پروتئین میکروبی در تغذیه گاو چه اهمیتی دارد؟
پروتئین میکروبی در تغذیه گاو

اهمیت پروتئین میکروبی و چگونگی تولید آن

بخشی از پروتئین خام که توسط نشخوارکنندگان مصرف میگردد، در شکمبه تجزیه شده و مورد استفاده میکروب های شکمبه قرار میگیرد و بخش دیگر آن از تجزیه شکمبه ای فرار کرده و به طور مستقیم وارد روده میشود. بخشی از پروتئین که در شکمبه تجزیه میشود، با حضور کربوهیدرات های سهل­الخمر به عنوان منبع انرژی توسط میکروب های شکمبه به دام افتاده و در نهایت به صورت پروتئین میکروبی شکمبه را ترک میکند و وارد روده میشود.

این بخش با توجه به اینکه توسط میکروب ها سنتز شده است، بهترین پروفایل اسید آمینه ای را داشته که متناسب با پروفایل مورد نیاز بدن گاو میباشد.

این پروتئین در نهایت وارد روده شده و به صورت اسیدآمینه از روده جذب میشود.

به عبارت دیگر پروتئین قابل متابولیسم متشکل از پروتئین میکروبی وارد شده به روده با پروتئین عبوری و بخشی از نیتروژن درون زادی موجود در خون است که از طریق بزاق و دیواره شکمبه وارد دستگاه گوارش میشود.

اگر پروتئین جیره به درستی متعادل شده باشد، بازده پروتئین خوراک به شیر از ۳۰ تا ۳۵ درصد و یا بیشتر میباشد ولی اگر جیره به خوبی تنظیم نشده باشد این کارایی به ۲۳ درصد پروتئین مصرفی یا کمتر نزول پیدا میکند که باعث اتلاف پروتئین در بدن و تبدیل آن به متابولیت های مضر مانند اوره و خون خواهد شد.

تاثیر استرس گرمایی بر متابولیسم پروتئین در گاوهای شیری

با گذشت زمان و بهبود شرایط ژنتیکی و مدیریتی دام، تولید آن به بالاتر از ۱۰۰۰۰ کیلوگرم در سال رسیده است به طوریکه امروزه گاوهایی در گله وجود دارند که روزانه بیش از ۵۰ کیلوگرم شیر تولید میکنند.

بنابراین تامنی نیاز پروتئینی این گاوها طبق توصیه های استاندارد بین المللی افزایش محسوسی یافته است، بطوریکه یک گاو پرتولید روزانه تا مرز ۴۵۰۰ گرم پروتئین خام (۲۵ کیلوگرم ماده خشک مصرفی حاوی ۱۷ تا ۱۸ درصد پروتئین) مصرف مینماید.

  اثرات اختلال رفتاری self sucking بر سلامت و تولیدات گاو شیری

امروزه تغذیه پروتئین با توجه به اهمیت و نیاز آن در بدن در گاوهای پرتولید به چالشی بزرگ تبدیل شده است که از مضرات تغذیه بالای پروتئین میتوان به تاثیر منفی بر سلامتی گاو، تاثیر منفی بر عملکرد تولیدی و تولیدمثلی، هدر روی انرژی بدن جهت دفع نیتروژن اضافی، افزایش دفع نیتروژن به محیط و اثرات زیست محیطی آن، افزایش سطح اوره خون و کاهش کیفیت پروتئین شیر اشاره کرد.

پروتئین قابل تجزیه مورد نیاز گاوهای پرتولید حداکثر ۵۰ تا ۶۰ درصد پروتئین متابولیسمی مورد نیاز گاو را در روده تامین میکند و مابقی باید از منابع پروتئینی مقاوم به تجزیه در شکمبه و از طریق خوراک ها تامین شود.

پروتئین میکروبی در تغذیه گاو
امروزه تغذیه پروتئین با توجه به اهمیت و نیاز آن در بدن در گاوهای پرتولید به چالشی بزرگ تبدیل شده است

با توجه به ظرفیت شکمبه در به گاو انداختن نیتروژن و سنتز پروتئین میکروبی، باید سهم پروتئین عبوری در جیزه گاوهای پرتولید افزایش یابد تا مانع تجمع بیش از حد نیتروژن در شکمبه و افزایش اوره خون و کاهش کارایی تولیدی و تولیدمثلی گاو نشده و به علاوه پروتئین مورد نیاز گاو را تامین کرد.

پروتئین علوری تا ۵۰ درصد پروتئین قابل سوخت و ساز را میتواند تشکیل دهد، بنابراین چالش اصلی مضرات تغذیه سطح بالای پروتئین در ارباط با گاوهای پرتولید میباشد.

سنجش رفتارهای گاو

زیرا که با افزایش تولید، خوراک مصرفی و نیاز پروتئینی بالا میرود و گاو به دلیل محدودیت شکمبه در سنتز پروتئین میکروبی نیاز به منابع پروتئین عبوری داشته تا نیاز آن به پروتئین قابل سوخت و ساز تامین شود و چون (صرف نظر از قیمت) منابع عبوری مانند گلوتن، کنجاله و دانه سویا همگی از نظر لیزین، کنجاله گلوتن ذرت یا متیونین، منابع سویا محدودکننده هستند.

بنابراین سهم بیشتری از منابع عبوری در گاوهای پرتولید تغذیه میشود تا نیاز این دو اسیدآمینه در پروتئین قابل متابولیسم متعادل و نیاز پروتئین قابل متابولیسم گاو حدود ۲۵۰۰ تا ۲۷۰۰ گرم در روز تامین شود که در نتیجه آن منجر به افزایش سهم پروتئین در جیره میشود.

