سرمایه پنهان در ضایعات ارزان
سرمایه پنهان در ضایعات ارزان - دامیران

سرمایه پنهان در ضایعات ارزان

ایران کشوری است که به لحاظ تأمین کمی و کیفی مواد علوفه ای و خوراک های متداول دچار کمبود است. بنابراین استفاده بهتر از منابع غذایی غیر متداول که در رقابت با تغذیه انسان نیستند الزامی است. محصولات فرعی کارخانه های صنایع غذایی مانند تفاله چغندرقند، تفاله مرکبات، تفاله گوجه فرنگی، تفاله انگور و ضایعات کشمش می توانند بخش مهمی از جیره غذایی نشخوار کنندگان را فراهم آورند.

گروه علوم دامی دانشگاه فردوسی مشهد یکی از مراکز علمی-تحقیقاتی پیشرو در زمینه بررسی اثرات استفاده از ضایعات کشاورزی در جیره غذایی دام و طیور به شمار می رود.

در ادامه به معرفی تعدادی از این مواد و پژوهش های انجام شده بر روی آن پرداخته می شود:

 

ضایعات کشاورزی کشمش

تولید کشمش در ایران بیش از ۱۷۰ هزار تن در سال های اخیر گزارش شده است، ضایعات کشمش شامل کشمش های نامرغوب، که برای عرضه به بازار نامناسب بوده، گوشت کشمش که توسط دستگاه تراشیده می شود و همچنین دم کشمش که خوراک با ارزشی برای تغذیه نشخوارکنندگان به شمار می آید، میشود.

استفاده از ضایعات کشاورزی کشمش در خوراک حیوانات، به جمع آوری ضایعات کارخانه ها و جلوگیری از تجمع و آلودگی های زیست محیطی کمک می کند.

ضایعات کشمش انرژی متابولیسمی بالایی در مقایسه با تفاله چغندرقند دارد و سرشار از کربوهیدرات های فیبری، غیر فیبری و قندهای محلول است.

بیشتر بدانید: معجزه گیاهان دارویی در صنعت طیور

از ویژگی های دیگر کشمش میتوان به فصل تولید آن اشاره کرد.

ضایعات کشمش در فصل پاییز تولید میشوند؛ درست در زمانی که تولید علوفه پایان یافته و میزان خوراک دام کاهش می یابد.

در پژوهشی که در دانشگاه فردوسی مشهد با هدف مطالعه و ارزیابی اثر ضایعات کشمش بر فراسنجه های خونی میش های بلوچی انجام شد، مشخص گردید که تئوری تغذیه دام با استفاده از جیره های حاوی کربوهیدرات غیر فیبری، یک استراتژی برای غلبه بر برخی کمبودهای تغذیه ای و بیماریهای متابولیکی در دام است.

سرمایه پنهان در ضایعات ارزان
ضایعات کشمش انرژی متابولیسمی بالایی در مقایسه با تفاله چغندرقند دارد

یکی از فراوان ترین گروه های آنتی اکسیدانی یافت شده در انگور، فنول ها هستند که در کشمش به علت خشک شدن انگور غلظت آنها افزایش می یابد.

فنول ها و به ویژه فلاونوئیدها توانایی کاهش بیماریهای قلبی-عروقی و بیماری های سرطانی را دارند و به انتقال گلوکز در سلول کمک می کنند.

همچنین در مطالعه ی دیگری در سال ۱۳۹۲ به بررسی تأثیر استفاده از ضایعات کشمش بر پروفیل اسیدهای چرب شیر میش های بلوچی پرداخته شد.

در این مطالعه که بر روی ۱۲ رأس میش بلوچی آبستن شکم دوم انجام شد، مشخص گردید که تفاوت معنی داری بین پروفیل اسیدهای چرب شیر در تیمارها وجود دارد و همچنین مشخص شد که گنجاندن ضایعات کشمش در جیره ها باعث کاهش اسیدهای چرب اشباع، اسیدهای چرب کوتاه زنجیر و اسیدهای چرب با طول زنجیر متوسط می شود؟

در حالی که مجموع اسیدهای چرب غیراشباع، اسیدهای چرب بلند زنجیر، اولئیک اسید، واکسنیک اسید، لینولنیک اسید و مهم ترین ایزومر (CLA سیس ۹ و ترانس ۱۱ لینولئیک اسید) به طور معنی داری در تیمار ۲ که جایگزینی ۲۰ درصد سیلاژ ذرت با ضایعات کشمش و در تیمار ۳ که جایگزینی ۴۰ درصد سیلاژ ذرت با ضایعات کشمش بود، افزایش یافت.

