تاثیر مکمل سلنومتیونین بر مرغ گوشتی
تاثیر مکمل سلنومتیونین بر مرغ گوشتی

تاثیر مکمل سلنومتیونین بر مرغ گوشتی

سلنیوم (Sc) به عنوان عنصری که نقش مهمی در  سلامتی و سودمندی حیوان ایفا می کند، شناخته شده است.

منابع عمده سلنیوم را می توان به دو گروه تقسیم بندی کرد:

  • منابع آلی سلنیوم مثل مخمرهای غنی سلنیوم (SY)
  • سلنیوم کیلائه با اسیدهای آمینه و منابع غیر آلی مثل سدیم سلنیت (SS).

به صورت معمول، سلنیوم ارگانیک زیست فراهمی بالاتر، خواص آنتی اکسیدانی بیشتر، نرخ بالاتر تجمع در اندام ها و مسمومیت زایی کمتری در مقایسه با منابع غیرآلی دارد.

در سال های اخیر، تأثیر تغذیه مادر بر روی وضعیت تغذیه و سیستم آنتی اکسیدانی نتاج مورد توجه قرار گرفته است.

سلنیوم  عنصر اصلی در آنزیم آنتی اکسیدانی به نام گلوتاتیون پراکسیداز است.

این گروه از آنزیم ها نقشی حیاتی با خنثی کردن خطرهای بالقوه هیدروژن پراکسید و سمیت زدایی هیدروپراکسید از چربی در سیستم آنتی اکسیدانی دارند.

سلنیوم جیره مرغ مادر در تخم مرغ انباشته شده و در طی فرآیند تشکیل جنین در میان اندام در حال توسعه توزیع می گردد.

سلنیوم کلاته شده با متیونین (Se – Met) فرم عمده سلنیوم در برخی از گیاهان همچون غلات هست که در نهایت تشکیل دهنده بخشی از سلنیوم تأمین شده برای انسان و دام است.

بیشتر بدانید: گفتمان کاربردی پیرامون پرورش مرغ گوشتی

همچنین، سلنومیتونین تنها فرم متیونین کلاته شده با اسید آمینه است که به صورت غیراختصاصی در پروتئین های بافتی که دارای متیونین هستند مشارکت و منبعی از سلنیوم را ایجاد می کند.

اطلاعات محدودی در رابطه با مقایسه اثرات منابع مختلف سلنیوم شامل SS و سلنومتیونین در تغذیه مرغ ها بر روی وضعیت آنتی اکسیدانی، غلظت سلنیوم تجمع شده در بافت و عملکرد جوجه های گوشتی وجود دارد.

در مطالعه ی حاضر، اثر SS و سلنومتیونین در جیره مرغ بر روی ذخیره بافتی سلنیوم و خواص آنتی اکسیدانی جوجه های یک روزه و عملکرد رشد جوجه های گوشتی مورد بررسی قرار گرفت.

مواد و روش ها تعداد ۲۴۰ جوجه گوشتی ۳۵ هفتهای نژاد زرد رنگ Lingnan به صورت تصادفی به دو تیمار اختصاص داده شدند که هر کدام شامل سه تکرار از ۴۰ پرنده بودند.

دوره پیش از شروع آزمایش ۲ هفته و آزمایش ۸ هفته طول کشید.

گروه ها با یک چیره پایه حاوی ۳۰/۰ میلی گرم سلنیوم در کیلوگرم سدیم سلنیت یا سلنومیتونین تغذیه شدند.

پس از انکوباسیون، ۱۸۰ قطعه جوجه  از نتاج گروه تحت تیمار به طور تصادفی به سه تکرار تقسیم شدند که ۶۰ پرنده در هر تکرار بودند.

تمام جوجهها با جیره حاوی ۰۴/۰ میلی گرم سلنیوم در کیلوگرم تغذیه شدند و آزمایش نیز ۸ هفته ادامه داشت.

  صادرات تخم مرغ تنها راه حل نجات مرغداران

نتایج

در این آزمایش نرخ جوجه درآوری در مرغ های تغذیه شده با سلنومتیونین (۰۵/۰) p< در مقایسه با مرغ های تغذیه شده با سدیم سلنیت بیشتر بود، غلظت سلنیوم در سرم، کبد، کلیه و عضله سینه مرغ های گوشتی، میزان سلنیوم زرده، آلبومین و غلظت سلنیوم در بافت (کبد، کلیه و عضله ی سینه) جوجه های یک روزه از مادران تغذیه شده با جیره حاوی سلنومتیونین در مقایسه با آنهایی که از جیره ی حاوی سدیم سلنیت استفاده کرده بودند، به طور معنی داری(۰۱/۰) P< افزایش یافته بود.

تاثیر مکمل سلنومتیونین بر مرغ گوشتی
تغذیه مرغ ها با سلکومتیونین، موجب افزایش نرخ جوجه درآوری می شود.