  نهاده‌های دامی انباشه شده در گمرکات خوراک موش ها می شود

به توجه به موارد گفته شده اهمیت پروتئین قابل تجزیه در شکمبه به عنوان بخشی از پروتئین متابولیسمی که در ساخته شدن پروتئین میکروبی سهم دارد، مشخص می شود.

نتایج نشــان داده اند که در بیشتر غذاها، به ازای هر کیلوگرم ماده آلی هضم شده در شکمبه تقریبا ۲۰۰ گرم پروتئین میکروبی ساخته می شود.

در برخی از غذاهای سریع التخمیر مثل علوفه نابالغ که غنی از کربوهیدرات های محلول می باشد، راندمان تولیــد پروتئین میکروبی بالا و به بیش از ۲۶۰ گرم به ازای هر کیلوگرم ماده آلی هضم شــده می باشد.

برعکس در غذاهایی که حاوی مقادیــر بالایی از مواد مغذی قابل هضم و غیرقابل تخمیر در شــکمبه می باشد، سنتز پروتئین میکروبی در آن پاییــن و حدود ۱۳۰ گرم در هر کیلوگرم ماده آلی هضم شــده اســت.

مسومیت با سموم قارچی و کپک ها در دام

غذاهای غنی از چربی در این گروه طبقه بندی می شوند.

بنابراین برای تولید پروتئین میکروبی نیاز هم زمان به پروتئین های قابل تجزیه در شکمبه و مواد قندی است.

اما اینکه “چه مقــدار از پروتئین های قابل تجزیه در شکمبه و مواد قندی مورد نیاز است و حضور هم زمان هر ۲ ماده فوق برای تولید پروتئین میکروبی، به گونــه ای که کم ترین اتلاف را در هدر روی پروتئین های قابل تجزیه در شکمبه و مواد قندی داشته باشیم تا بتوانیم بهترین تولید پروتئین میکروبی را کسب کنیم که خود این سه مورد موجب افزایش بازدهی پروتئین میکروبی می شود؟” سوالی است که برای پاسخ به آن به بازنگری ان آر سی ۲۰۰۱ در سال ۲۰۱۶ میپردازیم.

پروتئین میکروبی در تغذیه گاو
پاسخ تولید پروتئین میکروبی به INDF  قابل تجزیه در شکمبه و RDP2

طبق نمودار فوق نمودار سمت راست پاســخ تولید پروتئین میکروبی به INDF  قابل تجزیه در شــکمبه و RDP2  را نشان می دهد.

و نمودار ســمت چپ پاسخ تولید پروتئین میکروبی به RDP و نشاسته قابل تجزیه در شکمبه را نشان می دهد.

  اسیدوز شکمبه ای در نشخوارکنندگان (بخش دوم)

استدلال های جدول نشان می دهد باوجود اینکه حضورNDF قابل تجزیه در شکمبه و RDP  افزایش تولید پروتئین میکروبی را به همراه دارد.

استفاده از پسماندها در تغذیه نشخوارکنندگان

اما این تابع به صورت افزایشــی دارای شیب کم و به عبارتی با ناهمواری های افقی همراه شده که این خود نشــان دهنده لازمه وجود مقدار بسیار زیادی RDP و NDF جهت تولیــد پروتئین میکروبی اســت.

در حالیکه در نمودارسمت چپ با تولید مقدار کمی RDP و نشاسته قابل تجزیه در شکمبه ســطح تولید پروتئین میکروبی به صورت افزایشی اما با شیب زیاد و به عبارتی عدم وجود ناهمواری های افقی.

آنچه که برای ما روشن است و اهمیت دارد؛ بازدهی تولید پروتئین میکروبی است که در نمودار سمت چپ بازدهی تولید پروتئین میکروبی بسیار بیشتر است از نمودار سمت راست هرچند که سطح تولید کم تر افزایش یافته است.

 

توصیه های کاربردی

طبق این بازنگری امروزه به دامداران و کارشناسان تغذیه گاو توصیه می شود جهت افزایش بازدهی تولید پروتئین میکروبی از نشاسته به عنوان ماده قندی به جای بخشی از NDF جهت تولید پروتئین میکروبی استفاده شود.

الیته این نکته حائز توجه است که تمامی وظیفه NDF در تولید پروتئین میکروبی خلاصه نمیشود.

لذا بخشی از NDF که در تولید پروتئین میکروبی نقش داشته مورد جایگزینی قرار میدهیم.

طبق موارد گفته شده استفاده از نشاسته به جای NDF در تولید پروتئین میکروبی، هدر روی RDP را جهت تولید پروتئین میکروبی شکمبه کاهش میدهد.

پی نوشت:

Neutral Detergent Fiber (الیاف نامحلول در شوینده خنثی)

Rumen Degradable Protein (پروتئین قابل تجزیه در شکمبه)

فصلنامه علمی تخصصی رویان / سال چهارم / شماره شانزدهم / پاییز ۹۷
سارا رجب زاده / کارشناسی ارشد تغذیه نشخوارکنندگان / دانشگاه فردوسی مشهد
منبع: دامیران
نویسنده: سارا رجب زاده
لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=7074
پروتئین میکروبی در تغذیه گاو چه اهمیتی دارد؟

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع:

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید

دامیران