معجزه گیاهان دارویی در صنعت طیور
معجزه گیاهان دارویی در صنعت طیور - دامیران

معجزه گیاهان دارویی در صنعت دامپروری

صنعت دام و طیور کشور جهت پاسخگویی به نیازهای روزافزون جوامع بشری به منابع پروتئین حیوانی، دارای رشد چشمگیری بوده است، نگهداری صنعتی دام و طیور در ابعاد وسیع و به صورت فشرده، امکان بروز بیماری ها را افزایش داده که جهت کاهش میزان وقوع آنها و نیز کمک به افزایش رشد و بهبود صفات تولیدی از مواد شیمیایی مختلف از جمله آنتی بیوتیک ها در واحدهای پرورش استفاده می شود.

با وجود تمامی اثرات مثبت استفاده از آنتی بیوتیک ها، تحقیقات اخیر نشان میدهند بقایای آنتی بیوتیک های موجود در لاشه طیور، منجر به ایجاد سویه های مقاوم در بدن انسان ها و مانع از درمان بسیاری از بیماری های قابل درمان با آنتی بیوتیک ها می گردد؛ بنابراین عصاره های گیاهی، پروبیوتیک ها، آنزیم ها و به عنوان جایگزین در جیره طیور در نظر گرفته می شوند.

گیاهان دارویی به گیاهانی اطلاق میشود که یکی از اجزای آن (ساقه، ریشه، گل، برگ، میوه و…) دارای ماده مؤثرهی مشخصی باشد که به آن Active substance می گویند.

در ادامه به بررسی چند گیاه و اثرات دارویی آنها در علوم دامی می پردازیم.

اسطوخودوس

گیاه لاوندر با اسطوخودوس یکی از خوشبوترین گیاهان دارویی در جهان محسوب می شود.

این گیاه در مناطق مختلفی از ایران، هند، چین، انگلیس و کانادا به صورت خودرو رشد می کند.

اسطوخودوس علاوه بر آنکه یک گیاه دارویی پرخاصیت در طب سنتی کشورمان محسوب می شود، به عنوان یک خوراکی مفید در سبد غذایی بسیاری از خانواده های آسیایی و اروپایی وجود دارد.

اسطوخودوس گیاهی چندساله است به شکل بوته های کوچک و به بلندی نیم متری بسیار پر شاخه با برگ های کشیده، متقابل و پوشیده از کرک های سفید پنبه ای، برگ های این گیاه در بهار به صورت سنبله و به رنگ بنفش تیره ظاهر می شود.

معجزه گیاهان دارویی در صنعت طیور
گیاه لاوندر با اسطوخودوس یکی از خوشبوترین گیاهان دارویی در جهان محسوب می شود.

به طور سنتی باور بر این است که روغن اسطو خودوس دارای خاصیت ضد باکتریایی، ضد قارچی، ضد نفخ، مسکن و ضد افسردگی است و میتواند در درمان سوختگی ها و گزیدگی حشرات مؤثر واقع شود.

در پژوهشی که در دانشگاه فردوسی مشهد باهدف تأثیر اسانس اسطوخودوس بر عملکرد و خصوصیات لاشه در جوجه های گوشتی پرورش یافته تحت استرس گرمایی انجام شد، مشخص گردید که این گیاه در تعدیل اثرات منفی استرس بر عملکرد جوجه های گوشتی مؤثر واقع می شود و از طرفی جوجه های تغذیه شده با اسانس اسطوخودوس مصرف خوراک بیشتری نسبت به گروه شاهد داشتند و بیشترین اضافه وزن، مربوط به گروهی بود که با جیرهای حاوی PPM350 از اسانس اسطوخودوس تغذیه شده بودند.

برگ زیتون

زیتون درختچه ای است از گیاهان خانواده Oleaceae با برگ های سبز دائمی که در شرایط مساعد می تواند بیش از هزار سال عمر کند.

قسمت های مورداستفاده درخت زیتون، میوه و برگ آن است میوه این گیاه و روغن حاصل از آن، مصارف تغذیه ای و خواص دارویی فراوانی دارد.

از خواص دارویی آن به درمان تب مالاریا، برطرف کننده نقرس و رماتیسم، کاهش التهاب، کاهش فشار خون و کاهش قند خون می توان اشاره کرد.

