اسیدوز شکمبه ای در نشخوارکنندگان (بخش دوم)
اسیدوز شکمبه ای در نشخوارکنندگان

اسیدوز شکمبه ای در نشخوارکنندگان (بخش دوم)

افزودنی های مورد استفاده برای کنترل اسیدوز

مخمرها و تولیدات میکروبی تحقیقات نشان می دهند که محصولات مخمر می توانند رشد باکتری های مصرف کننده لاکتات را برای تثبیت PH شکمبه بالا برده و رشد میکروبی را افزایش دهند.

این محصولات همچنین کو فاکتورهایی مثل ویتامینه ای گروه  B ، آنزیم ها و ایزو اسیدی هایی را فراهم می کنند که می توانند رشد باکتری های شکمبه را بیشتر تحریک کنند.

سلول های مخمر زنده اکسیژن موجود در شکمبه و لاکتات را استفاده کرده و به این ترتیب به تحریک رشد باکتری های شکمبه کمک می کنند.

تولیدات مخمر به خصوص در زمان تغییر جیره و نوسانات مصرف مؤثر واقع شده اند.

محققان در دانشگاه کالیفرنیا ثابت کرده اند که گاوهای شیری که با تولیدات مخمر تغذیه شوند، الگوی طبیعی مصرف را در زمان محدودتری تا زایش حفظ کرده (۷ روز نسبت به ۱۰ روز قبل از زایش) و بعد از زایش زودتر به الگوی تغذیه ای طبیعی برگشتند (۱۴ روز در مقابل ۲۵ روز بعد از زایش).

بافرها

بافرهایی مثل سدیم بی کربنات (Bicarb) با سدیم سسکوی بیکربنات (Scarb) می توانند به جیره اضافه شوند.

بافرها می توانند مصرف ماده خشک را افزایش داده و تثبیت کننده تولید پروتئین میکروبی شکمبه را افزایش دهند و هضم فیبر را بهبود بخشند، باقر شکمبه ای دارای ۲ جنبه است: بافر درونی و بافر مربوط به جیره بافر درونی به وسیله گاو تولید میشود و به طور معمول در شکمبه بخاطر تولید بزاق وجود دارد.

 سطح فیبر مربوط به جیره غذایی معمولا به تنهایی مورد استفاده قرار نمی گیرد؛ زیرا تخمیر شکمبه ای از فیبر تغییرپذیر است و علت دیگر این است که ویژگی های طبیعی فیبر تخمیر شکمبه ای را تحت تأثیر قرار می دهد.

به طور مستقل و آزادانه متابولیسم حیوان و تولید شیر چرب از مقداری NDF شیمیایی اندازه گیری شده است.

فعالیت جویدن برای تعیین NDF به کار می رود.

راه دیگر برای دسترسی به توان بافری درونی از یک جیره غذایی به وسیله اندازه گیری مقدار TMR است که به وسیله گاوها مصرف می شوند.

جیره غذایی با کمتر از ۰۷/۰طول ذرات خطر SARA  را افزایش می دهد.

در دسترس قرار دادن یک بلوک ملاس دار حاوی بافر ممکن است مدت زمان و شدت یک چالش SARA 1 – Dرا کاهش دهد.

 

سندرم مرگ های ناگهانی

بسیاری از مرگ های ناگهانی که در گاوها اتفاق می افتد با مشکلات گوارشی همراه است.

در سندرم مرگ های ناگهانی گاوهایی که هیچ نشانه قبلی بیماری نداشتند، معمولا در شب بدون هیچ علائمی از درد با مقاومت، ناگهان می میرند.

اسیدوز، نفخ، اندوتوکسمی و انتروتوکسمی همگی ممکن است در مرگ های ناگهانی دخیل باشند.

متأسفانه هیچ کس پاسخی برای این مشکل ندارد؛ اما معقول به نظر می رسد که بعضی از مرگ های ناگهانی با رشد ارگانیسم های نامطلوب همراه باشد.

