بیماری کانیبالیسم یا هم خواری طیور را بیشتر بشناسیم
بیماری کانیبالیسم یا هم خواری طیور را بیشتر بشناسیم

همه چیز درباره بیماری کانیبالیسم یا هم خواری در طیور

 

بیماری کانیبالیسم یا هم خواری یا همدیگر خواری یا خودخوری که در روزهای اخیر در رسانه ها در مورد آن میشنویم در بسیاری از فارم های طیور مشاهده می شود و علل مختلفی دارد که در مقاله زیر به علل و روش های پیشگیری از آن می پردازیم.

بیماری کانیبالیسم یا هم خواری یک بیماری در بین طیور می باشد که طی آن پرنده به خود یا بغل دستی خود نوک زده و موجب ایجاد زخم در بدن می شود. بروز و گسترش این بیماری به عواملی مانند تراکم زیاد پرندگان در قفس، جیره غذایی نامناسب، دمای نامناسب، نوردهی نامناسب، وجود پرنده مرده در گله، وجود انگل یا شپش در بدن پرنده و… بستگی دارد. احتمال شیوع بیماری کانیبالیسم یا هم خواری برای تمامی پرندگانی که به صورت گله ای و انبوه نگهداری می شود، وجود دارد و برای جلوگیری از بروز چنین مشکلی حتما باید اصلاحات لازم را در شرایط محیطی و تغذیه پرنده اعمال نمود.

 

عوامل دخیل در بیماری کانیبالیسم یا هم خواری در طیور

از جمله مهم ترین عواملی که در بروز و تشدید این بیماری دخالت دارند عبارتند از :

 

۱- تراکم زیاد پرندگان در یک محیط بسته :

از این رو می توان گفت که پرندگانی که در قفس و در یک مکان تنگ پرورش داده می شوند، دچار بیماری بیماری کانیبالیسم یا هم خواری خواهند شد. زیرا در اثر تراکم زیاد آنها و نبود آزادی عمل کافی قدرت تحمل پرنده ها به سر آمده و از طریق نوک زدن به همدیگر سعی در دفع یکدیگر خواهند داشت.

 

۲- دمای زیاد محیط پرورش طیور :

در فصل تابستان که هوا بسیار گرم است و یا در فصل زمستان که میزان گرمای هیتر خارج از کنترل باشد، امکان بروز بیماری کانیبالیسم یا هم خواری در پرندگان به شدت افزایش خواهد یافت. بنابراین کنترل دمای محیط باید به شدت مورد توجه قرار گیرد.
بیماری کانیبالیسم یا هم خواری طیور را بیشتر بشناسیم
در فصل تابستان که هوا بسیار گرم است و یا در فصل زمستان که میزان گرمای هیتر خارج از کنترل باشد

۳- نور بیش از اندازه در محیط پرورش :

اگر میزان نور دهی بیش از ۱۶ ساعت باشد و یا از نور به شدت سفید برای گرمایش یا نور دهی سالن استفاده شود باز امکان بیماری کانیبالیسم یا هم خواری در آنها وجود خواهد داشت. بنابراین توصیه می گردد اولا از لامپ های آفتابی بدین منظور استفاده شود و دوما میزان نور دهی را به ۱۵ ساعت در روز کاهش دهید.

 

۴- کافی نبودن تعداد آبخوری و دانخوری ها :

همانطور که می دانید اگر پرنده ای مزاحم آب یا غذا خوردن پرنده ای دیگر شود، درگیری بین آنها افزایش خواهد یافت. بنابراین برای جلوگیری از بروز این حادثه تعداد دانخوری و آبخوری ها و هم چنین آب و غذای موجود در آنها را افزایش دهید.