برگ های تازه درخت زیتون به عنوان یک پسماند کشاورزی پس از برداشت محصول، حاوی حدود ۱۰ درصد ترکیبات پلی فنلی بوده و بالاترین فعالیت آنتی اکسیدانی و قدرت گیرندگی رادیکال های آزاد را در بین بخش های مختلف درخت زیتون دارند.

معجزه گیاهان دارویی در صنعت طیور
زیتون درختچه ای است از گیاهان خانواده Oleaceae با برگ های سبز دائمی که در شرایط مساعد می تواند بیش از هزار سال عمر کند.

اولئوروپین به عنوان فراوان ترین ترکیب عصاره برگ زیتون دارای فعالیت ضد میکروبی علیه ویروس ها، باکتری ها، قارچ ها، کپک ها و سایر پارازیت ها است.

پژوهشی با همکاری دانشگاه فردوسی مشهد، منابع طبیعی فارس و سراوان باهدف بررسی اثر گیاه و عصاره هیدرو الکلی برگ زیتون به عنوان منابع آنتی اکسیدان گیاهی بر سیستم ایمنی و اجزای لاشه جوجه های گوشتی در شهریورماه ۱۳۹۳ انجام شده نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که استفاده از منابع آنتی اکسیدانی در جیره جوجه های گوشتی تحت تنش گرمایی، تأثیر معنی داری بر اجزای لاشه شامل درصد سینه، ران، چربی بطئی و قلب در سن ۲ روزگی نداشت.

همچنین مشخص گردید افزودن ۲۰۰ میلی گرم عصاره برگ زیتون به جیره های گوشتی به بهبود پاسخ ایمنی از طریق تقویت واکنش ازدیاد حساسیت پوستی در شرایط تنش گرمایی کمک می کند.

پونه

پونه با نام علمی Mentha piperita L و نام انگلیسی Peppermit از خانواده لب شکافته ها شناخته می شود.

هر چند روغن این گیاه بسیار سمی است اما مصرف آن به صورت تازه و خشک متداول است.

گیاه پونه حاوی مقدار زیادی تانن، مواد رزینی، قند و ویتامین است.

این گیاه دارای خواص مختلفی است و در طب سنتی برای درمان نفخ، تهوع، سردرد، سنگ کلیه، سرفه، بیماری های سینه و قلبه سکسکه، اسپاسم، برقان، سیاه سرفه، تومور و اختلالات عصبی است، مصرف موارد زیاد پونه در جیره غذایی طیور، به ویژه در اوابل دوره رشد آنها، از رشد و نمو میکروب ها و باکتری ها و در نتیجه مرگ و میر جوجه ها جلوگیری می کند.

معجزه گیاهان دارویی در صنعت طیور
پونه با نام علمی Mentha piperita L و نام انگلیسی Peppermit از خانواده لب شکافته ها شناخته می شود.

در پژوهشی که در خردادماه ۹۴ با همکاری دانشگاه فردوسی مشهد و بیرجند، باهدف بررسی اثر افزودن سطوح مختلف اسانس پونه و پروبیوتیک به عنوان جایگزین های آنتی بیوتیک بر عملکرد خصوصیات لاشه جوجه های گوشتی انجام گرفت، مشخص گردید که اسانس پونه تأثیر مطلوبی بر راندمان لاشه و اجزای آن داشته و می تواند به عنوان یک جایگزین برای آنتی بیوتیک ها مطرح شود.

همچنین مشخص گردید که اسانس پونه در مقایسه با پروبیوتیک ها میتواند در بهبود راندمان لاشه و اجزا آن نقش بسزایی داشته باشد.

دارچین

مواد افزودنی گیاهی، فرآورده های مشتق شده از گیاهان هستند که در خوراک حیوانات به منظور بهبود عملکرد تولیدی پرنده استفاده می شوند.

یکی از قدیمی ترین گیاهان مورداستفاده دارچین از خانواده Lauracea است.

