تغذیه مادر در هفته های پایانی آبستنی
تغذیه مادر در هفته های پایانی آبستنی

تغذیه مادر در هفته های پایانی آبستنی

تغذیه گاو خشک رابطه مستقیمی با تولد گوساله سالم و طبیعی دارد. انتقال از دوران آبستنی به دوران شیردهی در گاوهای شیری یکی از مراحل بحرانی در چرخه تولید است که به عنوان دوره انتقال شناخته می شود. دوره انتقال از حدود ۳ هفته قبل از زایش آغاز و تا ۳ هفته پس از زایش ادامه می یابد و از جمله ویژگی های این دوره می توان به کاهش مصرف خوراک (ماده خشک) در نزدیکی زایش و بروز تعادل منفی انرژی در اوایل شیردهی اشاره نمود. کاهش قابلیت زنده ماندن جنین اغلب بیانگر نارسایی و عدم مدیریت مادر در دوران خشکی است، تأمین غذای مناسب و کافی در همه دوران آبستنی و مدیریت مادر در دوران خشکی امری اساسی و حیاتی است. سندرم کبد چرب، کتوز، هیپوکلسمی، اختلال و عدم توازن در تغذیه پروتئین و انرژی، کمبود عناصر معدنی، چاقی و فربه بودن مادر، عوامل عفونی، سموم، استرس محیطی و داروها همگی با تأثیر بر سلامتی و توانایی مادر به سلامتی و حیات گوساله به طور مستقیم و یا غیر مستقیم تأثیرگذار هستند.

مدیریت مطلوب دوره انتقال

مدیریت مطلوب در دوره انتقال گاوهای شیری می تواند آسیب های وارده بر تولید مثل، سیستم ایمنی، کیفیت آغوز و سلامت گاوها را کاهش داده و درصد زنده ماندن گوساله های تازه متولد شده را افزایش دهد.

اولین هدف از مدیریت گاو خشک، تولد و پرورش گوساله ماده قوی و سالم برای جایگزینی گله و سلامت بافت پستانی مادر است.

یک گوساله سالم از تغذیه و مدیریت صحیح گاو آبستن در دوره بارداری بدست می آید.

تغذیه نامناسب گاو در دوره خشکی می تواند بر توسعه جنین تأثیر گذاشته و موجب افزایش تلفات در گوساله های تازه متولد شده شود.

در ضمن تغذیه و مدیریت مناسب در دوره خشکی برای دستیابی به حداکثر تولید و بازده تولید مثلی در دوره شیردهی بعدی بسیار مهم است.

به همین خاطر است که از دوره خشکی تنها به عنوان دوره استراحت یاد نمی شود، بلکه باید این دوره را به عنوان مقدمه ای برای دوره شیردهی بعدی در نظر بگیریم.

بیشتر بدانید: شرایط راحتی و آسایش گاو

کمبود مواد مغذی

کمبود مواد مغذی در دسترس گاو آبستن می تواند از رشد و نمو طبیعی جنین جلوگیری نماید.

چگونه تغذیه نشخوارکنندگان را مدیریت کنیم؟

همچنین در نتیجه دریافت ناکافی انرژی، ویتامین A و D، فسفر، منگنز، کبالت و سلنیوم افزایش نرخ امراض و مرگ و میر در گوساله ها رخ می دهد.

محدودیت های تغذیه ای مادر پیش از زایمان سبب کاهش وزن تولد، کاهش وزن از شیرگیری و افزایش خطر ابتلا به بیماری های پس از تولد شده و در ادامه می تواند بر نرخ مرگ و میر گوساله تأثیر زیادی داشته باشد.

بدلیل کاهش مصرف خوراک در ۷ تا ۱۰ روز قبل از زایش، مقدار پروتئین خام در جیره گاوهای انتظار زایمان باید افزایش یابد.

به این ترتیب باید پروتئین جیره برای توسعه مناسب جنین و جلوگیری از کاهش پروتئین بدن مادر فراهم شود تا عملکرد تولیدی و تولید مثلی آن نیز تحت تأثیر منفی قرار نگیرد.

اثرات انرژی جیره غذایی در دوره خشکی بر وزن تولد گوساله نسبت به کمبود پروتئین از اهمیت کمتری برخوردار است چرا که به راحتی با استفاده از ذخایر بدنی مادر تأمین می شود.

تغذیه مادر در هفته های پایانی آبستنی
انتقال از دوران آبستنی به دوران شیردهی در گاوهای شیری یکی از مراحل بحرانی در چرخه تولید است

اگرچه عدم تعادل و کمبود مواد مغذی در سطح متوسط تأثیر اندکی بر جنین و گوساله تازه متولد شده دارد، انتظار می رود که اثرات مادری (تأثیر مادر بر جنین) در اواخر دوره آبستنی در گاوهای شکم اول و دوم که هنوز در حال رشد هستند، نسبت به گاوهای بالغ بیشتر نمایان باشد.

در ۲ تا ۳ هفته قبل از زایش مصرف ماده خشک ۱۰ تا ۳۰ درصد کاهش پیدا می کند و لذا باید غلظت مواد مغذی جیره افزایش یابد.