اسیدوز شکمبه ای در نشخوارکنندگان
ساکارز از تخمیر در شکمبه نمی تواند فرار کند و شکمبه نقش حد واسط را دارد

تجمع گلوکز:

به طور نرمال، غلظت گلوکز در نشخوارکنندگان پایین است، اما محققان دریافته اند که غلظت گلوکز در زمانی که شرایط اسیدی در شکمبه موجود است می تواند بالا باشد.

مشخص نیست که آیا این مسئله فقط نتیجه ی تجزیه سریع نشاسته جیره است و پا به این دلیل است که در زمان اسیدوز مصرف قند در میکروب ها کاهش می یابد.

بعضی میکروب های نامطلوب مثل کلی فرم ها و میکروب های تجزیه کننده اسید آمینه روی قند بهتر رشد کرده و توکسین های داخلی آزاد می کنند.

توکسین های داخلی قسمتی از دیوارهای سلولی باکتری گرم منفی مانند کلی فرم ها می باشند.

وقتی باکتری می میرد این مواد آزادشده و به رگ های خونی حیوان راه می یابند.

توکسین ها می توانند باعث لخته شدن خون شده، مانع از جریان خون به ارگان ها شوند و فشار خون را کاهش دهند.

توکسین های داخلی می توانند باعث اسیدی شدن خون، شوک و مرگ شوند. کلی فرم ها با مرگ های ناگهانی در گاو ارتباط دارند.

بیشتر بدانید: اهمیت اختصاص زمان کافی در تغذیه و نشخوار گاو

پروپیلن گلایکول بزرگترین پاسخ به قند خون است. پروپیونات گلوکز (قند) خون را پیش از هر تیماری که لاکتات دارد افزایش میدهد.

ساکارز از تخمیر در شکمبه نمی تواند فرار کند و شکمبه نقش حد واسط را دارد و مطلوب و مناسب برای افزایش قند خون نیست.

گاوو و همکاران پیشنهاد کردند که جایگزینی جزئی نشاسته در جیره با مصرف دی ساکاریدها، ماده خشک مصرفی و انرژی تصحیح شده شیر را افزایش داد.

اگرچه PH شکمبه برای جیره های حاوی دی ساکارید بالا کاهش یافت و این پاسخ PH شکمبه می تواند به تفاوت در میزان جذب اسیدهای چرب فرار در شکمبه نسبت داده شود.

  نقش اسیدهای آلی در خوراک دام و طیور

در ۱۰ سال گذشته سندرم خونریزی روده (HBS) با عناوین سندرم خونریزی ژنوم (HJS) التهاب حاد روده ای، آنتروتوکسمی کلستریدیایی، بیماری پرخوری و مرگ روده در مرگ های ناگهانی گاوهای شیری و گوشتی آمریکا بسیار مورد توجه بود.

تحقیقات در سال ۲۰۰۲ مشخص کرد که بیشتر از یک سوم مزارع بزرگ شیری (۵۰۰ گاو) حداقل ۱ مورد از سندروم خونریزی روده (HBS) را در ۵ سال گذشته داشته اند.

همچنین این گزارش ها نشان می دهد که تکرار مشکل در آمریکا در حال افزایش است اگر میزان مرگ غیرطبیعی گاوها با ۶۸۵ HBS تخمین زده شود، HBS یک نگرانی بزرگ اقتصادی است. حتی وقتی میزان وقوع پایین است.

گاوهایی که هیچ نشانه ای از مشکلات سلامتی در گذشته نشان نداده اند، در طول مدت ۲۴ تا ۳۶ ساعت می میرند.

بیشتر بدانید: تاثیر استرس گرمایی بر متابولیسم پروتئین در گاوهای شیری

گاوها ممکن است علائمی از درد شکمی و یا یبوست و اسهال خونی نشان دهند، آزمایش ها انجام شده روی گاوهای HBS بلافاصله بعد از مرگ، صدمات موجود در روده را نشان داده که با خونریزی و ایجاد لخته، جریان خوراک بلعیده شده را مسدود می کند که در این حالت مرگ در نتیجه مسدود شدن روده و از دست رفتن خون است.

واکسن هفتگانه در گاو برای حفاظت در مقابل شاربن علامتی و انواع بیماری های نوع شاربن علامتی مانند کلستریدوم نوع  D , C , Bطراحی شده است.