این گیاه به عنوان یک گیاه دارویی، دارای خصوصیات منحصر به فردی از جمله جمع کننده و سخت کننده پوست و دیگر بافت ها، ضد نفخ، ضد عفونت، ضد قارچی، ضدویروس، آنتی اکسیدان، تصفیه کننده خون و کمک کننده به هضم خوراک مطرح است، فعالیت ویژه آنتی اکسیدانی دارچین را به حضور مواد فنلی و پلی فنلی موجود در آن نسبت می دهند درختچه دارچین، کوچک، همیشه سبز و به ارتفاع ۵ تا ۷ متر است که از تمام قسمت های آن بویی مطبوع استشمام می شود.

گل های آن در فاصله ماه های بهمن تا اوایل فروردین ظاهر می شوند. برگ این درخت سبز و دارای گل هایی به رنگ سفید است.

معجزه گیاهان دارویی در صنعت طیور
یکی از قدیمی ترین گیاهان مورداستفاده دارچین از خانواده Lauracea است.

پژوهشی با همکاری دانشگاه فردوسی مشهد و تبریز باهدف بررسی اثرات مقایسه ای سطوح مختلف پودر دارچین با پروبیوتیک پریمالاک و آنتی بیوتیک ویرجینیامایسین بر پاسخ ایمنی جوجه های گوشتی انجام شد.

نتایج حاصل نشان میدهند که پاسخ های ایمنی با استفاده از پروبیوتیک ها، داروها و عصاره های گیاهی در جیره افزایش می یابد همچنین این محققین نشان دادند که جیره های حاوی پروبیوتیک ها با افزایش تنظیم باکتری ها، پاسخ ایمنی اکتسابی را به وسیله لنفوسیت های B و T القا می کنند و پاسخ ایمنی را افزایش می دهند.

همچنین ثابت شده است که عصاره های گیاهی با افزایش فعالیت ویتامین C و فعالیت فاگوسیت ها پاسخ ایمنی بدن را افزایش می دهند.

به طور کلی تیمارهای مربوط به دارچین و پروبیوتیک در برخی از فاکتورهای مربوط به سیستم ایمنی هومورال و سلولی، روند بهتری نسبت به سایر تیمارها از جمله آنتی بیوتیک ها نشان دادند.

دانه کتان

دانه کتان به صورت کامل با کوبیده شده در طب سنتی، مصارف مختلفی دارد.

از جمله برای درمان التهاب معده و روده، اختلالات دستگاه تنفسی، چشم، عفونت ها، سردرد، آنفلوانزا، تب، روماتیسم و نقرس مورداستفاده قرار می گیرد.

تخم کتان منبعی سرشار از مواد مغذی همچون فیبر، منیزیوم، ویتامین B1 اسید چرب الفالینولنیک و امگا ۳ است.

تحقیقات اخیر نشان میدهند که این تخم روغنی می تواند در کاهش خطر ابتلا به دیابت، سرطان پروستات، سرطان سینه و بیماری های قلبی نیز مؤثر واقع شود.

از تخم کتان برای تولید روغن های نباتی استفاده می شود.

روغن تخم کنان قرن هاست به عنوان یک روغن خشک در نقاشی و پوشش لاک کاربرد دارد.

معجزه گیاهان دارویی در صنعت طیور
دانه کتان به صورت کامل با کوبیده شده در طب سنتی، مصارف مختلفی دارد.

در شهریورماه ۱۳۸۹ تحقیقی باهدف مطالعه بررسی اثرات سطوح مختلف دانه کتان کامل و خردشده به عنوان منبع امگا-۳ همراه با ویتامین E ، بر پاسخ ایمنی هومورال جوجه های گوشتی، تعیین سطح آنتی بادی های تولید شده علیه ویروس بیماری های نیوکاسل، گامبورو، برونشیت و همچنین ارزیابی توسعه و تکامل اندام های ایمنی بر روی جوجه های گوشتی، در دانشگاه فردوسی مشهد صورت گرفت، این نکته نیز حائز اهمیت است که جهت ارزیابی عملکرد سیستم ایمنی، همه پرندگان علبه بیماری های مذکور واکسینه شدند.

نتایج این تحقیق نشان می دهد که سطح آنتی بادی علیه واکسن بیماری گامبورو هنگام استفاده ۱۰% دانه کتان خرده شده، افزایش معناداری داشت و مصرف ۵% دانه کتان خردشده به همراه ویتامین ائیر س طح بالایی آنتی بادی علیه واکسن این بیماری تولید کرد که این امر را می توان به دلیل وجود ویتامین E در آن دانست.

در آزمایش دیگر نیز نیمچه هایی (جوجه های تخم گذار) که جیرههای حاوی دانه کتان مصرف کرده بودند، میزان آنتی بادی بیشتری در برابر واکسن بیماری نیوکاسل تولید کردند.

میانگین وزن تیموس و طحال در تیمارهایی با سطوح بالاتر دانه کتان که حاوی ۱۰% دانه کتان خردشده و کامل بودند، کاهش یافت و بالاترین وزن بورس در ۲۱ و ۴۲ روزگی، هنگامی که کمترین سطح دانه خردشده کتان مورد استفاده جوجه ها قرار گرفت، مشاهده شد.

روغن کنجد

از روغن کنجد برای پخت و پز در کشورهای جنوب هند، چین، ژاپن، خاورمیانه، کره استفاده می شود.

همچنین این روغن به عنوان یک تقویت کننده عطر و طعم در غذاهای آسیای جنوب شرقی کاربرد دارد، روغن کنجد منبع ویتامین E، منیزیم، مس، کلسیم، آهن، روی و ویتامین B6 است. مس به روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید)، منیزیم به سلامت تنفسی – عروقی، کلسیم برای پیشگیری از سرطان کولون، پوکی استخوان و روی به سلامتی استخوان ها کمک می کند.

تحقیق در زمینه خواص دارویی روغن کنجد نشان میدهند که این روغن در کنترل فشار خون مؤثر است.

معجزه گیاهان دارویی در صنعت طیور
از روغن کنجد برای پخت و پز در کشورهای جنوب هند، چین، ژاپن، خاورمیانه، کره استفاده می شود.

در صنایع داروسازی از روغن کنجد به عنوان محلول های تزریق عضلانی و پادزهر سموم استفاده می شود و مصرف مداوم این روغن در تقویت حافظه نیز مؤثر خواهد بود در سال ۱۳۹۴ پژوهشی با همکاری دانشگاه فردوسی مشهد، منابع طبیعی فارس و علوم پزشکی بیرجند، باهدف بررسی اثر روغن کنجد به عنوان افزودنی خوراک حاوی ترکیبات آنتی اکسیدانی طبیعی و با آلفا توکوفریل استات بر عملکرد فراسنجه های خونی و ریخت شناسی روده کوچک جوجه های گوشتی انجام شد.

نتایج این تحقیق نشان دادند که جوجه های تغذیه شده با جیره حاوی % ۵۰ روغن کنجد، کمترین غلظت گلوکز و تری گلیسرید را در سرم خون داشتند.

استفاده از این روغن به دلیل داشتن ترکیباتی آنتی اکسیدانی قوی در جیره جوجه های گوشتی، همانند استفاده ألفا-توکوفریل استات اثرات مثبتی بر عملکرد رشد، فراسنجه های خونی و سلامت دستگاه گوارش در هفته های نخست دوره پرورش داشت.

زردچوبه

زردچوبه بانام علمی (Curcuma longa) گیاهی است چندساله که در کشورهای هند و جنوب آسیا رشد می کند.

این گیاه به دمای حدود ۲۰-۳۰ درجه سانتی گراد و محیط مرطوب بارانی نیاز دارد.

ساقه های زیرزمینی گوشتی گیاه (ریزوم) جمع آوری می شود و پس از جوشاندن در آب و خشک کردن، آسیاب شده و پودر زرد مایل به نارنجی تهیه میشود، زردچوبه عمده ترین ادویه مورد مصرف در غذاهای آسیایی است.

در جنوب و جنوب شرقی آسیا این گیاه به صورت خودرو در جنگل ها وجود دارد.

زردچوبه به دلیل خصوصیات آنتی اکسیدانی قوی خود یکی از مؤثر ترین مواد در جلوگیری از سرطانی شدن سلول های بدن به شمار می آید.

معجزه گیاهان دارویی در صنعت طیور
زردچوبه بانام علمی (Curcuma longa) گیاهی است چندساله که در کشورهای هند و جنوب آسیا رشد می کند.

این گیاه همچنین موجب افزایش ترشح انسولین و کاهش قند خون در بیماران دیابتی می گردد. گفته شده است که زردچوبه می تواند شدت علائم بیماری آلزایمر را کاهش دهد.