 

تفاله خشک مرکبات

یکی از منابع بالقوه در کشور، ضایعات و فرآورده های فرعی میوه ها است که متاسفانه از این منبع به خوبی استفاده نمی شود و تغذیه با استفاده از فرآورده های جانبی صنایع فرآوری مواد غذایی، یک عمل قدیمی از زمان اهلی کردن دام ها توسط انسان محسوب می شود.

مرکبات دسته ای از محصولات مهم کشور هستند که میزان تولید سالانه آن قابل توجه بوده و به طور عمده در شمال و جنوب کشور تولید می شوند که شامل پرتقال، لیمو، نارنگی و گریپ فروت است بقایا و محصولات فرعی مرکبات می توانند به عنوان یک خوراک غنی از انرژی برای رشد در جیره گاوهای گوشتی و شیرده با اثرات منفی کمتری نسبت به خوراک های غنی از انرژی و نشاسته استفاده شود.

فرآورده های فرعی مرکبات که به مصرف و تغذیه نشخوارکنندگان می رسد، شامل تفاله تازه مرکبات، تفاله خشک مرکبات، ذرات ریز و پودر مرکبات، شیرابه پوست مرکبات و لجن فعال شده مرکبات است.

سرمایه پنهان در ضایعات ارزان
یکی از منابع بالقوه در کشور، ضایعات و فرآورده های فرعی میوه ها است

به منظور استفاده از ضایعات مرکبات، تحقیقی در دانشگاه فردوسی مشهد با هدف بررسی تأثیر تفاله خشک مرکبات و اوره بر فراسنجه های خونی، شکمبه ای و خصوصیات لاشه گوساله ها انجام گرفت.

نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهند که مصرف اوره اثر معنی داری بر غلظت گلوکز پلاسمای خون گوساله ها قبل از تغذیه ی صبحگاهی داشته است.

بیشتر بدانید: فناوری های تغذیه دام در جهت بهبود تولید با صرف هزینه کمتر

به طوری که گوساله هایی که چهره بدون اوره مصرف کرده بودند در مقایسه با گوساله های مصرف کننده جیره های حاوی اوره، غلظت گلوکز بیشتری داشتند اما مصرف تفاله مرکبات بر غلظت گلوکز خون قبل از تغذیه صبحگاهی اثر معنی داری نداشت تفاله مرکبات تأثیر معنی داری بر غلظت تری گلیسرید قبل از خوراک دهی داشته است، به طوری که جیره های بدون تفاله مرکبات در مقایسه با جیره های حاوی تفاله مرکبات دارای غلظت تری گلیسرید پایین تری بودند؛ اما پس از خوراک دهی غلظت تری گلیسرید پلاسمای خون تحت تأثیر جیره های آزمایشی قرار نگرفت.

  مدیریت تولیدمثل و همزمان سازی فحلی در میش

 

ضایعات باقلا و پوسته مرکبات

امروزه استفاده از ضایعات محصولات کشاورزی ( By-Products) در تغذیه دام از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ زیرا قیمت علوفه و کنسانتره بالا است و از طرفی همه ساله مقدار زیادی ضایعات از محصولات کشاورزی تولید می شوند که دارای ارزش غذایی بسیار خوبی برای تغذیه دام هستند.

در بین این ضایعات، باقلا بانام علمی Vicia faba در صورت عدم برداشت برای تغذیه انسانی و یا عدم فروش آن در میوه فروشی ها، می تواند به عنوان منبع پرونشینی مناسب در تغذیه دام مورد استفاده قرار گیرد.

همچنین پوسته مرکبات حاصل از مصرف انسان ها در منزل و یا حاصل از ضایعات میوه فروشی ها می تواند به عنوان یک منبع غذایی مناسب برای تغذیه باشد.

