سقط جنین در دام
سقط جنین در دام

سقط جنین در دام

چندین عامل در مرگ و میر جنین نقش دارد که می توان اختلالات ژنتیکی، فیزیولوژیک، آندوکرین یا با منها محیطی را نام برد؛ که در این میان نشان داده شده است که ۵۰ درصد سقط جنین در ثلث اول آبستنی به علت اختلال کروموزومی است. متداول ترین انواع اختلالات کروموزومی ترنس لوکیشن رابرتسونین در گاو است که کروموزوم ۱ به کروموزوم ۲۹ می چسبد.

 

علل تغذیه ای سقط جنین

افزایش پروتئین با نیتروژن غیر پروتئینی و سقط جنین

سقط جنین به دنبال دریافت مقادیر زیاد پروتئین قابل هضم گزارش شده است.norton  و همکارانش در سال ۱۹۸۹ اعلام کردند که ۶۵ درصد سقط به علت خوردن گیاهان نارس مرتع دارای پروتئین بالا رخ داده است. کم کردن کودهای شیمیایی نیتروژن دار، فاصله انداختن بین کود دهی مرتع و تغذیه دام ها، کاهش زمان تغذیه با علوفه نارس، آبیاری مراتع و چرانیدن در مراتع رسیده، از راه های مؤثر در کاهش سقط بیان شده است.

 فقر غذایی و سقط جنین

Donaldson و همکارانش سقط جنین در تعدادی گاو که در اوایل آبستنی تغذیه ضعیف داشتند را گزارش کردند.همچنین Roberts بیان کرد که فقر غذایی حاد و شدید ممکن است سبب سقط در گاو شود.

 

 کمبود بتاکاروتن و سقط جنین

کمبود بتاکاروتن جیوه با کاهش اندازه جسم زرد، وقوع کیست های لوتئال یا فولیکولر یا هر دو، کاهش پروژسترون، افزایش تعداد جفت گیری به ازای آبستنی، و کاهش پروژسترون سرم دام های آبستن و افزایش شیوع مرگ زودرس جنینی و سقط همراه است.

 

کمبود سلنیوم و سقط جنین

در کانادا گزارش شده که تعدادی از فتوس های سقط شده کمبود شدید سلنیوم داشتند و میزان سلنیوم کبد آنها کمتر از ۲/۰ ppm بوده است. اگر چه عوامل ویروسی و باکتریایی نیز از نیمی از این فتوس ها جدا شده اما این محققین معتقدند در گاو ارتباطی بین کمبود سلنیوم و سقط جنین وجود دارد.

 

گیاهان سمی موثر در سقط  جنین

با وجود اینکه خوردن زیاد گیاهان سمی به عنوان عامل سقط در گاو بیان شده اما هیچ سم یا پاتوژن خاصی برای اغلب این گیاهان بیان نشده است.

 

 Pinus ponderosa (ponderosa pine)

برگ های سوزنی کاج سبب سقط جنین می شود که اغلب در ثلث آخر آبستنی بوده و به دنبال آن جفت ماندگی رخ می دهد

 Pinus cubensis (Pinus radiate Monterey pine)-

سقط جنین، زایش گوساله های نارس ضعیف نیز گزارش شده است.

Cupressus macrocarpa (Monterey cypress)

سقط در ثلث آخر آبستنی گزارش شده و التهاب کوتیلدون ها و جفت ماندگی نیز رخ می دهد. ادعا شده که اگر به حیوانات مبتلا یک دوز آنتی هیستامین تزریق شود حداقل یک ساعت بعد اشتهای حیوان باز می گردد.

Indigofera spicata (creeping indigo)

در شرایطی که به ترتیب ۲۵ و ۵۰ درصد مرتع را اشغال کرده باشد در روزهای ۳۴ تا ۸۳ آبستنی سبب سقط جنین شده اند (به عبارت دیگر برای سقط در روزهای بالاتر درصد بیشتری از مرتع باید دارای این گیاه باشد) .
سم اصلی آن ایندوسیسین است .

متوسط تولید سالانه بیش از ۱۴ هزار تن شیر

 Gutierrezia microcephala (perennial broomweed)

سبب مرگ، سقط، زایش گوساله های ضعیف و جفت ماندگی در گاو می شود.