همچنین ماده موثر زردچوبه یعنی کورکومین اثرات ضدالتهابی و ضد درد شبیه داروهای مسکن معمولی را دارد.

در پژوهشی که در سال ۱۳۸۸، باهدف بررسی اثرات منابع آنتی اکسیدانی معدنی (سلنیت سدیم) و آلی (زردچوبه) بر عملکرد رشد، خصوصیات لاشه و فراسنجه های خونی جوجه های گوشتی در شرایط تنش گرمایی انجام شد، مشخص گردید که سطح ۳/۰ میلی گرم سلنیوم در کیلوگرم به فرم سلنیت سدیم تأثیر مثبتی پر ضریب تبدیل و فراسنجه های آنتی اکسیدانی خون جوجه های گوشتی در شرایط تنش گرمایی دارد و مصرف همزمان سلنیوم و زردچوبه سرعت رشد و مصرف خوراک جوجه های گوشتی را بهبود بخشیده و برای مقابله با اثرات نامطلوب تنش های گرمایی مفید است.

گل همیشه بهار

گل همیشه بهار گیاهی است با نام علمی Calendula Officinails که متعلق به خانواده Asteraceae (کاسنی) است.

این گیاه از تیره ستاره ای، علفی و پایا است. ساقه هوایی افراشته منشعبه دارای پرزهای غده ای و گل آن زرد رنگ هست.

گیاهی علفی، یک ساله، دارای ساقه ای به طول ۲۰ تا ۵۰ سانتی متر است، برگ هایی ساده بیضوی، کشیده، پوشیده از کرک، با کناره های موج دار و به رنگ سبز مایل به قهوه ای روشن دارد، روی ساقه منشعب آن کاپیتول های درشت و زیبا ظاهر می گردد که به تناسب گرما و رطوبت محیط زندگی، به طور منظم صبحها شکفته و سپس در بعدازظهرها جمع می شود.

کاپیتول های آن دارای دو نوع گل، یکی لوله ای و دیگری زبان های به رنگ زرد مایل به نارنجی و واقع در حاشیه نهنج است.

میوه فندقی و قهوه ای رنگ و سطح آن ناصاف هست، ضد نفخ معده و روده تحریک کننده کار کلبه ها افزایش دهنده جریان خون و فعالیت های قلبی هست.

معجزه گیاهان دارویی در صنعت طیور
گل همیشه بهار گیاهی است با نام علمی Calendula Officinails که متعلق به خانواده Asteraceae (کاسنی) است.

عصاره هیدروالکلی گیاه همیشه بهار کوهی در درمان التهاب اثربخشی فراوانی اعمال می کند.

پژوهشی با هدف بررسی اثر سطوح مختلف عصاره روغنی گل همیشه بهار بر پاسخ ایمنی جوجه های درگیر شده با تتراکلرید کربن در دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد.

نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که گل همیشه بهار به دلیل دارا بودن سطح IgG، سیستم ایمنی هومورال را تقویت می کند.

به نظر می رسد عصاره برخی گیاهان از طریق افزایش تیتر آنتی بادی موجب افزایش ایمنی بدن شده و احتمال داده شده که این عصاره ها از طریق اثر بر لنفوسیت های زیر مخاطی دستگاه گوارش و تحریک ایمنی موضعی موجب افزایش فاکتورهای ایمنی هومورال گردد.

همچنین استفاده از این داروهای گیاهی سبب افزایش رشد اندام های ایمنی می شود .

مریم گلی

ایران به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی و شرایط اقلیمی، دارای پوشش گیاهی متنوع و از نظر تب سنتی و گیاه درمانی، غنی است مریم گلی (Salvia officinalis L) یکی از قدیمی ترین گیاهان دارویی است که در طب سنتی خواص درمانی زیادی دارد.

مریم گلی گیاهی است علفی و چندساله که ارتفاعی بین ۸۰-۵۰ سانتی متر دارد.

ساقه های جوان این گیاه به رنگ سبز تیره و پوشیده از کرک های انبوه و خاکستری رنگ است.

با افزایش عمر گیاه، ساقه چوبی و رنگ آن قهوه ای می شود.

