پرورش ملخ ، بعنوان فعالیت جدید دامپروری در آینده
پرورش ملخ ، فعالیت جدید دامپروری

پرورش ملخ ، فعالیت دامپروری جدید در آینده

بر اساس بند ب ماده ۴ قانون نظام جامع دامپروری کشور که در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ ۱۳۸۸/۵/۷  به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و در تاریخ ۱۳۸۸/۵/۲۱ نیز شورای محترم نگهبان آن را تأیید نموده است، دام به حیواناتی (شامل چهار پایان، پرندگان، آبزیان و حشرات) اطلاق می گردد که برای امور تغذیه انسان و یا تغذیه دام و فعالیت های اقتصادی، تولیدی، آزمایشگاهی، ورزشی و تفریحی، تولید، نگهداری و پرورش داده می شوند. بر اساس این تعریف قانونی، پرورش ملخ با هرگونه هدفی فعالیت دامپروری تلقی می گردد.

ملخ حشره ای علف خوار است و از سلولز که برای انسان قابل هضم نیست پروتئین قابل هضم برای انسان تولید می کند.

ضریب تبدیل خوراک به وزن زنده در گاو، خوک و مرغ به ترتیب ۱۰، ۶ و ۲ گزارش شده است.

به این معنی که برای تولید هر کیلوگرم بیومس از گونه های مربوطه به ترتیب نیاز به ۱۰، ۶ و ۲ کیلوگرم خوراک است.

در حالیکه ضریب تبدیل در ملخ پرورشی ۷.۱ به دست آمده که نسبت به گوشت گاو قابل توجه می باشد.

فاصله نسلی در حشرات کوتاه تر است و امکان زاد و ولد چندین نسل در سال وجود دارد.

پروتئین قابل استفاده حشرات در مقایسه با گاو بیشتر است.

به عنوان مثال یک گاو ۵۰۰ کیلویی ۲۸-۶۰ کیلوگرم پروتئین تولید می کند در حالیکه توده ۵۰۰ کیلویی ملخ ۱۰۰ – ۷۵ کیلو پروتئین قابل استفاده فراهم می کند.

ملخ از ارزش غذایی بالاتر برخوردار بوده و حاوی مواد مغذی و مقوی بیشتری نسبت به گوشت قرمز است.

کرم ابریشم، حشره ای شگفت انگیز

پرورش ملخ ، فعالیت جدید دامپروری
کشور ایران دارای کانون های مختلف زاد و ولد ملخ بوده و از سوی دیگر در معرض هجوم ملخ های مهاجر نیز می باشد.

آب مجازی برای تولید یک کیلوگرم ملخ نیز کمتر از یک کیلوگرم گوشت قرمز است.

مصرف ملخ توسط انسان در قاره های مختلف و به ویژه آسیا و یا حتی ایران سابقه تاریخی طولانی دارد و منابع تامین آن نیز عمدتأ جمع آوری ملخ ها از محیط های طبیعی رشد و تکثیر بوده است.

از سوی دیگر ملخ یک آفت شناخته شده در حوزه کشاورزی بوده و برنامه های ملی و بین المللی برای کنترل آن وجود دارد.

برنامه ملی و دائمی کشور عربستان برای مقابله با ملخ ها باعث شده دولت دستور منع خرید و فروش و مصرف ملخ های جمع آوری شده از طبیعت را صادر کند و این در حالی است که استفاده از غذاهای مبتنی بر ملخ در این کشور مری شناخته شده است.

همین مسئله باعث شده تا به منظور تولید ملخ بهداشتی و سالم قابل استفاده در خوراک دام و یا برای مصارف انسانی، این حشره را در محیط های بسته و کنترل شده تکثیر و پرورش دهند.

اما تلاش برای پرورش انبوه ملخ تنها در دو دهه اخیر قوت داشته و هنوز بهینه سازی شرایط رشد و پرورش برای حصول تعداد نسل بیشتر و کلنی های متراکم تر در کشور های مختلف جهان ادامه دارد.

تولید غذاهای پایدار دامی و انسانی از اهداف اصلی در امنیت غذایی ملل مختلف می باشد.

پرورش ملخ در کشورمان نیز به عنوان یکی از فعالیت های دامپروری آینده دور از ذهن نیست و به واسطه ایجاد پرورشگاه های ملخ امکان تولید ملخ در شرایط بهداشتی و کنترل شده برای مصارف انسانی در ایران و سایر نقاط جهان به ویژه کشورهای غربی فراهم خواهد شد.

از سوی دیگر ایجاد کلکسیون و یا موزه ملخ می تواند برای جذب گردشگران، علاقمندان، دانش آموزان و دانشجویان زمینه لازم را فراهم نماید و پرورش گونه های ژنتیکی غالب و خاص ملخ کشور به منظور تحویل به مراکز تحقیقاتی کشور برای بررسی تاثیر سموم دفع آفات و یا روش های بیولوژیکی مقابله با ملخ نیز از جمله دستاورد های دیگر پرورش ملخ در کشور می باشد.

زنبور عسل ایرانی

پرورش ملخ ، فعالیت جدید دامپروری
تولید غذاهای پایدار دامی و انسانی از اهداف اصلی در امنیت غذایی ملل مختلف می باشد.

کمبود آب و غذا در آینده زندگی بشر امری است که مجامع علمی پیش بینی آن را مکررا به جامعه یاداور شده اند و لذا بومی سازی روش های پایدار جدید تولید منابع پروتئینی از هم اکنون می بایست اولویت مراکز تحقیقاتی و تحقیق و توسعه باشند.

شرکت جیمینیس در انگلستان بسته های ملخ ۱۵ تایی را با قیمت ۹.۶ یورو به فروش می رساند.

علاوه بر این یک شرکت متعلق به رژیم صهیونیستی (HargolFoodtech) اخیرا با جذب سرمایه ۶۰۰ هزار دلاری از شرکای سنگاپوری و هلندی خود ادعا کرده است تنها شرکت تولید انبوه تجاری ملخ است و چرخه حیات تعدادی از گونه های ملخ را از طریق بهینه سازی شرایط، در سال به ۱۰ مرتبه رسانده است، در حالی که در طبیعت این چرخه یک یا حداکثر ۳ بار ممکن است رخ دهد.

برای انجام فعالیت های دامپروری قطعا نیاز به جمعیت های مولد هست و پرورش ملخ نیز از این قاعده مستثنی نیست.

کشور ایران دارای کانون های مختلف زاد و ولد ملخ بوده و از سوی دیگر در معرض هجوم ملخ های مهاجر نیز می باشد.

بنابر این می توان با انتخاب گونه مناسب برای پرورش، توده مولد را از محیط های طبیعی جمع آوری و در محیط های کنترل شده پرورش داد.

در این میان آنچه بیش از هر چیز قابل یادآوری است این که به هر حال ملخ آفت شناخته شده و بی چون و چرای مزارع و نباتات است و هر گونه فعالیت برای تکثیر و پرورش این حشره باید در محیط های کاملا بسته و دارای حفاظ های چند لایه ای صورت گیرد تا فرار آن و ورود به مزارع، زمینه را برای تکثیر در طبیعت ایجاد نکند.


فصلنامه علمی دانشجویی رویان / شماره هجدهم
دکتر سید هادی ابراهیمی / استادیار گروه علوم دامی / دانشگاه فردوسی مشهد
منبع: دامیران
نویسنده: دکتر سید هادی ابراهیمی
لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=6816
پرورش ملخ ، بعنوان فعالیت جدید دامپروری در آینده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دامیران