 

 Raphanus raphanistrum (wild radish)

 

 Locoweeds

سقط، زایش همراه با نواقص مادرزادی، مرگ نوزاد پس از زایش و افزایش حساسیت به بیماری های عفونی نیز رخ می دهد. کاهش میل جنسی تر و تغییر رفتار های فحلی در ماده رخ می دهد.

  Lantana camara

 

 L.angustifolius (norrow leaf sumpweed)-

سقط مکرر بهاره، تغییر زمان جفت گیری به گونه ای که گاوها در ثلث دوم و سوم آبستنی به این گیاه دسترسی نداشته باشند موجب کاهش سقط جنین می شود.

بیشتر بدانید : عوامل موثر بر سقط جنین در گوسفند

عوامل شیمیایی موجب سقط جنین

نیترات و سقط جنین

مسمومیت با نیترات شایان سبب مرگ و سقط جنین در نشخوار کنندگان شود اما برای ایجاد مرگ باید مقادیر آن بسیار بالا باشد و شاید بدون اینکه مرگی در گله رخ دهان سقط ایجاد شود.

 

 اگزالات و سقط جنین

در تعدادی از موارد با نواقص مادرزادی همراه بود.

 

 فلور و سقط جنین

swan و mcintash سقط در گاوهای شیری مسموم شده با فسفره را گزارش کردند با سم پاشی و تغذیه مناسب می توان از بروز آن جلوگیری کرد.

بیشتر بدانید : تغذیه مادر در هفته های پایانی آبستنی

هورمون ها و سقط جنین

استروژن و سقط جنین

سقط جنین در گاوهایی که با سیلوی حاوی مقادیر بالای استروژن تغذیه شده اند گزارش شده است. قبل از سقط رشد پستان ها در ۷ تا ۹ ماهگی وجود داشته و در همه گیری دیگری که رخ داد دام هایی که ۱۰۵ و ۲۰۴ روز آبستنی داشتند علائم فحلی را نشان دادند.

 

 گلوکوکورتیکوئیدها و سقط جنین

تجویز داخل پستانی ۱۰ میلی گرم دگزامتازون در هر چهار کارتیه گاو سبب سقط جنین در اواخر آبستنی می شود.

 

 پروستاگلاندینf2a و سقط جنین

پروستاگلاندین از طریق از بین رفتن جسم زرد و کاهش تولید پروژسترون جفت سبب کاهش پروژسترون گردش خون می شود و همان طور که میدانید برای بقای آبستنی حضور پروژسترون ضروری است.

 

عوامل فیزیکی سقط جنین

پاره شدن وزیکول آمنیوتیک و سقط جنین

پاره شدن وزیکول آمنیوتیک به ویژه قبل از روز ۴۵ آبستنی بر اثر کم تجربگی دامپزشک در تشخیص آبستنی یا به عما سبب مرگ و سقط جنین می شود.

 

تلقیح با شست و شوی رحم آبستن و سقط جنین

برخورد سونا تلقیح به پرده های جنینی و پاره شدن آن سقط جنین را ایجاد می کند.

 

 کم خونی مادری و سقط جنین

 

 دوقلو آبستنی و سقط جنین

دو قلو آبستنی با افزایش نرخ زایش های زودرس، مسقط، سخت زایی و خروج یک یا دو فتوس مرده یا ضعیف همراه است.

 پیچ خوردگی رحم با بند ناف و سقط جنین

پیچ خوردگی شادیان رحم بیش از ۱۸۰ درجه یا پیچیدن بناد تاف زوی سر یا گردن فتوس با دور محور خود و قطع جریان خون فتوس گاهی اوقات سیب سقط در گاو می شود.

 

 افزایش درجه حرارت و سقط جنین

folman همکارانش نشان دادند که در گاو استرس گرمایی با افزایش دمای بدن می تواند با از بین بردن جسم زرد سبب سقط شود. به طور کلی هر گونه تب می تواند سبب سقط جنین شود.

 اختلال های جفت و سقط جنین

دستگاه گوارش گوساله

بیماری های الرژیک در سقط جنین

 شیر و سقط جنین

هر عاملی که سبب اتساع پستان به وسیله شیر شود می تواند سبب واکنش های آلرژیک شده و شاید سقط جنین رخ دهد. واکنش های بیشتر سیستم تنفسی و مخاطی را مبتلا می کند و سقط ممکن است به دنبال بروز کهیر های پوستی رخ دهد. فتوس ها ممکن است نارس، ضعیف یا مرده متولد شوند و جفت نیز ادماتوز باشد.