گل های این گیاه بنفش متمایل به آبی، صورتی یا سفید دیده می شود روغن مریم گلی، خاصیت ضد عفونی کنندگی دارد به همین دلیل در درمان گلودرد، مشکلات دهان و گاهی برای درمان بریدگی و کبودی به کار گرفته می شود.

معجزه گیاهان دارویی در صنعت طیور
مریم گلی گیاهی است علفی و چندساله که ارتفاعی بین ۸۰-۵۰ سانتی متر دارد.

علاوه بر این، می تواند قند خون را در افراد دیابتی کاهش داده و برای رفع خستگی ذهنی، آرامش اعصاب و افزایش قدرت تمرکز مفید است.

در مهرماه ۱۳۹۱ پژوهشی باهدف مطالعه تعیین اثر مریم گلی بر روی برخی از فاکتورهای خون در موش صحرایی نر از نژاد ویستار انجام شد.

در این مطالعه ۲۴ موش موردبررسی قرار گرفتند و نتایج به دست آمده نشان داد که عصاره هیدورالکلی مریم گلی دارای خواص آنتی اکسیدانت بوده و باعث افزایش در سلول های خون می گردد و می تواند در مطالعات بالینی مورداستفاده قرار گیرد.

پژوهش دیگری در شهریورماه ۱۳۹۱ در دانشگاه فردوسی مشهد باهدف بررسی سطوح مختلف عصاره مریم گلی بر پارامترهای خون در موش های صحرایی انجام شد.

نتایج حاصل از این پژوهش نشان دادند که در سرم خون تیمارها، افزایش آلبومین و کراتینین مشاهده میشود که این افزایش سنتز آلبومین را می توان یک نشانه در بهبود فعالیت سلول های کبدی دانست.

نعناع فلفلی

نعناع فلفلی با نام علمی Mentha piperita L متعلق به خانواده Lamiaceae گونه ای هیبرید است که ترکیب اصلی اسانس این گیاه را منتول و مثیل استات تشکیل می دهد.

از این گیاه به عنوان آنتی سپتیک، ضد میکروب و برای درمان بیمارهایی نظیر سندرم روده تحریک پذیر، نارسایی های سیستم صفراوی و مشکلات کبدی استفاده میشود.

گل های این گیاه بنفش رنگ هستند و میوه اش کپسولی به رنگ قرمز است که دارای بذرهایی بدون توان رویشی است.

معجزه گیاهان دارویی در صنعت طیور
نعناع فلفلی با نام علمی Mentha piperita L متعلق به خانواده Lamiaceae گونه ای هیبرید است.

از دو هزار سال قبل تاکنون، از گونه های مختلف نعناع به عنوان ادویه و دارو استفاده می شود و از دم کرده آن برای تقویت معده، روده و دستگاه گوارش استفاده می شود.

در پژوهشی که با همکاری دانشگاه منابع طبیعی گرگان و کشاورزی فردوسی مشهد و باهدف بررسی تأثیر عصاره الکلی نعناع فلفلی بر آنزیم های کبدی آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) ، آلانین آمینوترانسفراز (ALT) و آلکالین فسفاتاز (ALP) سرم خون جوجه های گوشتی مسموم شده با تتراکلرید کربن در شرایط استرس گرمایی انجام شد، مشخص گردید عصاره الکلی نعنا فلفلی در مواقع مسمومیت (نظیر مسمومیت با تتراکلرید) و یا در شرایط عوامل تنش زا (نظیر درجه حرارت محیطی بالا) در تغذیه جوجه های گوشتی علاوه بر تعدیل اثرات ناشی از مسمومیت و یا تنش میتواند دارای اثرات مثبت سودمندی پر آنزیم های کبدی سرم خون جوجه های گوشتی نیز داشته باشد.


میترا ریاسی، مهدیه وحدانی / دانشجویان سال دوم کارشناسی علوم دامی دانشگاه فردوسی مشهد
فصلنامه علمی – تخصصی رویان / سال سوم / شماره سیزدهم / ویژه سیزدهمین نمایشگاه دام، طیور و آبزیان / تابستان۹۶
منبع: دامیران
نویسندگان: میترا ریاسی و مهدیه وحدانی
لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=7760
برای ورود به بانک مقالات دامیران کلیک کنید
معجزه گیاهان دارویی در صنعت طیور

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دامیران