با وجود روال استفاده از این واکسن بعضی از محققان از ارزش آن برای کنترل HBS در گاو سؤال می کنند.

حیوانات واکسینه شده ای بوده اند که با عفونت های حاد کلستریدیوم پرفریژن به خاطر HBS مرده اند.

استفاده از تکنیک های آزمایشی جدید، بعضی محققان را متقاعد کرده که انواع D ,C,B ممکن است در ایجاد بسیاری از موارد HBS شرکت نداشته باشند.

محققان محتویات روده ای را بلافاصله بعد از مرگ گاوهایی که به خاطر HBS مرده بودند، کشت داده و تعداد زیادی از باکتری ها را یافتند که کلستریدیوم پرفریژن نوع A نامیده میشوند.

این باکتری به طور نرمال در رودهی گاوها وجود دارد.

آنها عمدتا به طور آهسته تقسیم شده و مشکلی ایجاد نمی کنند.

به نظر میرسد که مشکلات وقتی می توانند اتفاق بیافتند که این ارگانیسم ها ناگهان خیلی سریع رشد کنند و توکسین هایی تولید کنند که موجب ایجاد صدماتی در روده شوند.

 کلستریدیوم پرفریژن نوع A زمانی خیلی سریع رشد خواهد کرد که مواد مغذی و محیط برای آنها خوب باشد.

بیشتر بدانید: تاثیر استرس بر کیفیت گوشت گاو

این باکتری ها توانایی شکستن نشاسته را دارند.

اگر مقادیر زیادی نشاسته به روده برسد و PH روده تغییر کند، رشد سریع می تواند شروع شود.

اگر یک گاو مقدار زیادی خوراک آردی مصرف کند، تحریک رودهای کاهش می یابد که این وضعیت نیز رشد باکتری ها را افزایش می دهد.

محققان ارتباط مثبتی بین اسیدوز شکمبه ای و عبور نشاسته بیشتری به روده گاو و HBS یافته اند.

گرچه بسیاری از دانشمندان کلستریدیوم پرفریژن جنس نوع ۸ را در گاوهای با HBS یافته اند، اما در یک مطالعه، در ۸۵ درصد موارد آزمایش شده مشخص شده که این عامل دلیل ابتدایی بیماری و یا پاسخ ثانویه به موارد دیگر است.

یک گروه از دانشمندان HBSرا همراه با علوفه یا دانه های کپک زده مشاهده کرده اند.

آنها سطوح بالاتر آسپرژیلوس فومیگاتوس را که یک میکروب معمول سیلو است، در خون گاوهای دچار HBS یافته اند؛ اما دلایلی مبنی بر اینکه خوراک های کپک زده مستقیما باعث HBS شوند وجود ندارد.

 دلیل اولیه HBS، می تواند بار اسپورهای آسپرژیلوس فومیگاتوس خون را که باعث عفونت های خون می شوند افزایش دهد.

راه حل های طبیعی برای کنترل سندرم مرگ های ناگهانی عبارت اند از:

 دست کاری تغذیه وقتی گاوهای شیری پر تولید تغذیه می شوند، نباید اصول را فراموش کرد، از جمله اینکه از کنترل اسیدوز اطمینان حاصل شود، خوراک دادن متناسب باشد.

دانه های غلات در شکمبه هضم شوند و خوراک های کپک زده تغذیه نشوند.

اگر تئوری تغذیه صحیح باشد اسیدوز شکمبه ای تحت بالینی یکی از دلایل اصلی سندرم مرگ های ناگهانی است.

در خیلی از موارد تنها افزودن فیبر مؤثره سطح نشاسته را در جیره کاهش می دهد.

همچنین دقت در مخلوط صحیح جیره نیز می تواند به طور مؤثر مشکلات را کاهش دهد.

جالب است که دست کاری تغذیه خروج کلی فرم در مدفوع گاو را کاهش داده است.

 نشان داده شده اشرشیا کلی H7 :0157باعث بیماری و مرگ انسان هایی می شود که گوشت گاو آلوده و با میوه ها، سبزی ها با آب آلوده با کود گاو را مصرف کرده اند.