 

 واکسن ها و سقط جنین

در واکسیناسیون گله ها با واکسن rb51 شاید ۱ الى ۲ درصد سقط جنین رخ دهد که حساسیت به غلظت با مواد موجود در واکسن می تواند علت سقط باشد.

 

 خون و سقط جنین

با انتقال خون، حساسیت به علت انتقال خون قبلی در گاو گزارش شده است کم خونی به علت آلودگی با شپش نیز توانسته است سبب سقط جنین شود.

 

علل باکتریایی سقط جنین

باکتری ها اغلب به عنوان مهم ترین عامل سقط جنین در گاو مطرح هستند. سقط در گاو به علت بیش از ۲۵ گونه مختلف باکتری رخ می دهد.

 عفونت هموفیلوس سانتوس

هموفیلوس سامنوس از موارد سقط جنین در گله جدا شده و در هر مرحله ای از آبستنی توانسته اند با تلقیح ارگانیسم سقط جنین تجربی ایجاد کنند. بیشتر سقط به علت این عامل انفرادی است.

 

 عفونت مایکوپلاسمایی و پوریا پلاسمایی

مایکوپلاسما یووی جنیتالیوم به عنوان عامل ناباروری در گاوهای ماده و تر توسط ادوارد و همکارانش جدا شد. شواهد نشان می دهد ک پورا پلاسما دای وزوزوم و گونه های مایکوپلاسما می توانند سبب سقط و ناباروری در گاو شوند.

 

 عفونت کلامیدیایی

در گاو عفونت کلامیدیایی همراه با کراتوکونژنکتیویت، پنومونی، آنتریت، پلی آرتریت، پلی سرو زیت، آنسفالومیلیت، ورم پستان، سمینال وزیکولیت، ناباروری و سقط داده شده است. کلامیدیا پاتوژن غیر متال اول دستگاه تناسلی گاو است.

علل ویروسی سقط جنین در گاو

اسهال ویروسی گاوها

BVD زمانی که گاوهای آبستن حساس به ویروس آلوده شوند عفونت از راه جفت به جنین انتقال می یابد. عفونت انتقال یافته از راه جفت ممکن است سبب مرگ جنین با قوس و سقط جنین شود یا نقصی در اندام های جنین ایجاد کند.

 عفونت هرپس ویروس ۱BHV- گاوی

۱ BHV- به عنوان پاتوژن آلوده کننده دستگاه تنفس و تولید مثل و همچنین آلوده کننده فتوس و در نتیجه سقط جنین مطرح است. زمانی که گاوهای آبستن غیر ایمن به عفونت ۱ BHV- دستگاه تنفس آلوده می شوند، و یرمی،عفونت فتوس و در نتیجه سقط ایجاد می شود سقط انفرادی نیز شاید دیده شود.

 

عوامل تک یاخته ای موجب سقط جنین

تریکومونیازیس مقاربتی گاوان و سقط جنین

تریکوموتیازیس بیماری واگیردار مقاربتی گاوهاست که به طور مشخص با ناباروری (مرگ زودرس جنین) و گاهی سقط و پیومتر در گله بروز می کنند.

 

 نئوسپورا کانینوم و سقط جنین

یکی از مهم ترین عوامل سقط جنین در گاوهاست.

 

 سارکوسیستیس و سقط جنین

 

 تب ناشی از کنه و سقط جنین

گاوهای آبستن در دو ماه آخر آبستنی که برای اولین بار در مراتع آلوده قرار گرفته باشند به طور معمول سقط میکنند .سقط بلافاصله پس از علائم سیستمیک رخ می دهد. تعدادی از گوساله ها زنده به دنیا آمده اما ضعیف هستند و می میرند.

ساختار جمعیتی گوسفندان و تغییرات ژنومیکی در ایران

سقط جنین قارچی در گاو

کیک ها و مخمر های مختلفی در سقط جنین گاو دخالت دارند. اغلب این عوامل قارچ های ساپروفیت هستند که در محیط های زنده مرطوب شامل خاک، یونجه و سیلوهای کم کیفیت بافت می شوند آسپرژیلوس فومیگاتوس متداول ترین عامل سقط های قارچی است. زیگومیست ها دومین گروه متدوال اند.

سقط جنین در دام

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع: فصلنامه علمی-تخصصی رویان

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید