بستر مرغداری و شرایط مناسب محل زندگی طیور
بستر مرغداری و شرایط مناسب محل زندگی طیور

بستر مرغداری و شرایط مناسب محل زندگی طیور

بستر مرغداری و وضعیت آن در محل پرورش طیور، موضوع مهمی است. این بستر باید به نحوی باشد که ضمن فراهم نمودن جایگاهی نرم و راحت برای جوجه، کیفیت خوبی نیز داشته، خشک، نرم و بدون گرد و خاک باشد. جنس، نوع و کیفیت بستر باید به‌ گونه ای باشد که منجر به نقص و ضایعات اندام ها و قسمت های مختلف نگردد.

بستر در واقع عایقی برای کف آَشیانه می باشد و رطوبت رابه خود جذب می نماید ضخامت بستر در تابستان باید ۳ تا ۵ سانتی متر و در زمستان ۵ تا ۸ سانتی متر در نظر گرفته شود، این ضخامت در نواحی گرم و خشک می تواند کمتر باشد.
یک بستر خوب باید عاری از کپک، مواد اضافی و هر نوع آلودگی باشد، اگر محل زندگی مرغ ها و جوجه ها مناسب نباشد، باعث بروز بیماری های طیور و مشکلاتی بسیاری خواهد شد.
بستر مرطوب، باعث میشود فضولات پرنده چسبناک گردد و توسط طیور به راحتی جابجا شود. این نوع بسترها باعث لغزش طیور، کثیف شدن پرهای آنها، افزایش حشرات در سالن، افزایش باکتری ها در سطح سالن، افزایش بیش از حد گازهای سمی و بد بو همچون گاز آمونیاک، ایجاد جراحات و آسیب های فیزیکی و … میشوند.
ایده آل ترین میزان رطوبت برای بستر مرغداری ۲۵ الی ۳۵ درصد می باشد، در مرغداری ها عوامل زیادی می تواند باعث افزایش رطوبت بستر شود که در این مقاله به شرح تمامی آنها و راهکار مقابله با آن پرداخته ایم.

بیشتر بدانید:

ویژگی های ایده آل بستر مرغداری

در فصل سرما مانند یک عایق عمل کند.
از تماس مرغ و جوجه با زمین سرد سالن جلوگیری کرده و مانع از سرما خوردگی آنان شود.
بستر طیور باید نرم باشد تا مانع از بروز تاول های سینه ای و مشکلات در اندام های حرکتی مرغ ها شود.
بستر مناسب طیور از جنسی است که رطوبت را به خوبی به خود جذب کند.
بستر طیور از جنسی باشد که گرد و غبار تولید نکند.
بستر مرغداری باید قابل فشرده شدن باشد.
نباید خیلی مرطوب باشد، رطوبت ۲۰ تا ۲۵ درصد مناسب است.
از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد.
ذرات تشکیل دهنده بستر طیور باید اندازه ی مناسبی داشته باشند و خیلی ریز یا خیلی درشت نباشند.
بستر مرغداری و شرایط مناسب محل زندگی طیور
بستر مرغداری و وضعیت آن در محل پرورش طیور، موضوع مهمی است

تغذیه طیور و اثر مستقیم بر بستر مرغداری

مطمئنا تغذیه و جیره غذایی پرندگان یکی از مهمترین فاکتورها در امر پرورش طیور می باشد. آب آشامیدنی و مصرفی طیور رابطه مستقیمی با تغذیه آنها دارد. در تغذیه پرندگان اگر درصد مواد معدنی همچون کلسیم، منیزیم و نمک و …  بیش از اندازه باشد، پرنده نیاز بیشتری به آب پیدا میکند. با مصرف زیاد آب، فضولات پرنده نیز آبکی شده و پرنده دچار اسهال میگردد.
همچنین اگر خوراک مورد مصرف طیور کپک زده باشد، پرنده دچار مسمومیت غذایی میشود، در این شرایط دستگاه گوارش پرنده آب بیشتری دفع خواهد کرد و فضولات آن بیش از حد آبکی خواهد بود.
در نتیجه رطوبت بستر مرغداری افزایش پیدا میکند و این بستر مرطوب مرغداری زمینه بسیاری از بیماری ها را فراهم می نماید. لذا به هنگام دان دهی و تغذیه پرنده ها باید دقت نمود که هیچ نوع آلودگی و مشکل کپک زدگی در آن وجود نداشته باشد.
برای جلوگیری از کپک زدن غذای طیور و عدم مسمومیت قارچی در آنها، رعایت بهداشت، استفاده از غذاهای با کیفیت، ضد عفونی تجهیزات مرغداری همچون دانخوری ها، آبخوری ها، دستگاه آسیاب و غیره امری ضروری است.