بیشتر بدانید: فناوری واکسن های خوراکی مبتنی بر گیاهان تراریخته

در مطالعه ای که در دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد با هدف بررسی ارزش غذایی اجزاء مختلف باقلا (مغز، پوسته، دانه، غلاف و میوه کامل) و پوسته مرکبات (لیموترش بزرگ، پرتغال تامسون جنوب و شمال، پرتغال توسرخ، نارنگی پاکستانی ایرانی و نارنگی ساری) با استفاده از آنالیز شیمیایی و تکنیک تولید گاز در شرایط برون تنی انجام گرفت، مشخص شد که در بین اجزاء مختلف باقلا، بیشترین ماده خشک، ماده آلی و پروتئین خام در مغز و کمترین آنها در پوسته باقلا یافت می شود میزان ماده خشک در بین دانه، غلاف و میوه کامل باقلا مشابه بود و بیشترین مقدار NDF از بالا به پایین به ترتیب در غلاف، پوسته، دائه، کل میوه و مغز باقلا وجود داشت.

همچنین بیشترین مقدار چربی در مغز و کمترین آن در غلاف باقلا بود.

پتانسیل تولید گاز به ترتیب از بالا به پایین در پوسته، مغز، میوه، غلاف و دانه باقلا وجود داشت.

بیشترین نرخ تولید گاز در دانه باقلا و کمترین آن در مغز بود.

ماده آلی قابل هضم، انرژی قابل متابولیسم، انرژی خالص، پروتئین میکروبی و اسیدهای چرب کوتاه زنجیر به ترتیب از بالا به پایین در پوسته، مغز، گل میوه، غلاف و دانه باقلا وجود داشتند.

سرمایه پنهان در ضایعات ارزان
بیشترین نرخ تولید گاز در دانه باقلا و کمترین آن در مغز بود.

نتایج حاصل از بررسی پوسته مرکبات نیز نشان دادند ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام، چربی خام و NDF بین پوسته انواع مرکبات دارای اختلاف معنی داری بودند.

بیشترین ماده خشک، ماده آلی و پروتئین خام در پوسته لیموترش بزرگ و کمترین آنها در پوسته نارنگی ساری بود.

مقدار ماده خشک بین پوسته پرتغال تامسون شمال، پرتغال توسرخ و نارنگی پاکستانی ایرانی مشابه بود، همچنین مقدار ماده آلی بین پوسته پرتغال تامسون جنوب، تامسون شمال و توسرخ مشابه بود.

پروتئین خام در پوسته لیموترش بزرگ، پرتغال تامسون جنوب، تامسون شمال پرتغال توسرخ و نارنگی پاکستانی ایرانی اختلاف معنی داری نداشت. بیشترین مقدار NDF در پوسته نارنگی ساری و کمترین در پوسته لیموترش بزرگ بود.

چربی در پوسته پرتغال تامسون جنوب دارای بیشترین و در پوسته نارنگی ساری دارای کمترین مقدار بود.

پتانسیل تولید گاز به ترتیب از بالا به پایین در پوسته پرتغال تامسون شمال تامسون جنوب، لیمو ترش بزرگ، نارنگی پاکستانی ایرانی، پرتغال توسرخ و نارنگی ساری وجود داشت.

بیشترین نرخ تولید گاز در پوسته نارنگی ساری و کمترین آن در پوسته نارنگی پاکستانی ایرانی بود.

ماده آلی قابل هضم، انرژی قابل متابولیسم، انرژی خالص، پروتئین میکروبی و اسیدهای چرب کوتاه زنجیر به ترتیب از بالا به پایین در پوسته پرتغال تامسون شمال، تامسون جنوب، لیموترش بزرگ، نارنگی پاکستانی ایرانی، پرتغال توسرخ و نارنگی ساری وجود داشتند.

 

ضایعات شلغم

شلغم گیاهی است علفی و ۲ ساله، با ریشه های متورم (غده) که بر اساس گونه های گوناگون، رنگ های مختلفی دارد.

این گیاه در بسیاری از نقاط جهان از جمله ایران کشت شده و بیشتر به عنوان خوراک دام مورد استفاده قرار می گیرد.

