آشنایی با شغل و تاریخچه دامپزشکی
آشنایی با شغل و تاریخچه دامپزشکی

آشنایی با شغل دامپزشکی و تاریخچه دامپزشکی

دامپزشکی صرفا به معنای درمان یک بیماری در دام نیست بلکه این رشته نقش موثری در بهداشت عمومی و ارتقای سلامت جامعه دارد و با فقدان دامپزشکی، بدون شک بخشی از سلامت جامعه به خطر خواهد افتاد. ادامه این مطلب به شما کمک می کند تا اطلاعات جالبی را درباره دامپزشکی و دامپزشک ها به دست آورید. دامپزشکانی که ضرورت حضورشان انکارناپذیر است اما کمتر به آن ها توجه می شود و کمتر فردی است که درباره شغلشان، حساسیت هایش، وظایفشان و سختی هایش چیزی بداند.

 

تاریخچه دامپزشکی

علم دامپزشکی با عبور انسان نخستین از حالت شکارچی به کشاورز متولد شد. همزمان با رواج اهلی کردن حیوانات , دامپزشکی اهمیت بیشتری یافت. دامپزشکان نیز همانند پزشکان از زمانهای بسیار طولانی مورد احترام مردم قرار داشتند. در لوح حمورابی (۲۲۰۰ سال قبل از میلاد) ارزش کار فردی که به معالجه گاو و سایر حیوانات می پرداخته تعیین شده است.
در سفرنامه فیثاغورث، در مورد زرتشت (پیامبر ایرانیان که زمان ظهور آن حدود ۶۰۰ سال قبل از میلاد مسیح است) و آئین او نکته جالبی وجود دارد و آن نکته این است که زرتشت از فن دامپزشکی و درمان حیوانات اطلاع داشته است و در کتاب اوستا می توان نکات متعددی درباره پرورش حیوانات و روش درمان بیماریهای دام مشاهده کرد. در این کتاب برای اولین بار به طبقه بندی حیوانات برمی خوریم.
دامپزشکی نوین در ایران به سال ۱۲۹۰ هجری شمسی برمی گردد که دولت ایران تصمیم گرفت تشکیلات ژاندارمری نوینی را پایه گذاری نماید و از دولت سوئد عده ای کارشناس نظامی برای تاسیس ژاندارمری استخدام نمود. به همراه افسران سوئدی دو نفر دکتر دامپزشک نیز بودند این دو نفر افسر دامپزشک به اقدام به تاسیس مدرسه دامپزشکی برای تربیت کادر مورد احتیاج ارتش نمودند.
در سال ۱۳۱۱ بنای دانشکده دامپزشکی ابتدا به صورت مدرسه و بعدا دانشکده گذارده شد . در ابتدای امر این دانشکده زیر نظر وزارت کشاورزی بود ولی بعد با اعزام تعداد قابل ملاحظه ای دانشجو به کشور فرانسه و مراجعت ایشان از وزارت کشاورزی منتزع گردید و ضمیمه دانشگاه تهران شد .
در سال ۱۳۰۴ پس از همه گیری طاعون گاوی و ایجاد خسارات زیاد، در وزارت کشاورزی اداره ای به نام سازمان دفع آفات حیوانی ( که بعدا به صورت سازمان دامپزشکی درآمد) تاسیس گردید .این شعبه تحت نظارت موسسه پاستور ( وابسته به وزارت فوائدعامه) با ۲۲ نفر پرسنل شامل ۱۴ نفرکادر فنی و ۸ نفر کادر خدماتی تشکیل و مسئولیت آن به عهده مرحوم دکتر عبدالله حامدی گذاشته شد .
در سال ۱۳۱۴ با توجه به ضرورت کنترل بیماریهای مهلک دامی و نظارت بهداشتی دام و فرآورده های دامی قانون تفتیش صحی حیوانات به تصویب مجلس شورای ملی رسید و اداره کل دامپزشکی جایگزین موسسه دفع آفات حیوانی شد.
در سال ۱۳۲۶ اختیارات محدودی به دامپزشکی استانها داده شد به طوری که در هر اداره کشاورزی ۲ معاونت ایجاد شد. یکی از این معاونتها ویژه دامپزشکی در نظر گرفته شد. معاون دامپزشکی رئیس اداره دامپزشکی نیز بود و کلیه امور فنی و مالی در اختیار وی قرار داشت.
در تشکیلات کنونی وزارت جهاد کشاورزی سازمان دامپزشکی کشور به عنوان سازمانی مستقل وابسته به آن وزارت شناخته شده و رئیس سازمان دامپزشکی کشور مستقیما تحت نظارت وزیر به انجام وظیفه می پردازد. در استانها نیز ادارات کل دامپزشکی و در شهرستانها شبکه دامپزشکی به طور عمودی زیر نظر سازمان مرکزی دامپزشکی و به شکل افقی با سازمان جهاد کشاورزی و مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان مرتبط می باشد.