حتما بخوانید: انواع مرغ گوشتی در دنیا بر حسب نژاد

۵- جیره غذایی نامناسب با سن پرنده :

اگر میزان پروتئین، نمک، میتونین و … موجود در غذای پرنده تنظیم نباشد، ممکن است با نوک زدن بغل دستی سعی در متوجه ساختن شما داشته باشند. بویژه کمبود نمک در جیره پرندگان بیماری کانیبالیسم یا هم خواری را تشدید می کند. هم چنین در مواقعی که میزان انرژی موجود در جیره غذایی افزایش و میزان فیبر آن کاهش یابد پرنده جهت تخلیه انرژی اضافی در بدن خود به نوک زدن یکدیگر بتلا خواهند شد.

 

۶- بی توجهی به پرنده بیمار یا مرده در بین گله :

اگر پرنده ای بیمار یا مرده در بین گله وجود داشته باشد، سایر پرندگان طبق غریزه ای که دارند به او نوک خواهند زد و اگر سریعا اقدام نشود این حس کنجکاوی به یک عادت و در نتیجه بیماری روانی کانیبالیسم یا هم خواری تبدیل خواهد شد.

 

۷- استرس و ترس:

زمانی که پرنده دچار تشویش و اضطراب می شود حالت تهاجمی تری به خود گرفته و ممکن است شروع به جنگیدن و زخمی کردن سایر پرندگان کند و شرایط را برای بیماری کانیبالیسم یا هم خواری محیا سازد.

 

۸- عدم تهویه هوای:

تهویه هوا برای پیشگیری بیماری کانی بالیسم یا هم خواری بسیار ضروروی می باشد.

 

۹- رعایت نکردن موارد بهداشتی:

رعایت موارد بهداشتی از ملزومات کار پرورش پرندگان می باشد و عدم توجه به آن احتمال بسیاری از بیماری ها مانند بیماری کانیبالیسم یا هم خواری را دو چندان برابر می کند.

 

۱۰- پرندگان کند رشد:

برخی از پرندگان نسبت به سایر هم نوعان خود دیرتر رشد می کنند و پرهای بدن آنها دیرتر بیرون می آید. همین موضوع بدن پرنده را در برابر خونریزی آسیب پذیرتر می کند.

 

۱۱- نگه داری گونه ها و نژاد های مختلف در کنار هم:

در بسیاری از نژاد ها تفاوت های ظاهری می تواند پرنده را به کنجکاوی و پرخوری تشویق کند که بیماری کانی بالیسم یا هم خواری یکی از عوارض این کار می باشد.

 

۱۲- سایر عوامل:

وجود عواملی مانند انگل یا شپش در قسمت خارجی بدن پرنده، نگه داشتن چندین پرنده مختلف در یک قفس، نگهداری پرنده هایی با سن و سال متفاوت و… نیز در بروز کانیبالیسم یا هم خواری در پرندگان موثر است.

حتما بخوانید: عوامل تاثیرگذار بر کیفیت گوشت طیور

بیماری کانیبالیسم یا هم خواری طیور را بیشتر بشناسیم
برخی از پرندگان نسبت به سایر هم نوعان خود دیرتر رشد می کنند و پرهای بدن آنها دیرتر بیرون می آید.

روش های پیشگیری از شیوع سریع بیماری کانیبالیسم یا هم خواری طیور

از آنجایی که هر دردی درمانی دارد بنابراین برای مقابله و پیشگیری از شیوع بیماری کانیبالیسم یا همدیگرخواری نیز روش هایی وجود دارد که عبارتند از:

۱- افزایش پروتئین در جیره آنها

۲- کاهش تراکم پرندگان موجود در قفس یا سالن، طوری که بین هر کدام نیم متر فاصله باشد.

۳- کاهش شدت نور یا کم کردن ساعات روشنایی

۴- افزودن نمک به آب آشامیدنی انها

۵- قرار دادن آب و غذای کافی و تازه در اختیار پرندگان

۶- افزایش فیبر در جیره غذایی پرنده، گیاهانی مانند شبدر یا علف های هرز دارای فیبر بالایی هستند

۷- سم پاشی محیط و بدن پرنده ها به منظور از بین بردن انگل یا شپش های موجود

۸- افزودن انواع ویتامین ها و مکمل های غذایی به جیره غذایی آنها

۹- خارج سازی سریع پرنده های زخمی ، بیمار یا مرده از محیط

۱۰- و آخرین مرحله نوک چینی می باشد که معمولا در زمان جوجگی صورت می گیرد ولی برای سنین بالاتر نیز کاربرد دارد.

