اثرات اختلال رفتاری self sucking بر سلامت و تولیدات گاو شیری
رفتارهای غیرطبیعی گاو شیری - دامیران

اثرات اختلال رفتاری self sucking بر سلامت و تولیدات گاو شیری

رفتارهای غیرطبیعی گاو شیری

در فارم‌های مدرن معمولا گوساله را از مادرانشان بلافاصله پس از تولد جدا می‌کنند و هیچ گونه ارتباطی بین آن‌ها برقرار نمی‌شود. در شرایط طبیعی ارتباط گوساله با مادر حداقل حدود یک سال به طول می‌انجامد و شیرخواری طبیعی یک رفتار مهم برای هر دو مادر و موالید است. در ارتباط بودن با مادر طی ۱۲ هفته اول، حتی اگر مدت زمان محدودی باشد احتمالا اثرات مثبتی بر رفتار تلیسه‌ها دارد.

بطوری که گوساله‌هایی که با سطل تغذیه می‌شوند، رفتارهای غیرطبیعی دهانی مانند آرایش و تمیز کردن خود (self grooming)، بازی کردن با زبان (tongue plating) و cross sucking و چرخش زبان (tongue rolling) از خود نشان می‌دهند.

این رفتارهای غیر طبیعی بیشتر در گاو شیری جوان دیده می‌شود. خصوصا زمانی دیده می‌شود که در قسمت انتظار سالن شیردوشی قرار گرفته‌اند.

برخی عوامل زمینه ساز آن شامل تراکم بالای جمعیت، اندازه بزرگ گروه، عوامل ژنتیکی می‌باشند.

 

مکیدن در گاو شیری

این مشکل رفتاری شامل intersucking، cross sucking، self sucking می‌باشد.

در واقع این مشکل رفتاری زمانی پدیدار می‌شود که گاو شیری اقدام به مکیدن پستان و نوشیدن شیر میکند.

عوارض این اختلال رفتاری می‌تواند شامل هدر رفتن شیر، جراحات سرپستانک، نواقص شکل و ظاهر آن ها، و به طور جدی مشکلات ورم پستان می‌باشد.

گاهی این اختلال در ثلث آخر آبستنی رخ داده که باعث تشکیل زودهنگام کلستروم یا همان آغوز می‌شود پس بنابراین گوساله‌ای که متولد می‌شود از دریافت کلستروم محروم می‌گردد.

در غالب موارد این مشکل میان تلیسه‌ها رایج است.

بیشتر بدانید: اﺻﻮل ﺗﻮازن آمینواسیدها در ﺟﯿﺮه گاوﻫﺎی ﺷﯿﺮی

با این حال هنوز علت‌های احتمالی متعددی برای این مشکل رفتاری مورد سوال می‌باشد.

طبق مطالعات دیده شده که در دوره شیرواری این رفتار بیشتر مشاهده می‌شود.

تقریبا ۴۰ یا ۶۰ لیتر شیر در روز مصرف می‌کنند.

در واقع هر گاو شیری مبتلا به این اختلال رفتاری حداقل ۳۲% شیر روزانه خود را مصرف می‌کنند.

بنابراین از نظر اقتصادی مشکلات بسیاری برای دامداری خواهد داشت.

رفتارهای غیرطبیعی گاو شیری
درواقع این مشکل رفتاری زمانی پدیدار می‌شود که گاو شیری اقدام به مکیدن پستان و نوشیدن شیر میکند.

عوارض و آسیب ها

گاو شیری مبتلا در اثر اعمال فشار زیاد به پستان سبب جراحات سرپستانک‌ها شده و در اثر مکیدن شیر طولانی مدت ostium papillae همیشه باز باقی مانده و میکروارگانیسم‌ها وارد سرپستانک شده و از تشکیل lactosebum جلوگیری کرده که نقش مهمی در دفاع مکانیکی سرپستانک دارد.

بنابراین مشکلات ورم پستان نیز ایجاد می‌شود.

عمده پاتوژن‌های دخیل در این موارد استافیلوکوک‌ اورئوس، استرپتوکوکوس آگالاکتیه و استرپتوکوکوس اوبریس است.

همانطور که تعداد شیرواری افزایش می‌یابد، طول سرپستانک ها نیز افزاوده شده و این سرپستانک‌ها مستعد ورم پستان می‌شوند.

در مطالعات مشخص شده است که گاوهای مبتلا بیشتر سرپستانک‌های قدامی را استفاده می‌کنند.