افزایش درصد کنسانتره یا مقدار ذرت علوفه ای سیلو شده انرژی کافی را برای رشد جنین در اواخر دوره خشکی فراهم کرده و سبب سازگاری جمعیت میکروبی و بافت پوششی شکمبه به جیره دارای غلظت انرژی بالاتر که پس از زایمان تغذیه خواهد شد، می گردد.

ویتامین ها

ویتامین ها نیز در توسعه و رشد جنین اهمیت فراوانی دارند.

بدلیل سنتز میکروبی ویتامین ها محلول در آب، در شکمبه مادر و راندمان بالای انتقال آن از جفت به جنین، کمبود شدید این ویتامین ها در جنین دیده نمی شود ولی انتقال ویتامین ها محلول در چربی از طریق جفت محدود است اما انتقال ویتامین E از جفت و تجمع آن در کبد جنین به اثبات رسیده است.

انباشت ۳۰۰ هزار راس دام سنگین در دامداری‌ ها

کمبود ویتامین A در دوران آبستنی منجر به کوتاه شدن دوره آبستنی، سقط جنین با کاهش طول آبستنی، تولد گوساله های مرده، ضعیف، فلج یا کور می شود؛ در ضمن کمبود این ویتامین می تواند موجب اسهال زود هنگام شود.

بیشتر بدانید: لوازم و تجهیزات دامداری

ویتامین D برای جلوگیری از جفت ماندگی و ورم پستان و بهبود وضعیت ایمنی بدن  مادر و گوساله موثر است. ویتامین D برای توسعه مناسب استخوان ها در جنین ضروری است و در اثر کمبود ویتامین D گوساله بسیار ضعیف و یا حتی می میرند.

البته افزودن بیش از حد مکمل های ویتامین D اثرات منفی بر تنظیم سطح کلسیم در گاوهای انتظار زایمان می گذارد.

مواد معدنی

کمبود مواد معدنی ضروری پرنیاز و کم نیاز در اواخر آبستنی بر روی رشد و توسعه جنین اثر منفی خواهد داشت و کمبودهای شدید و طولانی مدت بر عملکرد تولید مثلی از طریق کاهش نرخ آبستنی و ضعف یا سقط جنین تحت تأثیر قرار می گیرد.

معمولا کمبود مواد معدنی در جنین دیده نمی شود.

هرچند کمبود شدید کلسیم می تواند سبب تولد جنین های مرده یا نابالغ می شود.

کمبود شدید فسفر در هنگام آبستنی نیز می تواند رشد گوساله را در دوره جنینی به خطر انداخته و منجر به تولد گوساله های ضعیفی شود که پس از تولد دچار اسهال شده و یا بلافاصله پس از تولد از بین می روند.

در بین عناصر کم نیاز کمبود شدید مس سبب تولد گوساله هایی با رشد غیر طبیعی مغز، ریکتز و در نتیجه توسعه نامناسب اسکلت می گردد.

کمبود شدید ید، سبب تولد گوساله هایی باغده تیروئید بزرگ و همچنین تولد گوساله های نابینا، بدون مو، ضعیف و یا مرده می شود.

کمبود شدید منگنز می تواند منجر به بزرگ شدن مفاصل، سستی، پوکی و نرمی استخوان ها، ضعف و پیچیدگی پاها و ضعف عمومی شود.

کمبود روی نیز اثرات گسترده ای بر توسعه جنین از جمله تغییر شکل دم و پاها و عدم کارکرد صحیح مغز و نقص دستگاه تنفسی و دستگاه ادراری خواهد داشت.

اگر به داد ما نرسند؛ دام‌مان نابود می‎‌شود

کمبود کبالت موجب تولد گوساله های ضعیف و افزایش درصد بالای مرگ و میر در گوساله ها می شود.

کمبود سلنیوم همچنین منجر به تولد گوساله های نابالغ، ضعیف یا مرده می شود.

تغذیه مادر در هفته های پایانی آبستنی
تأمین غذای مناسب و کافی در همه دوران آبستنی امری اساسی و حیاتی است

بیشتر بدانید: تب سه روزه در گاو

آب

دسترسی آسان به آب تازه ، تمیز و فراوان یکی از مهمترین راهکارهای مدیریتی در یک گاوداری شیری در تمام سنین است.

آب برای همه فعل و انفعالات بدن و رشد جنین بسیار ضروری است.

گاوهای آبستن در حدود ۴۰ درصد بیشتر از گاوهای غیر آبستن آب می نوشند.

آب و هوای گرم نیز نیاز به آب را افزایش می دهد.

به علاوه مصرف آب و ماده خشک همبستگی بالایی با یکدیگر دارند.

از این رو دسترسی به آب از اهمیت بالایی برای حفظ مصرف خوراک در نزدیکی زایمان برخوردار بوده و در پیشگیری از اختلالات بعد از زایمان اهمیت حیاتی دارد.

برای مشاهده تمامی مقالات منتشر شده، حول این موضوع، از دسته نشخوارکنندگان نیز بازدید کنید و نظرات خود را در انتهای همین مقاله با ما به اشتراک بگذارید.

منبع: مقدمه ای بر پرورش گوساله / مهندس حبیب حبیبی پور رودسری

تنظیم: تیم محتوایی دامیران      /     نویسندگان: علی ایجابی      /      لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=5325
تغذیه مادر در هفته های پایانی آبستنی

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع:

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید