بیماری سیاه زخم یا شاربن
باسیلوس آنتراسیس و بیماری سیاه زخم انسانی

نکاتی در رابطه با باسیلوس آنتراسیس و بیماری سیاه زخم انسانی

باکتری باسیلوس آنتراسیس، یک باکتری از خانواده باسیلاسه و جنس باسیلوس می باشد و اولین بار توسط کخ جدا گردیده است.

جنس باسیلوس شامل گروه بزرگی از باکتری های میله ای شکل گرم مثبت اسپور دار است و دارای انواع هوازی و بی هوازی اختیاری است.
گونه ی باسیلوس آنتراسیس عامل بیماری در انسان و سایر پستانداران است.
گونه های جنس باسیلوس دارای مقاومت بالا به شرایط نامناسب بوده و در خاک و آب یافت می شوند.

بیشتر بدانید: ورم پستان و کیفیت شیر

بیماری سیاه زخم 

سیاه زخم بیماری جانوران علفخوار بویژه گوسفند (شاربن) و گاو و گاهی اسب و بز و خوک می باشد، که با توجه به توضیحات بالا ناشی از آلودگی با گونه باسیلوس آنتراسیس می باشد.
کخ با مطالعه بر روی این بیماری اصول چهارگانه ی معروف خود را برای شناسایی رابطه بیماری زایی یک میکروب با بیماری ارائه داد.
همچنین مچنیکوف برنده جایزه نوبل با انجام آزمایشاتی بر روی دو سویه وایرولان و تضعیف شده این گونه نشان داد این دو به میزان یکسان فاگوسیتوز نمی شوند.
سیاه زخم به عنوان یک بیماری انسانی سیاه زخم و یا شاربن که در رابطه با نشخوارکنندگان استفاده می شود از آن جا که عامل مشترک دارند در نتیجه یک بیماری زئونوز یا مشترک بین انسان و دام تلقی می گردد.

بیشتر بدانید: ویروس کرونا در حیوانات

باسیلوس آنتراسیس و بیماری سیاه زخم انسانی
سیاه زخم بیماری جانوران علفخوار بویژه گوسفند (شاربن) و گاو و گاهی اسب و بز و خوک می باشد

این بیماری در رابطه با انسان دو وجه پیدا می کند

۱- سیاه زخم به عنوان یک بیماری شغلی

انسان به طور تصادفی می تواند به این بیماری مبتلا شود و در واحد های شغلی که با فرآورده های دامی مثل دباغی و یا کشتارگاه ها یا دامداری ها یا آب و خاک آلوده همانند کشاورزان سروکار دارند به صورت موضعی و تنفسی مشاهده می شود.
گاهی نیز این بیماری می تواند از طریق خوراک آلوده و آلوده سازی لوله گوارش به طور گوارشی بروز نماید.
در نتیجه سیاه زخم دارای سه فرم موضعی و گوارشی و تنفسی می باشد.

۲- سیاه زخم به عنوان یک کانید برای بیوتروریسم

از میان سه فرم بیماری سیاه زخم فرم موضعی شایع ترین فرم است، ولی در رابطه با استفاده از آن در بیوتروریسم مشاهده شده است که فرم تنفسی بیشتر مورد استفاده بوده است.

بیشتر بدانید: بررسی بیماری لامینایتیس در اسب و تشخیص آن

حال برای برداشت بهتر از مطلب به توضیحات مختصری در رابطه با فرم های مختلف سیاه زخم می پردازیم

فرم موضعی

شایع ترین فرم سیاه زخم است و می تواند خودبخود را درگیر کرده و سبب CNS بهبو یابد یا می تواند به طور سپتی سمیک درگیری پرده  مننژ و ایجا التهاب مننژ شود.
در انسان با توجه به مقاومت بالایی که انسان دارد حالت سپتی سمیک اغلب بروز نمی کند.
زخم ها در این فرم بیشتر حالت زخم موضعی یا آبسه دارد.
همانطور که گفته شد این فرم بیشتر به عنوان بیماری شغلی مطرح است.

فرم تنفسی یا ششی

  • این فرم در انسان کمتر دیده می شود ولی خطرناک ترین فرم سیاه زخم است و حالت پنومونی و ذات الریه ایجاد می کند.
بدیهی است به سبب همین خطر بالا در بین سایر فرم های بیماری به عنوان گزینه مناسبی برای بیو تروریسم مطرح گشته است ولی به طور کلی می تواند از به عنوان یک بیماری شغلی متعاقب تنفس و استنشاق اسپورهای باسیلوس آنتراسیس محسوب شود، مثلا متعاقب کار با پشم و پوست گوسفند و یا چرم.

فرم گوارشی

  • در حیوانات لوله گوارش راه معمولی برای آلودگی است ولی در انسان این حالت نادر است.
نکته ای جالب و قابل توجه این فرم این است که حتی به دنبال مصرف گوشت کاملا پخته حیوانات آلوده این بیماری هم چنان قابل انتقال است که قطعا به سبب اسپورزا بودن و مقاومت بالای باکتری در شرایط نامناسب است.

بیشتر بدانید: بررسی ساختمان سیلو جهت سیلاژ ذرت علوفه ای

باسیلوس آنتراسیس و بیماری سیاه زخم انسانی
شایع ترین فرم سیاه زخم است و می تواند خودبخود را درگیر کرده و سبب CNS بهبو یابد

نتیجه گیری ازتوضیحات بالا در رابطه با فرم های مختلف سیاه زخم

  • فرم موضعی: شایع ترین

  • فرم تنفسی: خطرناک ترین

  • فرم گوارشی: معمول در حیوانات و نادر در انسان

پاستور در سال نشان داد که اگر این باکتری را در دمای ۴۲ تا ۵۲ درجه سانتی گراد به مدت چندین ماه کشت دهیم (پاساژ و تضعیف باکتری) بیماری زایی خود را از دست داده و می توان از آن به عنوان واکسن در دام ها استفاده کرد.
برخی از گونه ها دارای مقاومت ژنتیکی و ذاتی بالا نسبت به این بیماری می باشند و این مقاومت می تواند تحت تاثیر شرایط مختلف امکان تغییر داشته باشد برای مثال نقص پاسخگویی سیستم ایمنی.
بهبودی از عفونت ناشی از این باکتری در حیوانات حساس منجر به ایجاد یک ایمنی پایدار می گردد سرم تیتر آنتی بادی قابل قبولی را نشان می دهد.
هم چنین در رابطه با این بیماری واکسن نیز وجود دارد که می توان از واکسن های کشته استفاده کرد که ایمنی مناسب و قابل قبولی را پدید می آورند.

منبع: تیم محتوایی دامیران      /     نویسنده: دکتر داریوش غفاری      /      لینک کوتاه مقاله: b2n.ir/daamiran37
بیماری سیاه زخم یا شاربن

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دامیران