وضعیت آنتی اکسیدانی جوجه های یک روزه از مادران تغذیه شده با جیره حاوی سلنومتیونین در مقایسه با آنهایی که از جیره ی حاوی سدیم سلنیت استفاده کرده بودند بهبود قابل توجهی داشت، و افزایش فعالیت گلوتاتیون پراکسیداز در عضلات سینه (۰۵/0P<) فعالیت سوپراکسید دیسموتاز در عضله سینه و کلیه،  ۰۵/۰>P (غلظت گلوتاتیون در کلیه) ۰۱/۰ <P، توانایی آنتی اکسیدانی در عضله پستان و کبد(۰۵/۰>P ) و کاهش غلظت مالوندیالدئید در کبد و پانکراس (۰۵/0P>) جوجه های یک روزه مشاهده شد.

مصرف خوراک بهبود یافت (۰۵/0P<) و مرگ و میر در طول دوره ی رشد ۸ هفته ای نسبت به جوجه های مرغ تغذیه شده با سلنیت سدیم کمتر (۰۵/0P<) بود.

به طور کلی، تغذیه مرغ ها با سلکومتیونین، موجب افزایش نرخ جوجه درآوری می شود.

علاوه بر این موجب افزایش میزان سلنیوم در سرم و بافت مرغ ها و همچنین در زرده و البومین تخم مرغ نسبت به استفاده از مکمل سدیم سلنیت می شود.

سلنومتیونین در جیره مرغ ها در مقایسه با سلنیت سدیم در بهبود وضعیت رسوبات بافت ها و وضعیت آنتی اکسیدانی جوجه های یک روزه و افزایش عملکرد جوجه ها طی ۸ هفته پس از هچ مؤثر بود.

بحث

نرخ جوجه درآوری یکی از مهم ترین پارامترهای تولید جوجه است.

در این آزمایش، میزان نرخ جوجه درآوری در مرغ ها تغذیه شده با سلنومتیونین بالاتر از SS بود.

این نتایج با مشاهدات حاصل از سفتون و ادنز (۲۰۰۴) تطابق داشت.

در این آزمایش هنگامی که SS (3/0 میلی گرم سلنیوم / کیلوگرم) با همان مقدار SY در جیرهی مرغ ها هوبارد جایگزین شد.

به طور متوسط ۵/۴ جوجه اضافی به ازای هر مرغ طی آزمایش به دست آمد.

پیشنهاد شده است که مکمل سلنومتیونین در جیره مرغ ها از هر دو دیدگاه تولیدی و اقتصادی بسیار سودمند است.

داده های جمع آوری شده از این آزمایش نشان داد که استفاده از SS و سلنومتیونین بر تولید تخم مرغ و وزن تخم مرغ این مرغ ها تأثیر نداشت، که مطابق با گزارش های الیسون و همکاران (۲۰۰۸) بود.

بیشتر بدانید: پروبیوتیک ها در تغذیه طیور گوشتی

غلظت سلنیوم در سرم و بافت (به جز لوزالمعده) به طور قابل توجهی در مرغها مصرف کننده سلنومتیونین نسبت به گروه مصرف کننده SS معنی دار بود که این آزمایش با نتایج گزارش شده توسط لیسون و همکاران (۲۰۰۸) بود.

  با انواع مختلف نژادهای مرغ در دنیا آشنا شوید

از جمله دلایل آن می توان به این موضوع اشاره کرد که احتمالا در جذب و متابولیسم منابع غیرآلی و آلى S تفاوت وجود دارد.

سلنیوم ارگانیک سلنومتیونین به واسطه مکانیزم های انتقال اسید آمینه در روده جذب می شود، در حالی که Se غیر آلی به صورت غیرفعال جذب می شود.

 از سوی دیگر، شباهت شیمیایی بین سلنومتیونین و Met اجازه میدهد که بدن از آنها به طور متناوب در سنتز پروتئین استفاده کند، زیرا IRNAMet نمی تواند بین Met و سلنومتیونین تمایز قائل شود که موجب ساختن ذخایر در بدن می شود، سلنیوم در جیره مرغ ها می تواند به تخمک منتقل شود.

مقدار Se در تخم مرغ بستگی به غلظت آن در جیره مرغ و همچنین فرم سلنیوم استفاده شده دارد (سلنیوم آلی در زرده تخم مرغ به طور مؤثرتری ذخیره می شود).

بیشتر بدانید: الفبای مرغداری گوشتی

داده های به دست آمده از این آزمایش نشان داد که تغذیه مرغ ها با سلنومتیونین موجب افزایش میزان Se در زرده و آلبومین نسبت به SS شد.

 در این آزمایش بخش عمده ذخیره سلنیوم زرده تخم مرغ توسط هر دو منبع سلنیوم مورد بررسی قرار گرفت که با گزارش های پاتون و همکاران (۲۰۰۲) همخوانی داشت.