زمان و روش های نوک چینی برای پیشگیری از بیماری کانیبالیسم یا هم خواری طیور:

 

زمان نوک چینی:

برای تصمیم گیری در مورد برنامه نوک چینی، باید سیستم پرورشی و هدف پرورش مورد توجه قرار گیرد. پرندگان جوان معمولا قبل از ده روزگی نوک چینی می‌شوند. به طور کلی پرندگانی که برای تولید تخم‌ مرغ پرورش داده می‌شوند و مجددا قبل از انتقال به سالن تخمگذاری نیز ممکن است نوک چینی شوند. گاهی ممکن است نیاز به یک نوک چینی مجدد در اواسط دوره تخمگذاری نیز باشد.

حتما بخوانید: عوامل تاثیرگذار بر تولید تخم مرغ (بخش اول)

بیماری کانیبالیسم یا هم خواری طیور را بیشتر بشناسیم
برای تصمیم گیری در مورد برنامه نوک چینی، باید سیستم پرورشی و هدف پرورش مورد توجه قرار گیرد.

روش‌های مختلف نوک چینی:

روش اول:

در این روش دو مرحله وجود دارد، مرحله اول نوک چینی در یک روزگی در جوجه‌کشی و یا در خلال ۱۰ روز پس از بیرون آمدن از تخم است، که در مرغداری و با استفاده از نوک چین الکتریکی دارای تیغه داغ انجام می‌شود. این نوک چینی اولیه معمولا برای جلوگیری از کانیبالیسم یا خودخوری طیور تا سنین ۸ الی ۱۰ هفتگی کفایت می‌کند. در پرندگانی که به عنوان جوجه گوشتی پرورش داده می‌شوند، فقط یک نوک چینی کافی است. البته بوقلمون‌ها استثنا هستند و در آنها نوک چینی شدیدتر انجام می‌شود یا این که نوک چینی را تا سن ۷ الی ۱۰ روزگی به تاخیر می‌اندازند و در این سن قسمت بیشتری از نوک را بدون استرس جدی قطع می‌کنند. در مرحله دوم زمانی که پرندگان در سالن تولید قرار دارند، ممکن است لازم شود نوک چینی به شکل ملایم و خفیف صورت می‌گیرد. این برنامه برای پرندگانی در نظر گرفته می‌شود که در دوران پرورش فضای کافی در اختیار داشته و دیگر اقدامات مدیریتی کافی برای پیشگیری از بیماری کانیبالیسم یا خودخوری نیز برای آنها در نظر گرفته خواهد شد.

 

روش دوم:

انجام یک نوک چینی شدید در یکروزگی یا در خلال هفته اول که متعاقب آن دیگر نوک چینی انجام نخواهد شد، مگر در بعضی موارد که نیاز به کمی اصلاح باشد. این روش توصیه نمی شود زیرا استرس شدیدی را تحمیل می‌کند، موجی کانیبالیسم یا خودخوری و ممکن است توانایی مصرف دان پرندگان را در طول زندگی به شدت تحت تأثیر قرار دهد.

 

روش سوم:

برای پرندگانی که تماما در محدودیت غذایی به سر خواهند برد، مرحله اول نوک چینی در یکروزگی (روش ۱) انجام گرفته و سپس نوک چینی مجدد در سن ۸ تا ۱۰ هفتگی و در صورت لزوم یک بار دیگر در انتهای دوره پرورش (قبل از شروع تولید) انجام می‌شود.
برنامه‌های ذکر شده فقط به عنوان یک ایده برای کمک به تنظیم و طراحی برنامه نوک چینی پیشنهاد شده‌اند و ممکن است برنامه‌های متفاوت و یا ترکیبی از این برنامه‌ها مورد نیاز باشد. نکته مهم این است که پیشگیری از بیماری کانیبالیسم یا هم خواری طیور باید بخشی از برنامه کلی از پیش طراحی شده پرورش باشد.

