دوره انتقال دام و نیازمندی های تغذیه ای گاو شیری در این دوره
دوره انتقال گاو شیری

دوره انتقال و نیازمندی های تغذیه ای گاو شیری در این دوره

دوره انتقال در گاو شیری شامل سه هفته آخر آبستنی و سه هفته اول بعد از زایش می باشد (گرامر، ۱۹۹۵).

این دوره موجب ایجاد تغییرات متابولیکی و فیزیولوژیکی در دام شده که عدم تنظیم آن تاثیر بسزایی را در تولید، سلامت و موفقیت آبستنی در دوره های بعدی در دام دارد (دراکلی و همکاران، ۲۰۰۱).

تغذیه گاوهای شیری در این دوره چالش تغذیه ای مهمی محسوب می شود.

پژوهشگران گزارش کردند که نیازمندی دام به انرژی در این دوره افزایش، در حالیکه مصرف خوراک کاهش می یابد.

کاهش انرژی مصرفی در پی کاهش مصرف خوراک و افزایش نیاز دام به مواد مغذی جهت رشد و توسعه جنین در این دوره و تولید شیر بعد از زایش، دام را مستعد ابتلا به بسیاری از بیماری های متابولیکی نظیر کتوز، کبد چرب و جابجایی شیردان می سازد (گاف و هورست، ۱۹۹۷).

این بیماری ها خسارات فراوانی را به صنعت دامپروری وارد می کنند، در نتیجه یافتن راه حلی برای کنترل این معضل بسیار با اهمیت است (مندز و ریسکو، ۲۰۰۵).

فرآورده های دامپزشکی و شیمیایی

سطح نیازمندی به گلوکز در این دوره به طور قابل توجهی بالاتر از احتیاجات نگهداری است.

کمبود گلوکز خون موجب میشود تا مقدار اسیدهای چرب غیر استریفه (NEFA) از بافت چربی تحریک شده و انتقال اسیدهای چرب به کبد افزایش یابد (دراکلی و همکاران ۲۰۰۱).

با این حال، هنگامی که سطح قند خون کافی است، انسولین ترشح شده و اکسیداسیون اسیدهای چرب مهار می شود و سنتز تری گلیسیریدها تحریک می گردد.

هنگامی که غلظت گلوکز خون پایین است، کمبود انسولین و افزایش ترشح گلوکاگون باعث انتقال NEFA به میتوکندری شده و در نتیجه باعث افزایش تشکیل کتون بادیها می گردد (هرت، ۲۰۰۰)، لیپولیز چربی ها موجب افزایش غلظت NEFA در خون در زمان آبستنی شده (mEq/L 2.1-9.0) که به میزان کمی ۳ روز بعد از زایمان کاهش می یابد (مندز و همکاران، ۲۰۰۲).

نرخ بالای متابولیزه شدن چربی موجب افزایش مصرف NEFA توسط کبد شده که منجر به تجمع تری گلیسیرید و متعاقبا لیپیدوزیز کبدی می شود (دراکلی و همکاران، ۲۰۰۱).

در سال های گذشته، وضعیت مقاومت به انسولین در طول دوره ی انتقال در گاوهای شیری مورد بررسی قرار گرفته که بر ورود گلوکز به سلولهای کبدی تأثیر می گذارد (دکوستر و اپسومر، ۲۰۱۳).

تکنولوژی ترنس ژنیک و جلوگیری از باکتری استافیلوکوکوس در گاوهای شیری

به دلیل اهمیت میزان غلظت گلوکز، استفاده از ترکیبات پیش ساز گلوکز همچون گلیسرول، پروپیونات کلسیم، مونوپروپیلن گلیکول (مندز و همکاران، ۲۰۱۸) و حد واسطهایی همچون اسید فوماریک و اسید مالیک می تواند راه حلی برای این مشکل باشد.

از جمله تاثیرات این ترکیبات می توان به کاهش ابتلا به بیماری های متابولیکی همچون کتوز، کاهش کتون بادی ها و اسیدهای چرب غیر استریفه (لو و همکاران، ۲۰۱۰)، بهبود فعالیت تخمک گذاری (میوشی و همکاران، ۲۰۰۱)، بهبود سطح گلوکز و انسولین خون استودر و همکاران، ۱۹۹۳) و بهبود تولید شیر و تعادل منفی انرژی (مندز و همکاران، ۲۰۱۸) در دام اشاره کرد.