در واقع زمانی که گاو از شیر گاو مبتلا به ورم پستان تغذیه کند و متعاقبا شروع به مکیدن پستان گاوهای دیگر کند ریسک انتقال ورم پستان نیز افزایش می‌یابد.

راهبردهای متعددی برای مدیریت cross sucking گوساله‌هایی با تغذیه مصنوعی وجود دارد.

به طور مثال معمولا به مقدار محدود شده‌ای شیر در اختیار گوساله قرار گرفته و طی یک دقیقه مصرف می‌شود.

بنابراین گوساله‌ها شروع مکیدن یکدیگر یا برخی مناطقی از بدن خود می‌کنند که به این رفتار cross sucking گویند این رفتار غیرطبیعی اغلب طی ۶ دقیقه اول شدت گرفته و سپس تا ۱۵ دقیقه بعد اتمام خوردن شیر کاهش می‌یابد.

بیشتر بدانید: گاو سیستانی در سراشیبی انقراض

برای کاهش این رفتار می‌توان از سطل های سرپستانک‌دار، بطری‌های پستانک‌دار ساده و یا از نوع اتومات استفاده کرد.

گوساله‌های از شیر گرفته شده باید به جیره‌ای دسترسی داشته باشند که تمام نیازهای انرژی را تامین کند.

با این حال حتی در صورت استفاده‌ از بطری‌های سرپستانک‌ دار مصنوعی نیز این رفتارهای غیرطبیعی مشاهده می‌شود که مربوط به مشکلات روحی به دلیل عدم رضایت حیوان می‌باشد.

همینطور تغذیه از این طریق ریسک ابتلا به پنومونی و انتریت را بالا می‌برد با این حال همچنان نیاز به مطالعات بیشتری دارد.

تحت شرایط طبیعی شیرخواری در ۱۱-۹ ماهگی به اتمام می‌رسد اما در فارم‌های مدرن زودتر از موعد به دلایل اقتصادی چون ارزان تر بودن خوراک جامد نسبت به شیر، از شیر گرفته می‌شوند.

ارتباطی بین این رفتارهای غیرطبیعی با گسترش وقوع آبسه‌های گوش و ناف و کاهش وزن گوساله‌ها در دوره از شیر گیری دیده شده است.

بنابراین گاوهایی که از این نوع اختلال رفتاری رنج می‌برند فواصل زایش طولانی، وضعیت بدنی ضعیف و نشانه‌هایی از ورم پستان تحت بالینی دارند.

رفتارهای غیرطبیعی گاو شیری
این رفتارهای غیر طبیعی بیشتر در گاو شیری جوان دیده می‌شود.

روش های مدیریتی

از جمله روش های مدیریتی میتوان از استفاده حلقه بینی دارای یک سری خار نام برد که از طریق ایجاد درد حین مکیدن پستان خود و یا سایر گاوهای گله از این رفتار خودداری می‌کند.

استفاده از دهنه و افسار، گردن بند الیزابت، نوعی گردنبند (neck cradle) به طوریکه دسته‌ای چوب اطراف گردن می‌بندند و حرکات گردن محدود می‌شود پیشنهاد می‌شود.

بیشتر بدانید: آشنایی با نژادهای گوسفند بومی ایران

همچنین می‌توان از برخی مواد تلخ بر روی سرپستان‌ها استفاده کرد.

همچنین برای پیشگیری از بروز این رفتار باید شیردهی به حیوان شیرخوار به صورت منظم و مرتب انجام گیرد و تراکم گله باید کاهش یافته و اگر با وجود انجام اقدامات مدیریتی این رفتار همچنان ادامه یافت باید از گله حذف شود.

همچنین برخی اعمال جراحی تهاجمی جهت رفع این رفتار غیرطبیعی وجود دارد.


منابع:
Bademkiran, S., Celik, R., Yesilmen, S., Kanay, B. E., Kilinc, M. (2007) The effect of self-sucking on daily milk product, udder health and the from of the teats of dairy cows, Journal of animal and veterinary advances, 6(11): 1250-1254.
Mahmoud ME, Mahmoud FA, Ahmed AE (2016) Impacts of self- and cross-sucking on cattle health and performance, Veterinary World, 9(9): 922-928.
WWW.dairyfamguide.com

منبع: دامیران
نویسنده: زهرا شهبازی
لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=6154
اثرات اختلال رفتاری self sucking بر سلامت و تولیدات گاو شیری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دامیران