 

نحوه نوک چینی:

یک مرغداری کوچک یا کسی که یک گله کوچک و خانگی دارد، ممکن است تمایلی به صرف هزینه برای خرید یک نوک چین برقی نداشته باشد. پس یک ناخن‌گیر حیوانات خانگی یا یک چاقوی تیز نیز می‌تواند برای نوک چینی جزئی (برداشتن قسمت کوچکی از جلوی نوک) به کار رود. نوک چینی شدید و متوسط باید توسط یک دستگاه نوک چین برقی که قادر به داغ کردن (سوزاندن) باقیمانده نوک چیده شده است، انجام گیرد.
این روش بیشتر برای پرندگانی کاربرد دارد که قبل از سن بلوغ کشتار می‌شوند. در این روش اگر پرندگان تا سن بلوغ نگهداری شوند، نوک پائینی رشد کرده و بلند خواهد شد. اگر نوک پائینی رشد کرده و بلند خواهد شد. اگر نوک پائینی بیش از ۵/۰ اینچ از نوک بالائی بزرگتر شود، باید قسمت انتهایی آن اصلاح شود. قسمت رشد یافته نوک بالایی نیز ممکن است در همین هنگام نیاز به نوک چینی مجدد داشته باشد.
روش دیگر نوک چینی (نوک چینی متوسط) به این صورت است که یک سوم از نوک بالایی برداشته شده او انتهای نوک پائینی سوزانده شود.
در روش آخر نوک چینی یک سوم از نوک بالایی و پائینی همزمان و با هم قطع می‌شوند. بهتر است که دو روش آخر (روش ۲ و ۳) به وسیله نوک چین برقی انجام گیرد.

حتما بخوانید: اهمیت ریزجلبک ها در تغذیه طیور

بیماری کانیبالیسم یا هم خواری طیور را بیشتر بشناسیم
شیوع بیماری کانیبالیسم یا خودخوری حتی گاهی در بهترین شرایط مدیریتی نیز اتفاق می‌افتد

نتیجه گیری:

شیوع بیماری کانیبالیسم یا خودخوری حتی گاهی در بهترین شرایط مدیریتی نیز اتفاق می‌افتد، شواهد و مدارک موجود نشان می‌دهد با مدیریت بهتر، مشکلات کمتری رخ می‌دهد. بنابراین اولین قدم برنامه‌های کنترل بیماری کانیبالیسم یا هم خواری، انجام بهترین مراقبت از پرندگان است. فراهم کردن شرایط مدیریتی صحیح ممکن از شیوع بیماری کانیبالیسم یا هم خواری پیشگیری کند.
ترکیبی از مدیریت خوب، نوک چینی و نوردهی مناسب و صحیح از مشکل بیماری کانیبالیسم یا هم خواری جلوگیری خواهد نمود. نوک چینی حتی می تواند در شرایطی که مدیریت مناسب نیست، برای کنترل این عارضه به کار رود با این وجود نوک چینی به تنهایی قادر به اصلاح مشکلات ناشی از ضعف مدیریت نمی‌باشد و تنها می‌تواند یک پوشش موقت برای عملکرد ضعیف گله (که ناشی از مشکلات مدیریتی است) باشد. بنابراین مدیریت صحیح و خوب یک ضرورت است.

همچنین می توانید اخبار مربوط به بیماری کانیبالیسم یا هم خواری را از طریق این لینک پیگیری نمایید

 

مطالب مرتبط
بیماری کانیبالیسم یا هم خواری طیور را بیشتر بشناسیم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دامیران