصل دورتر منتقل کند و ویروس را منتشر کند.
ویروس آنفولانزا Egg born نیست، یعنی از طریق تخمدان و oviduct به جوجه نمیرسد.
در واقع بیماری آنفولانزا باعث تلف شدن جنین میشود، در حقیقت ویروس وارد جنین میشود اما چون در ۱۳-۱۴ روزگی منجر به تلف شدن جنین میشود، تخم مرغ ها hatch نمیشوند.
اما همین ویروس باعث مرگ جنین شده، در اثر فعل و انفعالات بعد از مرگ جوجه گاز تولید میشود و بعضی اوقات تخم مرغ ترکیده و آنگاه در دستگاه جوجه کشی در روزهای اول، همه ی جوجه ها بلافاصله میتوانند آلوده شوند.
به همین جهت میگوییم که این ویروس Egg born نیست اما hatchery born  میباشد.
بررسی همه گیری شناسی ویروس آنفولانزای پرندگان
ویروس آنفولانزای پرندگان Egg born نیست، یعنی از طریق تخمدان و oviduct به جوجه نمیرسد

انتقال ویروس آنفولانزا از طریق ناقلین مکانیکی

توسط نیروی انسانی و خود دام هایی که در مزرعه هستند، حشرات، پرندگان و سوسک میتواند منتقل شود. دامپزشک و کارگر مرغداری نیز میتواند باعث انتقال ویروس آنفولانزا شود.
این ویروس ها در دستگاه تنفس، حیات خود را حفظ میکنند و بعضا میتوانند تکثیر پیدا کنند.
بنابراین عوامل انسانی در واگیری های بیماری انفولانزا یکی از مهم ترین راه های انتقال و انتشار ویروس به حساب می اید.
اگر برای مثال یک فارم را در نظر بگیریم، این ویروس میتواند به راه های مختلفی وارد فارم شود.
نیروی انسانی، کامیون ها، تجهیزات مرغداری، ایروسل، جوندگان، حشرات، پرندگان وحشی، باد، کود مرغی و پرندگان آلوده.
بنابراین هنگامی که یک فارم درگیر ویروس آنفولانزا میشود و یا یک مدیر دامپزشکی که میخواهد فارم خود را عاری از ویروس آنفولانزا کند، باید تمام راه هایی که بیماری آنفولانزا از طریق آنها میتواند وارد فارم شود را مسدود کند.
اگر فقط یکی از این راه ها باز بماند، در هنگام واگیری ها، ویروس میتواند وارد فارم شود.

بیشتر بدانید: عوامل تاثیرگذار بر کیفیت گوشت طیور

هنگامی که در کشوری مانند ایران برنامه ریشه کنی برای تحت تیپ های H5N8 در حال انجام است، وقتی یک فارم درگیر ویروس های فوق حاد میشود، تمامی راه های خروج ویروس آنفولانزا از فارم آلوده باید مسدود شود.
اگر فقط یک راه هم باز بماند، میتواند ویروس را در کل استان یا کشور انتشار دهد.
یکی از راه هایی که میتواند مورد توجه قرار گیرد، خود جوجه یک روزه است. ممکن است ما همه ی راه ها را ببندیم اما جوجه ای تهیه شود که از یک فارم آلوده بوده است.
بنابراین در بحث ریشه کنی باید تمامی راه ها را مسدود کنیم که ویروس وارد نشود و اگر وارد شد مجددا باید تمام راه ها را مسدود کنیم تا ویروس خارج نشود.
هنگامی که این ویروس در یک منطقه بومی میشود از آن پس باید واکسیناسیون انجام شود.

نویسنده: علی ایجابی      /      لینک کوتاه مقاله: b2n.ir/daamiran13
بررسی همه گیری شناسی ویروس آنفولانزا در پرندگان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دامیران