رایج ترین گونه شلغم که در ایران کشت می شود Brassica rapa var . rapa است.

معمولا در اواخر پاییز و اوایل زمستان جهت استفاده، غده چغندرقند برداشت می شود که در این زمان بخش هوایی آن (ساقه و برگ) به طول ۵۰-۳۰ سانتیمتر رشد کرده اند و دارای ماده خشک ۱۵-۱۴ درصد است؛ اما گاهی به دلیل عدم نیاز بازار و تصمیم به استفاده آن به عنوان منبع علوفه، برداشت به فصل بهار موکول می شود که در این زمان بخش هوایی شلغم طول ۹۰-۸۰ سانتیمتر خواهد داشت و غده های آن به دلیل رشد ساقه و برگ ها کوچک است.

سرمایه پنهان در ضایعات ارزان
علوفه تازه شلغم نسبت به سیلوی شلغم بدون افزودنی دارای پتانسیل و نرخ تولید گاز بیشتری بود

مطالعه ای به منظور بررسی ارزش غذایی سیلوی علوفه شلغم در حضور افزودنی های مختلف نظیر شکر، ملاس، سبوس و تفاله چغندرقند باهدف افزایش ارزش غذایی با استفاده از آنالیز شیمیایی و فن تولید گاز در شرایط برون تنی در دانشگاه فردوسی مشهد انجام پذیرفت.

نتایج این تحقیق نشان میدهند که علوفه تازه شلغم نسبت به سیلوی شلغم بدون افزودنی دارای پتانسیل و نرخ تولید گاز بیشتری بود اما افزودن شکر و ملاس نسبت به سبوس و تفاله چغندرقند سبب افزایش پتانسیل و نرخ تولید گاز در سیلوهای شلغم شد.

بیشتر بدانید: برشی از تاریخچه گیاهان تراریخته خوراک دام

انرژی قابل متابولیسم، انرژی خالص، پروتئین میکروبی و اسیدهای چرب کوتاه زنجیر در علوفه تازه شلغم بیشترین مقدار است و با سیلو کردن علوفه شلغم مقدار آنها کاهش خواهد یافت اما افزودن شکر و ملاس سطح انرژی قابل متابولیسم انرژی خالص، پروتئین میکروبی و اسیدهای چرب کوتاه زنجیر را بهبود بخشید.

  نرم افزاری برای تحقیقات تغذیه ای گله ها خوراک و جیره غذایی

همچنین استفاده از افزودنی هایی نظیر شکر، ملاس، سبوس و تفاله چغندر قند سبب افزایش ارزش غذایی این سیلو می شود.

 

ضایعات انار

ایران به عنوان اولین و بزرگترین تولید کننده و صادر کننده انار در جهان شناخته شده است.

سالیانه هزاران تن محصول جانبی پوست و دانه این میوه در کارخانه های فرآوری بدون استفاده دور ریخته می شود.

پوست به همراه دانه انار در مقایسه با سایر میوه ها دارای ترکیبات فنولی بالاتر است. پوست انار حاوی منابع غنی آنتی اکسیدان های پلی فنولی است.

مهم ترین ترکیبات فنلی موجود در پوست انار شامل اسید گالیک، الاجیک اسید، پونیکالین، پونیکالاجین، آنتوسانیدین و فلاوانول است.

استفاده از آنتی اکسیدان های گیاهی، می تواند به صورت خام با عصاره استخراجی آنها باشد.

سرمایه پنهان در ضایعات ارزان
ایران به عنوان اولین و بزرگترین تولید کننده و صادر کننده انار در جهان شناخته شده است.

عصاره گیری مهم ترین مرحله برای به دست آوردن آنتی اکسیدان به میزان قابل قبول است.

پژوهشی در سال ۱۳۹۳ در دانشگاه فردوسی مشهد صورت گرفت هدف از این مطالعه بررسی اثرات آنتی اکسیدانی α-توکوفرول استات، پوست و عصاره اناره در جیره های حاوی روغن ماهی بر روی الگوی اسید چرب عضلات ران جوجه های گوشتی بود.

نتایج این تحقیق نشان می دهند که افزودن ۲ درصد روغن ماهی به جیره، باعث غنی سازی گوشت مرغ از نظر اسیدهای چرب امگا-۳ می گردد، استفاده از آنتی اکسیدان ۰-توکوفرول و سطوح ۲۰۰ و ۳۰۰ میلی گرم در کیلوگرم عصاره پوست انار منجر به افزایش اسیدهای چرب امگا-۳ به احتمال زیاد به دلیل اثر ممانعت کشندگی از اکسیداسیون این اسیدهای چرب به وسیله این آنتی اکسیدان است.

 

ضایعات برگ خرما

برگ خرما اغلب یکی از فرآورده های جانبی و دور ریز حاصل از درخت های نخل جنوب ایران است.

برگ خرما به دسته پس مانده های محصولات فیبری تعلق داشته که محصولات فرعی ای مثل کاه برنج را در برمی گیرند.

به طور معمول سالانه ۲۰ کیلوگرم هرس زمستانه برگ های خرما از هر درخت تولید می شود که غاب برگ های هرس شده در مزرعه دور ریخته می شوند و بیشتر برای باز جذب مواد مغذی و حفاظت خاک است.

برگ خرما (ساقه، رگبرگ) پتانسیل بالایی برای استفاده به عنوان منبع علوفه ای با یک جز از ترکیب غذایی نشخوارکنندگان را دارد.

سرمایه پنهان در ضایعات ارزان
برگ خرما اغلب یکی از فرآورده های جانبی و دور ریز حاصل از درخت های نخل جنوب ایران است.

برگ خرما حاوی پروتئین خام پایین (۶-۷٪)، سطوح بالای باندهای لیگنو سلولزی و چندین ماده غذایی دیگر است که مصرف آن را با محدودیت مواجه می کند.

برگ خرما می تواند به خصوص در مناطقی که کمبود غذا یک محدودیت است به عنوان یک جایگزین با علوفه ها استفاده شود در پژوهشی که در دانشگاه فردوسی مشهد باهدف ارزیابی خصوصیات رشد و بازدهی بردهای بلوچی تغذیه شده با جیره هایی حاوی برگ خرما انجام شده نشان داد که جایگزین کردن کاه گندم با برگ خرما می تواند باعث بهبود بازدهی حیوانات در مناطق با کمبود بارش و منابع علوفه ای شود.

در این آزمایش با افزایش مقدار برگ خرما در جیره ها، یک افزایش خطی در مصرف خوراک بره ها دیده شد که بهترین ضریب تبدیل غذایی برای بردهای تغذیه شده با جیره برگ خرما در سطح (۲۴%) مشاهده شد.

 

تفاله زیره

سیاه تفاله زیره سیاه از مهم ترین محصول فرعی کارخانه های تولید اسانس گیاهان دارویی است که به مقدار زیاد در استان خراسان رضوی تولید میشود.

به طوری که ۸۰% از زیره تولیدی در ایران در خراسان مورد استحصال قرار می گیرد.

با توجه به عدم شناخت ترکیبات تفاله حاصل و ارزش تغذیه ای آن در دام متأسفانه این محصول فرعی به بهترین شکل ممکن مورد استفاده قرار نمی گیرد و مشکلات زیست محیطی ایجاد می کند.

سرمایه پنهان در ضایعات ارزان
سیاه تفاله زیره سیاه از مهم ترین محصول فرعی کارخانه های تولید اسانس گیاهان دارویی است

تفاله ای که در نتیجه استحصال اسانس تولید می شود، حدود ۹۳% وزن زیره سیاهی را که به کارخانه عصاره گیری تحویل داده می شود، تشکیل می دهد. در دانشگاه فردوسی مشهد پژوهشی با هدف بررسی عملکرد گاوهای شیرده تازه زا تغذیه شده با سطوح مختلف تفاله زیره طراحی گردید و این آزمایش نشان داد که افزودن تفاله زیره در جیره غذایی گاوهای شیرده تازه زا نه تنها اثر نامطلوبی بر عملکرد دام نداشته است، بلکه توانسته برخی از پارامترهای اندازه گیری شده همچون خوراک مصرفی، افزایش وزن، شیر تولیدی و درصد چربی شیر را نسبت به گروه فاقد تقاله (شاهد) افزایش دهد و از این رو تفاله خشک شده زیره س یاه می تواند به عنوان یک ماده غذایی مناسب در جیره گاوهای تازه را مورد استفاده قرار گیرد.