املاح و مواد معدنی در تغذیه طیور

به غیر از مسمومیت های غذایی که میتواند باعث بروز اسهال در گله شوند، مهمترین عامل تغذیه ای که ممکن است میزان رطوبت مدفوع و متعاقب آن وضعیت بستر را تحت تاثیر قرار دهد.
میزان املاح موجود در خوراک، به ویژه مقادیر سدیم، کلر و پتاسیم آن است. با توجه به تاثیر املاح بر میزان آب مصرفی، در زمانی که گله تحت تنش (استرس) گرمایی باشد میتوان با اضافه کردن این مواد به خوراک، طیور را مجبور به مصرف آب بیشتری کرد تا به طور غیر مستقیم اثرات تنش گرمایی کاهش یابد.

بیشتر بدانید:

پروتئین خوراک در تغذیه طیور

عامل دیگر پروتئین خوراک میباشد که  کنجاله سویا یکی از منابع تامین پروتئین میباشد، سویا نیز میتواند بستر را با مقدار زیاد پتاسیم خود تحت تاثیر قرار دهد.
اگر سویا بیش از ۲۰ درصد در جیره به کار برود باعث دفع آب از مدفوع میشود. پودر گوشت و استخوان نیز به دلیل داشتن چربی بستر را تحت تاثیر میگذارد و نباید در جیره از ۵ درصد تجاوز کند.
در پودر ماهی نیز به دلیل وجود  آمین های بیوژنیک موجب افزایش رطوبت میشود که با اضافه کردن کربنات سدیم در هر لیتر آب این مشکل برطرف میشود.

اهمیت چیدن دانخوری ها و آبخوری ها در تغذیه طیور

آبخوری ها و دانخوری ها باید بصورت یکنواخت بر روی بستر چیده شوند و بطوریکه جوجه با طی حداقل مسافت (نیم متر) به آبخوری و دانخوری دسترسی داشته باشد.

 

  اگر تصمیم گیری مرغ و تخم مرغ را به مرغدار می‌دادیم، بهتر از این عمل می‌کرد

مواد مناسب برای بستر مرغداری

در سالن های مرغداری برای پوشش کف سالن و بستر از مواد مختلفی استفاده میشود. اما بهترین مواد برای بستر مرغداری ماده ای است که هیچ نوع گاز سمی از خود ایجاد نکند و به راحتی قابلیت جذب آب و دفع آن از طریق تبخیر را داشته باشد.
اگر سطح بستر با موادی پوشش داده شود که قابلیت جذب آب و یا آزاد نمودن آن در هوا و اتمسفر را نداشته باشد، کف سالن مرغداری همیشه مرطوب خواهد بود.
استفاده از کاه ، خاک اره ، مقوای خرد شده ، پوسته برنج و پوشال چوب در مرغداری ها برای پوشش بستر می تواند مفید واقع گردد. اما از میان تمامی این مواد پوشال چوب بهتر از سایر مواد در دفع و جذب آب عمل میکند.

بیشتر بدانید:

پوشال یکی از رایج ترین و قدیمی ترین مواد مورد استفاده برای بستر طیور است.

مزایای استفاده از پوشال برای بستر مرغداری

گرد و غبار تولید نمی کند، نرم است و برای آسایش طیور مناسب است، سبک است و به آسانی در موارد مورد نیاز، جا به جا می شود، عایق حرارتی مناسبی است و به تنظیم دمای بدن جوجه های تازه به دنیا آمده کمک می کند.

خاک اره نیز به عنوان یکی از مواد مناسب برای بستر مرغ ها استفاده می شود.

مزایای استفاده از خاک اره در بستر مرغداری

نرم است و مانع از بروز مشکلات حرکتی برای مرغ ها و جوجه ها می شود، عایق مناسبی در فصل سرما است.

بنتونیت در بستر مرغداری هم استفاده می شود که به بتونیت بستر معروف است. بنتونیت دو نوع کلسیم دار و سدیم دار دارد.

مزایای استفاده از بنتونیت در بستر مرغداری

با قدرت بالا مایعات و سم ها را جذب می کند که در نوع سدیم دار بیشتر است، از این ویژگی برای از بین بردن اثرات منفی ادرار و فضولات طیور استفاده می کنند، گاز آمونیاک تولید شده از بستر طیور را خنثی می کند، این گاز با افزایش رطوبت و مایعات در بستر تولید شده و بر سیستم تنفسی طیور اثر بدی دارد.
بستر مرغداری و شرایط مناسب محل زندگی طیور
بهترین مواد برای بستر مرغداری ماده ای است که هیچ نوع گاز سمی از خود ایجاد نکند

رول کاغذی که به صورت صفحات مقوایی دو لایه ای هستند و بعنوان یک بستر مناسب طیور محسوب می شود.

مزایای استفاده از رول های کاغذی در بستر مرغداری

آلودگی های میکروبی را در محل زندگی مرغ ها به طور چشمگیری کاهش می دهند، به این دلیل که از مواد بدون آلودگی و پاکیزه تشکیل شده اند.، قدرت جذب بیشتری نسبت به موارد ذکر شده دارد.
به عنوان عایق برای گرد و غبار کف سالن گزینه بسیار خوبی است، در صورتی که آبخوری ها به بستر نشتی دهند، کاملا قابل تشخیص است، از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه است.

سبوس برنج نیز یکی دیگر از مواردی است که در بستر طیور استفاده می شود.

مزایای استفاده از سبوس برنج در بستر مرغداری

ارزان و مقرون به صرفه است، باعث جلوگیری از آلودگی های باکتریایی و قارچی می شود، گرد و غبار تولید نمی کند، نرم و راحت است.

بیشتر بدانید:

شرایط آب و هوایی سالن مرغداری

در صورتیکه دمای هوای سالن بیش از اندازه گرم باشد، مصرف آب طیور افزایش پیدا میکند که در نتیجه آن رطوبت بستر به دلیل مدفوع آبکی طیور بالا میرود.
همچنین اگر رطوبت نسبی هوا نیز بالا باشد، بستر سالن به شدت مرطوب می گردد. لذا برای پیشگیری از این مشکلات، می بایست دستگاه های حرارتی همچون هیتر مرغداری، سیستم تهویه و سایر تجهیزات همچون رطوبت ساز سالن مرغداری بصورت دوره ای نظارت و بررسی شوند و قطعات معیوب تعویض شده و سرویس های دوره ای انجام گیرد.

کاهش رطوبت بستر مرغداری

رطوبت مناسب برای بستر بین ۲۰ الی ۲۵ درصد است، اگر رطوبت بستر از مقدار گفته شده بیشتر شود، می تواند باعث بروز بیماری های شایع طیور و مشکلاتی مانند بیماری کوکسیدیوز و افزایش تولید گاز آمونیاک که برای دستگاه تنفسی مضر است، شود.

دلایل افزایش رطوبت بستر مرغداری

افزایش پروتئین و نمک جیره، آبکی و شل بودن مدفوع، اشکال در تهویه هوای سالن، خیس شدن بستر بر اثر عملکرد نادرست آبخوری ها، می توانند باعث افزایش رطوبت شوند.