در این مطالعه غلظت سلنیوم بافت جوجه های یک روزه منشا گرفته از سلنومتیونین جیره مرغ مادر به طور معنی داری بیشتر از مکمل SS بود.

تاثیر مکمل سلنومتیونین بر مرغ گوشتی
مکمل سلنومتیونین در جیره مرغ ها از هر دو دیدگاه تولیدی واقتصادی بسیار سودمند است.

غلظت بالا سلنیوم در بافت جوجه های یک روزه حاصل از مرغ های تحت تیمار با سلنومتیونین به دو دلیل بود.

در مرحله اول، زرده تخم مرغ می تواند به عنوان یک منبع تغذیه مؤثر موجب انتقال بیشتر Se به نتاج شود.

در مرحله دوم، میزان بالایی Se از مادر به نتاج از طریق آلبومین تخم مرغ انتقال می یابد.

بنابراین، استفاده از سلنومتیونین یک استراتژی مؤثر برای بهبود غلظت Se در تخم مرغ و همچنین جوجه های یک روزه است.

سلنیوم جزء مهمی از آنزیم آنتی اکسیدان GSH-Px است و به طور فعال در سیستم های دفاع آنتی اکسیدانی دخیل است.

در مطالعه حاضر، وضعیت آنتی اکسیدانی در جوجه های یکروزه ای که مادران آنها ازسلنومتیونین استفاده کرده بودند در مقایسه با آنهایی که SS مصرف کرده بودند، بهبود یافت.

بیشتر بدانید: تاریخچه پرورش مرغ در ایران

فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدان (به عنوان مثال، SOD و GSH-Px T- AOC غلظت GSH) افزایش می یابد، در حالی که غلظت MDA کاهش یافت نتایج نشان داد که سلنومتیونین پتانسیل بیشتری برای بهبود انتقال آنتی اکسیدان از مادر به نتاج خود در مقایسه با SS داشت.

  استرس گرمایی در دام و طیور

همچنین پیشنهاد شد افزایش سلنیوم بافت جوجه های یکروزه ای که مادران آنها سلنومتیونین مصرف کردند ممکن است باعث بهبود وضعیت آنتی اکسیدانی بافت جوجه ها و حفظ آنها دربرابر استرس اکسیداتیو بالا که توسط فرآیند هچ ایجاد می شود، باشد.

از آنجایی که آنتی اکسیدان ها (ویتامین E و کاروتنوئیدها) به طور مداوم پس از هچ از بافت تخلیه می شوند، آنزیم های آنتی اکسیدان (به طور عمده GSH- Px) تبدیل به یک بازدارنده مهم دفاع آنتی اکسیدانی می شوند.

بنابراین، افزایش فعالیت GSH – Px در بافت ها با استفاده از مکمل در سلنومتیونین جیره مادران می تواند یک راه مؤثر برای افزایش قدرت آنتی اکسیدانی جوجه ها باشد، بهبود سیستم آنتی اکسیدانی جوجه ممکن است عملکرد سیستم ایمنی بدن را تقویت کند که در طول رشد پس از تولد جوجه بسیار مهم است.

سلنیوم یک عنصر ضروری برای رشد و نگهداری طبیعی در مرغ است اما کمبود آن منجر به رشد ضعیف و همچنین افزایش مرگ و میر می شود.

بیشتر بدانید: تأثیر مس بر بیماری کوکسیدیوز در جوجه های گوشتی

نتایج حاضر نشان داد که مکمل سلنومتیونین در جیره مرغ ها پتانسیل بالایی برای بهبود FCR و کاهش مرگ و میر جوجه ها در طی دوره رشد ۸ هفته در مقایسه با SS دارد.

در این مطالعه، تمام جوجه ها از همان جیره های غذایی پایه تغذیه شدند.

از آنجاکه مصرف خوراک در بین تیمارهای مختلف تفاوت نداشت، تفاوت در میزان Se در جوجه ها به علت تفاوت در محتوی سلنیوم در جیره های مرغ مادر است.

بنابراین علت کاهش فراوان مرگ و میر و بهبود FCR جوجه هایی که مادران آنها مکمل سلنومتیونین مصرف کرده اند؛ ممکن است به این علت باشد که مکمل سلنومتیونین به طور مؤثرتری از مکمل SS در افزایش ذخایر سلنیوم و خصوصیات آنتی اکسیدانی پس از تولد باشد.


سیده زهرا موسوی / دکترای تخصصی ژنتیک و اصلاح نژاد دانشگاه فردوسی مشهد
فصلنامه علمی – تخصصی رویان / سال چهارم / شماره پانزدهم / بهار۹۷
منبع: دامیران
نویسنده: زهرا موسوی
لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=7533
برای ورود به بانک مقالات دامیران کلیک کنید
تاثیر مکمل سلنومتیونین بر مرغ گوشتی

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع:

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید

دامیران