 

ضایعات پسته

ضایعات حاصل از پوست گیری پسته از جمله محصولات فرعی کشاورزی است که امکان استفاده از آن در تغذیه دام وجود دارد.

این محصولات به طور عمده شامل پوسته سبز، خوشه برگ و مقادیر جزئی مغز و پوسته چوبی و همچنین حاوی تانن هستند که به نظر می رسد مهم ترین عامل بازدارنده استفاده از پسماندهای پسته به عنوان خوراک دام محسوب شود.

پسماندهای پسته به صورت خشک و سیلو شده برای استفاده در جیره نشخوار کنندگان مناسب هستند.

مشکل اصلی مرتبط با استفاده از پوست پوسته در تغذیه دام سطوح بالای تانن و ترکیبات فنولیک در آن است. پوست پسته حاوی ۹۵-۵,۷درصد فنول و ۵,۴-۳٫۵ درصد تانن است.

  بیماری پنومونی واگیر در گاو

استفاده از مواد شیمیایی به منظور کاهش مقدار ترکیبات فنولیک و تانن در مواد خوراکی با موفقیت همراه بوده است.

در بین مواد شیمیایی مختلف سود و اوره از اهمیت خاصی برخوردار هستند در دانشگاه فردوسی مشهد پژوهش های مختلفی در ارتباط با پوست پسته انجام شده که در ادامه نتایج هریک از آنها را به طور مختصر بیان می کنیم.

بیشتر بدانید: شناسایی و رده بندی و موارد مصرف خیار دریایی

۱) پژوهشی در شهریورماه ۱۳۹۱ با هدف بررسی اثر تغذیه پوست پسته به جای یونجه بر جمعیت باکتری های تجزیه کننده سلولز در مایع شکمبه گوسفندان بلوچی انجام شد که نشان داد با افزایش مقدار پوست پسته در جیره، جمعیت کل باکتری هاء باکتری های فیبروباکترسکسینوژنز و رومینوکوکوس آلبوس موجود در شکمبه کاهش یافت. در عین حال پوست پسته تأثیری پر جمعیت رومینوکوکوس فلاووفیسنز موجود در شکمبه نداشت نتایج نشان میدهد که استفاده از پوست پسته تا مقدار ۵۰ درصد در چیره گوسفندان بلوچی باعث کاهش جمعیت باکتری های سلولولیتیک موجود در مایع شکمبه می شود.

۲) پژوهش دیگری باهدف بررسی اثرات استفاده از پوست پسته و مکمل پلی اتیلن گلیکول (PEG) بر مصرف خوراک، قابلیت هضم مواد مغذی، تولید و ترکیبات شیر، متابولیت های چربی خون و پروفیل اسیدهای چرب شیر در بزهای شیری سائن انجام شد که نشان داد قابلیت هضم ماده آلی و پروتئین خام با افزایش تانن در تیمار ۲ (۳۰٪ پوست پسته) به طور معنی داری کاهش و با افزایش PEG در تیمار ۳ (۳۰% پوست پسته + ۱٪ PEG بر اساس ماده خشک جیره) افزایش یافت.

تولید و ترکیبات شیر تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفتند غلظت تری گلیسیرید، کلسترول HDL، LDL و VLDLدر تیمارهای دارای پوست پسته نسبت به شاهد بیشتر بود که این افزایش فقط در مورد تری گلیسرید معنی دار بود.

غلظت اسیدهای چرب غیراشباع با افزایش تانن به طور معنی داری افزایش یافت استفاده از پوست پسته سبب افزایش واکسنیک اسید، رومنیک اسید و میزان PUFA و کاهش SFA در شیر شد.

سرمایه پنهان در ضایعات ارزان
ضایعات حاصل از پوست گیری پسته از جمله محصولات فرعی کشاورزی است

استفاده از علوفه های حاوی تانن، باعث افزایش مقدار CLA و واکسنیک اسید در چربی شیر شده است.