دوره انتقال گاو شیری
تغذیه گاوهای شیری در این دوره چالش تغذیه ای مهمی محسوب می شود.

ترکیبات آنتی کتوژنیک شامل مونو پروپیلن گلیکول، گلیسرول، پروپیونات کلسیم به عنوان پیش سازهای پروپیونات در شکمبه هستند (مندز و همکاران، ۲۰۱۸).

اسید مالیک و فوماریک جز اسیدهای دکر بوسیلیک هستند.

این دو بعنوان حدواسط در چرخه ی کربس می باشند و در تولید پروپیونات نقش دارند.

پروپیونات در شکمبه گاو جذب شده و طی چند مرحله به اگزالواستات تبدیل می شود.

با تامین اگزالواستات کافی میتوان زمینه لازم برای مصرف استیل کوانزیم آ تولید شده از سوخت و ساز چربی ها را فراهم نمود (مندز و همکاران، ۲۰۱۸).

اثرات اختلال رفتاری self sucking بر سلامت و تولیدات گاو شیری

همچنین استفاده از برخی از مواد معدنی و ویتامینی می تواند به چرخه ی گلوکونئوژنز کمک کند که از جمله برخی از آنها می توان به کبالت، کروم، نیاسین و بیوتین اشاره کرد.

کبالت جزئی از ویتامین  B۱۲ و کوبالامین می باشد.

ویتامین  B۱۲ یک کوفاکتور مهم برای فعالیت برخی از آنزیم های ضروری در گلوکونئوژنز است (مک دول، ۲۰۰۰).

کروم به عنوان ماده ضروری مغذی و بخش مهم فاکتور گلوکز (GTF) است.

این فاکتور موجب تسهیل اثر متقابل انسولین با گیرنده آن در بافت می گردد که از این طریق نقش مهمی را در ارتباط با متابولیسم گلوکز برای تولید انرژی بازی می کند (اسپیرز و همکاران، ۲۰۱۰).

نیاسین به عنوان گروه فعال دو کوآنزیم مهم، نیکوتین آمید آدنین دی نوکلئوتید (NAD) و نیکوتین آمید آدنین دی نوکلئوتید فسفات (NADP) شناخته شده است که این آنزیم ها نقش مهمی را در تولید گلوکز از طریق واکنش های اکسیداسیون احیا ایفا میکنند.

به این دلیل نیاسین در متابولیسم انرژی در بدن دام نقش مهمی دارد.

اﺻﻮل ﺗﻮازن آمینواسیدها در ﺟﯿﺮه گاوﻫﺎی ﺷﯿﺮی

همچنین نیاسین با افزایش تحریک گیرنده های انسولین موجب کاهش غلظت اسیدهای چرب غیر استریفه شده که از این طریق از بروز بیماری های متابولیکی مانند کتوز و کبد چرب جلوگیری می کند (پیرز همکاران، ۲۰۰۷).

بیوتین یک کوآنزیم ضروری در متابولیسم کربوهیدرات، چربی و پروتئین ها می باشد.

این ویتامین در حفظ سطح طبیعی گلوکز خون از طریق آنزیم های گلوکونوژنیک (پیروات کربوکسیلاز و پروپیونیل کوآنزیم آکربوکسیلاز) نقش دارد (وی و همکاران، ۲۰۱۸).

در نتیجه می توان گفت استفاده از محصولاتی نظیر پودر گلایکواد که ترکیبی از پیش سازهای گلوکز است می تواند به عنوان امیدی برای کاهش میزان NEFA ، BHB و در نهایت به منظور جلوگیری از بیماری های متابولیکی نظیر کتوز مورد استقبال قرار گیرد.


فصلنامه علمی – دانشجویی رویان / شماره هجدهم
سیده زهرا موسوی / دانشجوی دکتری ژنتیک و اصلاح نژاد دام
منبع: دامیران
نویسنده: زهرا موسوی
لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=6818
دوره انتقال دام و نیازمندی های تغذیه ای گاو شیری در این دوره

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دامیران