بیشتر بخوانید: آنچه دامپزشکان میدانند اما پزشکان نمیدانند!

وظایف دامپزشک

  • دامپزشک حیوان را چکاب می‌کند و بیماریش را تشخیص می‌دهد و بیماری‌های حیوانات را مانند بیماری‌های عفونی، حرکتی و تغذیه‌ای و… را درمان می‌کند.

  • دردی که حیوان از دچار شدن به بیماری دارد معالجه می‌کند.

  • زخم‌ها را شستشو داده و مداوا می‌کند.

  • شکستگی‌ها را درمان کرده و در صورت نیاز با استفاده ازتکنیک‌های جراحی حیوان را جراحی می‌کند.

  • به صاحب حیوان درمورد تغذیه ونگهداری مشاوره می‌دهد.

  • به صاحب حیوان روش‌های پیشگیری از بیماریهای مشترک با انسان را مانند هاری، بروسلوز، مشمشه و… را می‌آموزد.

  • برای تشخیص بیماری‌ها نمونه گرفته و به آزمایشگاه دامپزشکی ارسال و نتایج را تحلیل می‌کند.

  • آزمایش‌های مانند نوار قلب (ECG) ، ادار و مدفوع، سونو گرافی و… را انجام می‌دهد.

  • کمک به بهبود زندگی انسان و دام می‌کند.

  • انجام معاینات منظم برای بررسی سلامت حیوانات، آزمایش و واکسیناسیون آنها برای مقابله با بیماری ها را انجام می دهد.

  • برای حیوانات بیمار  دارو تجویز می کند.

  • بررسی محل زندگی حیوانات و مشاوره دادن در خصوص راه های جلوگیری از گسترش بیماری

  • مدیریت و نظارت بر پرستاران و پرسنل مراقب حیوانات را بر عهده دارد.

  • پیشگیری از بروز و شیوع بیماری های قابل انتقال بین انسان و حیوان می کند.

 

آشنایی با شغل و تاریخچه دامپزشکی
دامپزشکی نوین در ایران به سال ۱۲۹۰ هجری شمسی برمی گردد

مهارت و دانش مورد نیاز شغل دامپزشک

  • علاقه زیاد به حیوانات و سلامت آنها، شاید از مهمترین ویژگی های یک دامپزشک خوب، علاقه مندی به حیوانات باشد زیرا در غیر این صورت امکان موفقیت زیاد در این شغل کمتر می شود.

  • داشتن اطلاعات علمی خوب در مورد حیوانات

  • توانایی کار در ساعات طولانی و نامنظم، زیرا گاهی ممکن است برای معالجه بیماری یک گاوداری یا مرغ داری یا هر مرکز دیگر نگهداری حیوانات ناچار باشد ساعات طولانی بدون وقفه کار کند.

  • داشتن توانایی جسمی، مهارت های عملی و قدرت مشاهده خوب، گاهی اوقات برای معاینه حیوانات بزرگی مثل اسب و گاو داشتن توانایی جسمی مناسب به دامپزشک کمک می کند.

  • توانایی تصمیم گیری، همچون پزشکان توانایی تصمیم گیری از مهارت های مورد نیاز برای درمان مناسب حیوانات بیمار است.

  • داشتن روش دلسوزانه و صبورانه در برخورد با صاحبان حیوانات، زیرا در بسیاری از مواقع صاحبان حیوانات نسبت به حیوان دست آموز خود احساس دلبستگی زیاد پیدا می کنند و در هنگام معالجه و درمان باید به این نکته توجه زیادی داشت.

بیشتر بخوانید: ۱۴ مهر روز دامپزشکی

آن چه معمولاً پس از شنیدن عبارت دامپزشک به ذهن متبادر می شود، وظیفه درمان بیماری های حیوانات است که اگرچه وظیفه ای بسیار ارزشمند، اخلاقی و مهم است اما وظایف بسیار مهم دیگری هم بر عهده دامپزشک است که شاید بسیاری از مردم جامعه حتی فرهیختگان از آن بی اطلاع باشند. دلیل این امر هم فعالیت شبانه روزی دامپزشک ها بدون هیاهو اما مقتدرانه و شجاعانه برای خدمت به بهداشت و اقتصاد جامعه است. آن چه در تحقیقات علمی و مراجع بین المللی به تایید رسیده است، نشان می دهد که بیش از ۶۰ درصد بیماری های عفونی، ۷۵ درصد بیماری های نوپدید و ۸۰ درصد عوامل بیماری زا در جامعه انسانی منشاء حیوانی دارد. همچنین بیش از ۷۰۰ نوع بیماری مشترک بین حیوان و انسان وجود دارد و دامپزشکان با کنترل بیماری در حیوانات از سرایت آن به انسان جلوگیری می کنند که در واقع به علاج واقعه قبل از وقوع می پردازند. از مهم ترین وظایف دامپزشکان پیشگیری از بروز و شیوع بیماری های قابل انتقال بین انسان و حیوان است. بیماری هایی مانند تب کنگو، هاری، جنون گاوی و ده ها بیماری دیگر که هر کدام می توانند یک کشور را دچار بحران کنند، با اقدام به موقع دامپزشکان قابل کنترل و پیشگیری می شود.
تامین غذای سالم برای انسان ها از هدف های دامپزشکان است. در راستای این هدف، پیشگیری و درمان بیماری های حدود ۶۰ گونه حیوان اعم از دام های بزرگ شامل گاو، گوسفند، بز، اسب، شتر و غیره، حیوانات خانگی نظیر سگ، گربه و غیره، پرندگان اعم از طیور صنعتی نظیر مرغ گوشتی و تخمگذار و پرندگان خانگی نظیر طوطی، قناری و غیره، خزندگان، آبزیان نظیر ماهی و غیره توسط دامپزشکان انجام می شود.
آشنایی با شغل و تاریخچه دامپزشکی
علم دامپزشکی با عبور انسان نخستین از حالت شکارچی به کشاورز متولد شد
دامپزشکان برای ایجاد امنیت غذایی نقش خود را با حضور مستمر در مراکز تولید و پرورش دام و طیور، تلاش شبانه روزی در کشتارگاه ها و مراکز بسته بندی انواع گوشت و فرآورده های خام انجام می دهند تا هر خانواده ایرانی در هر ۳ وعده غذایی خود نقش دامپزشک را در تامین بهداشت مواد غذایی درک کند. یکی از سختی های این حرفه تنوع حیوانات است و دامپزشکان چه در زمان تحصیل و چه در زمان کار، باید اطلاعات جامعی را در این باره فرابگیرند و به کار برند.
دامپزشک باید توانایی رسیدگی، معاینه، درمان و پیشگیری از بیماری را در حداقل ۶۰ گونه از حیوانات داشته باشد. از دیگر سختی های این حرفه، کار در مسیرهای صعب العبور، فعالیت در سرما و گرمای بیش از حد هوا، حضور در دامداری ها به عنوان خط مقدم مقابله با میکروب ها که از نظر بهداشتی محیط ناسالمی است- و برخورد با دام هایی است که قابل کنترل نیست و هر لحظه ممکن است به دامپزشک آسیب برساند. در پایان جا دارد این روز را به همه دامپزشکان تبریک بگوییم و به همکاران دامپزشکی که به دلیل مخاطراتی مانند ضربه های سنگین لگد اسب، شاخ زدن گاو، دریده شدن توسط سگ یا مبتلا شدن به انواع بیماری های مشترک بین دام و انسان، آسیب دیده اند یا متاسفانه جانشان را در راه انجام وظیفه از دست داده اند، درود بفرستیم.

 

تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل دامپزشکی

فارغ التحصیلان رشته دامپزشکی می توانند وارد این شغل شوند. اگر چه به صورت سنتی در خیلی از شهرستان ها و روستاها افرادی به صورت تجربی کار معالجه و درمان حیوانات را انجام می دهند ولی برای کسب مجوز تجویز دارو و تعامل با سازمان های نظارتی و مسئول دارا بودن مدرک دانشگاهی در رشته دامپزشکی الزامی است.

بازارکار و فرصت های شغلی دامپزشکی

شما مسئول بررسی بهداشت و رعایت استانداردها در باغ وحش ها، مغازه های فروش حیوانات خانگی، اصطبل ها، بازارهای فروش حیوانات و… خواهید بود. دامپزشک در بخش های مختلف می تواند کار کند. برخی از آنها که در حوزه سلامت عمومی فعالیت دارند مسئول پیشگیری و کنترل بیماری های دام هستند. برخی دیگر که در صنعت هستند، مسئول آزمایش و نظارت بر تولید دارو، محصولات شیمیایی و بیولوژیکی مربوط به حیوانات هستند.
همچنین یک دامپزشک می تواند با موافقت مراجع دولتی نسبت به تاسیس مطب، داروخانه دامپزشکی، آزمایشگاه دامپزشکی و یا مرکز واکسیناسیون دام و طیور اقدام نمایند.
همچنین شما می توانید در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی، مراکز بهداشتی و درمانی و بیمارستانهای وابسته به دستگاههای دولتی، انستیتو پاستور، انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان تحقیقات و ترویج کشاورزی، موسسه سرم و واکسن سازی رازی و یا سازمان دامپزشکی کشور استخدام شوید.
آشنایی با شغل و تاریخچه دامپزشکی
دامپزشکی در بسیاری از کشورها جزو مشاغل سخت به حساب می آید

شغل دامپزشکی در ایران با مشکلاتی روبرو است که به برخی از آنها اشاره می کنیم :

دامپزشکی در بسیاری از کشورها جزو مشاغل سخت به حساب می آید ولی در ایران این گونه نیست.
یک دامپزشک با مشکلات و خطرات زیادی از جمله کار در محیط های روستایی و عشایری بویژه در مناطق صعب العبور، فعالیت در کشتارگاه های دام و طیور، ضرب خوردگی از حیوانات در هنگام واکسیناسیون و… روبرو است که متاسفانه از سوی مسئولین توجه ویژه ای صورت نمی گیرد.
علیرغم بسیار مهم و با ارزش بودن این شغل، در ایران به اندازه پزشکی و دندانپزشکی به آن اهمیت داده نمی شود. درآمد دامپزشکان در مقایسه با درآمد این دو گروه، کمتر می باشد.
در سالهای اخیر با افزایش شمار فارغ‎التحصیلان دامپزشکی در بخش دولتی وضعیت بازار کار در این حوزه کاملاً اشباع شده است و فارغ‎التحصیلان برای اشتغال در این بخش با مشکلات زیادی روبرو هستند اما کار در بخش خصوصی خیلی گسترده است و جای کار بیشتری وجود دارد و کشور نیز باید به سمت تعریف مشاغل جدید در این بخش حرکت کند. البته به این نکته هم باید اشاره کرد که هر چقدر از پایتخت دورتر می‏ شویم کمتر بخش خصوصی سرمایه‎گذاری کرده است و این میزان در شهرهای مختلف تفاوت دارد. در بعضی از شهرها ما دامپزشک بیکار نداریم و برعکس در شهر دیگری به شدت با نیروی دامپزشک بیکار مواجهیم.
در سالهای اخیر همچون سایر رشته ها و مشاغل نسبت ورود دختران به این حرفه بسیار افزایش پیدا کرده است. اما در دامپزشکی با توجه به گوناگونی فعالیت، زمینه کار زنان متفاوت است. بخش دامهای کوچک قسمتی از کارهای دامپزشکان را تشکیل می‏ دهد. بسیاری از زنان دامپزشک فعال این حرفه در قسمت علوم آزمایشگاهی و دارویی مشغول به کار هستند.

بیشتر بخوانید: شناسایی ۶ نوع متفاوت بیماری کووید ۱۹

وضعیت استخدام این شغل در برخی کشورهای جهان

آمریکا – پیش بینی ها نشان می دهد میزان استخدام دامپزشکان بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ ، رشد ۳۶ درصدی خواهد داشت. در حالی که متوسط این رشد برای همه مشاغل ۱۴ درصد می باشد.
استرالیا – در بازه زمانی ۵ سال گذشته میزان استخدام در این شغل  رشد ۲۲ درصدی داشته و رشد زیاد در آینده برای آن پیش بینی شده است.
آشنایی با شغل و تاریخچه دامپزشکی
در دامپزشکی با توجه به گوناگونی فعالیت، زمینه کار زنان متفاوت است

درآمد این شغل در برخی از کشورهای جهان

آمریکا – متوسط درآمد سالانه این شغل ۸۲.۰۴۰ دلار (برای همه مشاغل ۳۳.۸۴۰ دلار) در سال ۲۰۱۰ و مطابق با آخرین آمارها در سال ۲۰۱۳، ۸۳.۲۰۰ دلار بوده است.
استرالیا – متوسط درآمد سالانه دامپزشکان ۷۹.۰۰۰ دلار (قبل از کسر مالیات) می باشد.
انگلستان – متوسط درآمد سالانه در این شغل برای افراد تازه کار حدود ۴۶.۰۰۰ دلار ، برای افراد با تجربه  ۷۳.۰۰۰ دلار و برای  افراد ارشد ۷۶.۰۰۰ دلار می باشد.

شخصیت های مناسب این شغل دامپزشک

در یک انتخاب شغل صحیح و درست، عوامل مختلفی از جمله ویژگی های شخصیتی، ارزش ها، علایق، مهارت ها، شرایط خانوادگی، شرایط جامعه و … برای هر فرد باید در نظر گرفته شوند. یکی از مهم ترین این عوامل ویژگی های شخصیتی می باشد. شناخت درست شخصیت هر فرد فرآیندی پیچیده و محتاج به تخصص و زمان کافی است. البته هر فردی ویژگی های منحصربه فرد خود را دارد، حتی افرادی که به نوعی تیپ شخصیتی مشابه دارند، باز هم در برخی موارد با یکدیگر متفاوت هستند.
به طور کلی همیشه افراد موفقی از تیپ های شخصیتی مختلف در تمام مشاغل هستند و نمی توان دقیقا اعلام کرد که فقط تیپ های شخصیتی خاصی هستند که در این شغل موفق می شوند. اما طی تحقیقاتی که صورت گرفته تیپ های شخصیتی ای که برای این شغل معرفی می شوند، عموما این کار را بیشتر پسندیده و رضایت شغلی بیشتری در آن داشته اند.

لینک کوتاه مقاله جهت اشتراک گذاری: https://bit.ly/3jyLVHw
آشنایی با شغل و تاریخچه دامپزشکی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دامیران