  اهمیت پروتئین در گوساله شیری

مشخص شده که افزایش اسیدهای تخمیری در روده ی گاو گوشتی و در نتیجه کاهش PH  شکمبه رشد ای کولای مقاوم به اسید را افزایش می دهد که این نوع ای کولای بهتر می تواند در لوله گوارشی انسان زنده بماند.

وقتی گاو حدود یک هفته قبل از ذبح با علوفه تغذیه می شود کلون های گاو کمتر اسیدی شده و ای کولای مقاوم به اسید کمتر و تعداد کمتر ای کولای H7 : 0157 در کود آن ریخته می شود.

اسیدوز شکمبه ای در نشخوارکنندگان
محققان ارتباط مثبتی بین اسیدوز شکمبه ای و عبور نشاسته بیشتری به روده ی گاو و HBS یافته اند.

افزودنی های خوراکی

باید بدانیم که حتی با مدیریت تغذیه ای خوب، گاوهای شیری پر تولید مقادیر قابل توجه ای از مواد مغذی جیره را در روده هایشان هضم می کنند، این حالت خطر تجزیه HBS را در این گاوها افزایش می دهد.

پس بعد از انجام تمام مراحل کنترل اسیدوز تحت بالینی شکمبه، استفاده از افزودنی های میکروبی برای بهبود تعادل باکتری های رودهای حیوان در جهت باند شدن با توکسین هایی که ممکن است به وسیله باکتری های نامطلوب ساخته شوند، سودمند است.

تحقیقات اخیر نشان داده که لاکتوباسیل های اسید دوست می توانند خروج اشرشیاکولی H7 : 0157 را از مدفوع گوساله های پرواری که با ارگانیسم های دچار عفونت شده اند بکاهند.

باکتری های لاکتوباسیلوس می توانند فرم صفرای روده را جهت جلوگیری از رشد پاتوژن ها تغییر دهند.

سرانجام باکتری های لاکتوباسیلوس عاملی برای کاهش سطح آمین ها شناخته شدهاند.

آمین ها می توانند روده را خسته کنند و باعث اسهال شوند.

 

پاسخ دفاعی سریع

الیگوساکاریدهای مانان، قطعه هایی از دیواره های سلولی مخمر می باشند.

ماهیت آنتی ژنتیک مانان ها ممکن است عملکرد آنتی بادی ها را تحریک کنند.

پس وقتی یک حیوان در معرض حمله یک پاتوژن قرار می گیرد، پاسخ دفاعی سریع تر و بسیار مؤثرتر می شود.

بسیاری از پاتوژن های روده ای به طور ویژه به مانان ها حمله ور میشوند و به جای اینکه دیوارهای روده را مورد حمله قرار دهند به این ترتیب روده را پاک می کنند.

تحقیقات چاپ شده در مجله ی علمی اسکاندیناوی گزارش کرده که محصولات مشابه که فروکتو – الیگوساکاریدها نامیده می شوند، از رشد کلسترویدیوم ها جلوگیری می کنند توکسین های تولید شده به وسیله ی باکتری های روده ای نامطلوب به خاطر صدمه آنها باید از طریق دیواره روده جذب شوند.

الیگوساکاریدهای مانان ممکن است جذب شوند و مستقیما بار سمی روده را از طریق خارج شدن آنها از بدن گاو کاهش دهند.

الیگوساکاریدهای مانان در بهبود سلامت و عملکرد گوساله ها، بوقلمون های جوجه ها و خوک ها بسیار موثر می باشند.

تحقیقات دانشگاه پنسیلوانیا مشخص می کند که مکمل های الیگوساکاریدها مانان در جانشین های شیر برای گوساله های شیری اسکور مدفوع را بهبود داده و اسهال را به اندازه مشابه آنتی بیوتیک های افزودنی در شیر جانشین کاهش داده است.

بیشتر بدانید: سنجش رفتارهای گاو

در آمریکا آنتی بیوتیک ها به ویژه برای کنترل عفونت ها استفاده شده اند اما بعضی متخصصان تغذیه به این نتیجه رسیده اند که الیگوساکاریدهای مانان در جیره می توانند نیاز به این آنتی بیوتیک ها را کاهش دهند.

 روده کور یا ژژونوم و کولون مارپیچ را از فضای بالای چادرینه ای خارج کرده، آنها را به طرف جلو بر روی قوس دنده ای برگردانید تا نمای سمت چپ کولون مارپیچ و تودهی ژژونوم قابل دیدن شود.

مزانتر بزرگ را در سمت راست کولون مارپیچ و رباط روده ای کولونی متصل به کولون پائین رو را شناسایی کنید.

کولون بالاروی را مورد مطالعه قرار دهید.

قوس پروکسی مان کولون را بالاروی از محل پیوند روده کور و ایلیوم آغاز شده تا نقطه ای که سرخرگ مزانتر قدامی را قطع می کند، ادامه دارد.

مارپیچ کولون ابتدا به سمت مرکز رفته، در آنجا بر روی خودش تا میخورد خمیدگی مرکزی و سپس به صورت دور از مرکز برمی گردد.

آخرین حلقه مارپیچی دور از مرکز نزدیک ژژونوم قبل از تقاطع با سرخرگ مزانتری قدامی قرار گرفته است.

فوس دیستال کولون بالاروی را ایجاد می کند در گاو پیج آخری نزدیک کولون مارپیچ قرار دارد. قوس دیستال پس از تا خوردن بر روی خودش به سمت جلو پیش رفته و تشکیل کولون عرضی می دهد.

کولون عرضی از راست به چپ از جلوی سرخرگ مزانتری قدامی عبور کرده به صورت کولون پائین ادامه می یابد.

 

ابزارهای مدیریتی

گروهی از گاوهای شیری به صورت آزاد با ماده خشک به منظور افزایش پتانسیل خوراک و تولید شیر تغذیه می شوند.

به هر حال محدودیت غذایی در گاوهای شیری در هنگامی که ریسک (SARA) بالاست می تواند ریسک دوره ای (SARA) را کاهش دهد.

  دپوی نهاده‌ها توسط دلالان و آقازاده‌‌ها تا مرگ خاموش صنعت دامپروری

همچنین محدودیت غذایی باعث افزایش بازدهی خوراک در گاوهای گوشتی می شود.

گروهی از گاوها شیری نسبت به گاوهای گوشتی فعالیت بیشتری دارند که این چالش قابل توجهی را برای گاوهای شیری تغذیه شده با محدودیت خوراکی و بدون استفاده از خوراک خوش خوراک و بیش از ۴ ساعت در روز ایجاد می کند.

شاید محدودیت غذایی ۵ درصدی روزاانه بهترین گزینه برای گله های شیری باشد.

PH شکمبه از مقدار ماده غذایی و تعداد دفعاتش و کاهش PH از افزایش سایز خوراک و کاهش مقدار NDF در جیره پیروی می کند.

ظاهرا گاوها اگر به صورت مداوم و پیوسته دسترسی به TMR در هرروز داشته باشند، قادر به خودتنظیمی PH شکمبه شان به صورت خیلی مؤثر هستند.

به هر حال خطر محدودیت غذایی می تواند باعث شود گاوها متعاقبا خوراک زیادی را مصرف کنند .

اسیدوز شکمبه ای در نشخوارکنندگان
اگر فیبر جیره کم باشد، بافرها می توانند از افت PH در شکمبه و بروز اسیدوز در شکمبه جلوگیری کنند.

تأثیر تنش گرمایی بر اسیدوز

در تنش گرمایی دو فاکتور کلیدی باید مورد توجه قرار گیرد:

فاکتور اول: برای کاهش بار حرارتی گاوهای شیری تحت تنش گرمایی احتیاجات انرژی حیوان افزایش می یابد، زیرا باید برای دفع حرارت انرژی مصرف نماید (به صورت افزایش در نیاز نگهداری بیان می شود).

فاکتور دوم: با افزایش تنش گرمایی مصرف ماده خشک کم میشود. با در نظر گرفتن دو فاکتور فوق باید متوجه شد که احتمالا کاهش شیر در تنش گرمایی به علت دو فاکتور فوق می باشد.