لذا چنین نتیجه گیری می شود که استفاده از تانن میتواند استراتژی مفیدی برای افزایش واکسنیک اسید و میزان PUFA و کاهش SFA در محصولات نشخوار کنندگان باشد، اما غلظت پائن در جیره باید به گونه ای باشد که اثرات منفی بر قابلت هضم و عملکرد حیوان نداشته باشد.

۳) پژوهشی دیگر باهدف بررسی اثر استفاده از پسماندهای پسته به جای پونجه بر گوارش پذیری مواد مغذی و متابولیت های خون در گوسفندان قر بلوچی انجام شد که نشان داد استفاده از سطح ٪۳۰ پسماندهای پسته در جیره گوسفندان بلوچی علیرغم اثر منفی بر قابلیت هضم پروتئین خام، به علت معنی دار نبودن سایر شاخص های تغذیه ای، می تواند به عنوان جایگزینی برای بخشی از یونجه چیره منظور شود.

بیشتر بدانید: آنتی بیوتیک ها، فتنه گرانی خاموش

۴) همچنین پژوهشی باهدف تأثیر تیمارهای محلول ۴ درصد اوره، محلول ۴ درصد سود، پرتو گاما به میزان ۱۰ کیلو گری و پلی اتیلن گلیکول (PEG) بر تولید گاز و سنتز پروتئین میکروبی پوست پسته در شرایط آزمایشگاهی انجام شد که نشان داد میزان گاز تولیدی، قابلیت هضم ظاهری ماده خشک، تحت تأثیر تیمارهای اوره، سود و پرتو به طور معنی داری در مقایسه با تیمار کنترل کاهش پیدا کرده اما میزان الحاق نیتروژن – ۱۵ تنها به وسیله تیمارهای سود، اوره و پرتو کاهش یافت. بیشترین میزان گاز تولیدی، قابلیت هضم ظاهری ماده خشک و الحاق نیتروژن -۱۵ در تیمار PEG مشاهده شد و کمترین مقدار آنها در تیمار سود ۴ درصد بود. راندمان سنتز پروتئین میکروبی تحت تأثیر تیمار سود به طور معنی داری افزایش و تحت تأثیر تیمار PEG کاهش یافت.

۵) آزمایشی با هدف بررسی اثرات جایگزینی پونجه با سطوح مختلف پوسته پسته بر مصرف خوراک، قابلیت هضم مواد مغذی، فراسنجه های تخمیر شکمبه، متابولیت های خون و ابقاء نیتروژن در گوسفندان نر بلوچی بود که نشان داد قابلیت هضم کل لوله گوارشی برای ماده خشک، ماده آلی، ADF. NDF اختلاف معنی داری بین تیمارها نداشت.

اما برای پروتئین خام به طور معنی داری کاهش یافت. قابلیت هضم شکمبه ای و پس از شکمبه ای پروتئین خام، ADF و NDF با افزایش پوسته پسته به طور معنی دار کاهش یافت جمعیت کل پروتوزآهای شکمبه و مقدار PH بین تیمارهای آزمایشی اختلاف معنی داری نشان نداده اما غلظت نیتروژن آمونیاکی مایع شکمبه با افزایش تانن در جیره به طور معنی دار کاهش یافت.

غلظت تری گلیسیرید پلاسما با افزایش تانن به طور معنی دار افزایش یافت؛ اما غلظت های کلسترول HDL. LDL و VLDL تغییر معنی داری نداشت.

نیتروژن مصرفی، نیتروژن دفعی از طریق ادرار و نیتروژن هضم شده به طور معنی دار کاهش و نیتروژن دفعی از طریق مدفوع و ابقا نیتروژن به طور معنی دار افزایش یافت.


سیده فاطمه موسوی، حانیه سجادی / دانشجویان سال دوم کارشناسیعلوم دامی دانشگاه فردوسی مشهد
فصلنامه علمی-تخصصی رویان / سال سوم / شماره سیزدهم / ویژه سیزدهمین نمایشگاه دام،طیور و آبزیان / تابستان۹۶
منبع: دامیران
نویسندگان: سیده فاطمه موسوی و هانیه سجادی
لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=7763
برای ورود به بانک مقالات دامیران کلیک کنید
سرمایه پنهان در ضایعات ارزان

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع:

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید

دامیران