راهکار کاهش رطوبت بستر مرغداری

پیشگیری از مرطوب شدن بیش از حد، معقولانه و به صرفه ترین راهکار است، و سایر راهکارها نیز بصورت زیر است:

بعد از تمام شدن دوره ی جوجه ریزی، بستر را به طور کامل تخلیه و از مکان خارج کنید، دمای را تا حدی بالا ببرید که سالن گرم باشد.
تصویه هوا و هواکش ها را حتی زمانی که سالن خالی است، خاموش نکنید، درزهای سالن را که در فصل سرما باعث ورود هوای سرد به داخل می شوند را ببندید.
سیستم های آبخوری مرغ ها را از نظر ارتفاع و فشار آب داخل آن ها بررسی کنید، زیرا ممکن است باعث چکه کردن، لبریز شدن و نشتی آب شوند.
پاشیدن آهک زنده بر روی بستر می تواند موثر باشد، از مواد صنعتی که رطوبت را جذب می کنند، مانند زئولیت نیز می توان استفاده کرد.
بستر مرغداری و شرایط مناسب محل زندگی طیور
زمانی که قصد داریم رطوبت بستر مرغداری را کاهش دهیم، بهتر است بیش‌تر از قبل هواکش‌ها را روشن کنیم

استفاده از جریان هوا برای کاهش رطوبت بستر مرغداری

هواکش‌های سالن باید به گونه‌ای تنظیم باشند تا حداکثر جریان هوا در سالن ایجاد شود. به جریان افتادن هوا موجب انتقال هوای گرم زیر سقف، به سطح مرغداری شده و همین امر باعث گرم شدن بستر مرغداری و کاهش رطوبت آن می‌گردد.
در زمانی که قصد داریم رطوبت بستر مرغداری را کاهش دهیم، بهتر است بیش‌تر از قبل هواکش‌ها را روشن کنیم؛ این کار موجب افزایش هزینه خواهد شد اما سرعت خشک شدن بستر را افزایش داده  و از بروز بیماری‌های تنفسی جلوگیری می‌کند.

بیشتر بدانید:

دود دادن با گاز فرم آلدئید

عمل گاز دهی با گاز فرم آلدئید حدود ۵ روز قبل از ورود جوجه ها به سالن انجام می گیرد (۲ روز برای گاز دهی ۲ روز برای تخلیه گاز، یک روز برای گرم کردن سالن)
گاز دهی بهتر است توسط ترکیب گاز فرمالین و پرمنگنات پتاسیم در یک ظرف فلزی یا سفالی انجام گیرد. برای ضد عفونی موثر به ازای هر ۱۵ گرم پرمنگنات پتاسیم از ۴۵ میلی لیتر فرمالین ۴۰% استفاده می کنند. بهتر است این گاز در دمای ۲۵ درجه سانتی گراد و رطوبت ۶۰-۷۵% مورد استفاده قرار گیرد.
قبل از گازدهی بهتر است تمام منافذ و دربها بسته شود و برای ضد عفونی بهتر از تعداد بیشتری ظرف استفاده شود. ابتدا پرمنگنات و سپس فرمالین اضافه گردد.
زیرا اگر پرمنگنات را روی فرمالین بریزید احتمال آتش گرفتن وجود دارد. امروزه بلوکهایی درست شده است که با شهله دملایم کبریت آتش گرفته و به آرامی می‌سوزد و تبدیل یه گاز می‌گردد. همچنین در حین کار از ماسک ضد گاز استفاده گردد.

نتیجه گیری

توجه به رطوبت بستر مرغداری از جمله مهم‌ترین کنترل‌ها و آزمایش‌هایی است که مرغدار باید انجام دهد تا از بروز انواع بیماری‌های تنفسی و … جلوگیری گردد. در این مقاله به بررسی ویژگی‌های بهترین بستر مرغداری و انواع آن و همچنین راه‌های کم کردن رطوبت بستر پرداختیم؛ به این امید که تاثیر مثبتی در روند پرورش طیور برای فعالان این صنعت داشته باشیم.

منابع: چیکو، اندیشه سبز، کارنوتک، تکنومیکس      /      لینک کوتاه مقاله: lish.ir/1J9F

 

بستر مرغداری و شرایط مناسب محل زندگی طیور

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع:

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید

دامیران