 

استراتژی های لازم برای گاوهای تحت تنش گرمایی

١- به علت حرارت افزایشی مربوط به هضم غذا مصرف خوراک ۳۰ – ۱۰ درصد کاهش می یابد. استراتژی: استفاده از تمام مسائل ظریف تغذیه ای: برای این کار افزودنی های غذایی مثل بافرها و مخمرها را اضافه نمایید. مواد خوراکی غیر خوش خوراک مثل پروتئین های حیوانی را حذف نمایید. از مواد خوراکی با کیفیت بالاتر استفاده نمایید.

۲- از آنجایی که که گاو سعی در دور کردن حرارت دارد، جریان خون به دستگاه گوارش کاهش می باید. استراتژی: بهبود قابلیت هضم غذا با استفاده از مواد خوراکی با کیفیت بالا

۳- گاوها در طول ساعات سرد روز مثل اول صبح با آخر شب تغذیه شوند.

۴- حرارت در زمان هضم غذا و در داخل بدن تولید میشود. حرارت افزایشی زیاد خواهد شد و دفع حرارتی گاو را زیاد می کند. استراتژی: تغذیه علوفه با کیفیت بالا، استفاده از منابع انرژی قابل هضم تر و مکمل چربی برای کاهش حرارت مربوط به هضم.

۵- اجتناب از تخمیر ثانویه در آخورهای غذا و حرارت خوراک. استراتژی: تأمین سایه در طول آخور غذا ،استفاده از سیلاژ ذرت در جیره به منظور پایین آوردن.

بیشتر بدانید: دوره انتقال دام و نیازمندی های تغذیه ای گاو شیری در این دوره

۶- آب:

آب یکی از مهم ترین عناصر برای گاو شیری بخصوص در شرایط تنش گرمایی است.
میزان آب مصرفی بخصوص با بالا رفتن دما، افزایش می یابد. در دماهای بالاتر (بحرانی)، آپ مصرفی به علت کاهش مصرف ماده خشک، به طور چشمگیر کاهش می یابد. قرار دادن آب تمیز در نزدیک محل تغذیه گاوها سبب تشویق آنها برای خوردن و نوشیدن می شود. یکی دیگر از راه ها سرد کردن آب است. گاوها آب گرم ۲۱ تا ۲۶ درجه سانتی گراد را به آب خیلی سرد ترجیح می دهند .

۷- پروتئین:

در هنگام تغذیه در شرایط گرمایی، کمیت و کیفیت پروتئین هردو مهم هستند. کاهش و افزایش پروتئین هر دو سبب افزایش حرارت تولیدی توسط بدن می شوند. پاسخ حیوان به افزودن مکمل پروتئین عبوری در زمان تنش گرمایی بسیار پایین است .

۸- فیبر:

در ماه های گرم تابستان نباید فیبر اضافی در جیره وجود داشته باشد اما یک مقدار حداقل برای تأمین ماده خشک ضروری است.

زیرا فیبر اضافی موجب افزایش حرارت هنگام تخمیر در شکمبه می شود.

۹- بافرها:

بافرها به دو علت در طول تنش گرمایی مفید هستند :

– اگر فیبر جیره کم باشد، بافرها می توانند از افت PH در شکمبه و بروز اسیدوز در شکمبه جلوگیری کنند.

– بافرها دارای سدیم هستند.

– افزایش دفعات خوراکدهی: این کار دو مزیت دارد، اول اینکه خوراک تازه باعث تشویق مصرف می شود و دوم آن که گاوها کنجکاو هستند.

بنابراین اگر محل خوراک دهی جای مناسبی باشد، با افزایش دفعات خوراک دهی گاوها بیشتر به طرف آخور حرکت می کنند.


شاهرخ صادقی مقدم / دکترای تغذیه دام و طیور دانشگاه تهران
فصلنامه علمی-تخصصی رویان / سال سوم / شماره چهاردهم / پاییز۹۶
منبع: دامیران
نویسنده: شاهرخ صادقی مقدم
لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=7944
برای ورود به بانک مقالات دامیران کلیک کنید
اسیدوز شکمبه ای در نشخوارکنندگان (بخش دوم)

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع:

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید

دامیران