مراحل شکل گیری دامداری (گوسفند و بز)
مراحل شکل گیری دامداری (گوسفند و بز)

مراحل شکل گیری دامداری (گوسفند و بز)

دامداری یکی از مهمترین و اصلی ترین مشاغل اقتصادی و عوامل اجتماعی و تاریخی کشور است. این حرفه، علاوه بر تولید محصولات دامی، در تثبیت موقعیت سیاسی و اقتصادی نیز، بسیار اهمیت دارد. گسترش این فعالیت، با استقلال سیاسی و اقتصادی، ارتباط بسیار نزدیک و غیر قابل تفکیکی دارد و در اشتغالزائی مفید و مولد، دارای نقش بسزائی است.

به منظور حفظ و حراست از این سرمایه ملی و ارتقاء و افزایش میزان انواع تولیدات جهت تأمین پروتئین حیوانی و مواد خام مورد نیاز صنایع کشور، سرمایه گذاری، آموزش و تحقیق، بهبود مدیریت و اصلاح نژاد گوسفند و بز را طلب می نماید.

یکی از عوامل موثر در جهت نیل به اهداف فوق، تهیه و تدوین نظام دامپروری درباره پرورش گوسفند و بز و تعیین ضوابط مربوطه و ارائه روش هایی است که در بر گیرنده قسمت اعظم مسائل گوسفند داری میباشد. توده نژاد های بومی گوسفند و بز کشور، به دلایل محیطی و مدیریت خاصی که پرورش دهندگان اعمال داشته اند، به وجود آمده است.

اهم نژادها و یا توده نژاد های گوسفند، عبارتند از: مغانی، ماکوئی، قزل، سنجابی، شال، مهربانی، افشاری، بلوچی، لری بختیاری، لری، قره گل، سنگسری، زندی، تالشی، عربی، کبوده، قشقائی، فراهانی، کلکوئی، زل، دالاق، کردی، بهمئی، نایینی، کرمانی و فشندی و نژاد رومانوف که از خطه روسیه می باشد.

مراحل شکل گیری دامداری (گوسفند و بز)
مراحل شکل گیری دامداری (گوسفند و بز)

دامداری داشتی و پرواری

در گوسفند داری داشتی، گوسفندان با هدف نگهداری در زمان طولانی‌ پرورش داده می‌شوند. در گوسفند داری پرواربندی به روش داشتی هدف فقط پروار کردن دام و فروش آن بعد از رسیدن به وزن مطلوب نیست، در گوسفند داری داشتی همان‌طور که از نامش هم پیداست به معنی نگه‌داشتن دام و کسب درآمد از محصولات دیگر گوسفند است، محصولاتی که به‌نوبه خود درآمد مطلوبی را نصیب دامدار می‌کند ازجمله: فروش لبنیاتی مثل شیر، پنیر، ماست و …؛ فروش بره‌های اضافی در سال، فروش کود دامی، فروش گوسفندانی که عمر مفید آن‌ها به پایان رسیده است (گوسفندان حذفی) و فروش پشم.

مراقبت از گوساله تازه متولد شده

گام ها و مراحل شکل گیری یک دامداری دام سبک

۱) نخستین اقدام برای تأسیس و استقرار یک واحد پرورش دام، به عنوان یک کسب و کار، تعیین کردن هدف خود از پرورش دام است.
۲) پس از تعیین هدف، گام دوم انتخاب نژاد است. این مرحله باید متناسب با هدف تعیین شده باشد. با این حال مواردی مانند شرایط آب و هوایی و اقلیم منطقه، قیمت و قابل دسترس بودن علاوه بر نوع هدف می تواند در انتخاب نژاد تأثیر گذار باشند.
۳) مرحله سوم، تعیین تعداد دامی است که برای پرورش مورد نیاز است. تعداد دام تحت تأثیر عواملی از قبیل میزان بودجه، امکانات موجود، تجربه و آگاهی، نیروی کار، بازار و توانایی مدیریتی قرار دارد.
۴) مرحله چهارم، با توجه به هدف و تعداد دامی که در مرحله قبل تعیین شده است، تهیه و تجهیز مکان و جایگاه نگهداری دام است.
۵) پس از فراهم کردن جایگاه، مهم ترین کار، تهیه خوراک و برنامه غذایی برای تغذیه دامهاست. متناسب با تجربه و آگاهی که بدست می آوریم، می توان از جیره های عمومی تا تخصصی استفاده کرد.
۶) گام بعدی اقدام برای خرید دام است. در این مرحله بهتر است از مشاوره افراد با تجربه، کارشناسان جهاد کشاورزی و یا کسانی که در تشخیص برههای سالم توانمند هستند، استفاده کرد.
۷) در نهایت پس از اینکه دام های خریداری شده در بازه زمانی تعیین شده، پرورش پیدا کردند، محصول تولیدی به بازار عرضه و درآمد ایجاد میشود. مراحل گفته شده را می توانیم به صورت شماتیک در نمودار زیر ملاحظه نمائیم.

نکات مهم در شروع دامداری

١. با توجه به اینکه پرورش دام باهدف پرواری، نیازمند مهارت و تجربه کمتری نسبت به پرورش دام باهدف داشتی است و نیز دوره بازگشت سرمایه در آن کوتاه تر است، بهتر است افرادی که از تجربه کمتری برخوردارند، پرورش دام را باهدف پرواری انجام دهند.
٢. در صورتی که به نژادهای مختلف دسترسی دارند از نژادی استفاده کنند که در هنگام بلوغ وزن بالاتری بدست می آورند. مانند نژاد لری، بختیاری، شال، مهربان برای پرورش گوسفند و برای پرورش بزلری، ممسنی، رائینی، عربی
٣. تا جایی که امکان دارد، بره ها و بزغاله هایی خریداری شود که یکدست و یکنواخت بوده و دارای خصوصیاتی نظیر هم باشند.
۴. جیره غذایی هر چه تخصصی تر باشد بازدهی بیشتری بوجود خواهد آورد. بنابراین، بهتر است به خوراک و تغذیه دام توجه بیشتری نشان داد و از مشورت کارشناسان جهاد کشاورزی و سایر افراد متخصص بهره جست و متناسب با افزایش آگاهی از جیره های تخصصی (که یک نمونه آن در متن آورده شده است استفاده کرد تا بازدهی بالاتری بوجود آید.
۵. تغذیه بره ها و بزغاله هاهرچه دقیق تر باشد، باعث صرفه جویی در خوراک و در نتیجه کاهش هزینه ها می شود، از این رو به هیچ وجه خوراک آنها را بیش از حد استاندارد افزایش ندهید.
۶. از آنجا که هر شغلی برای پایداری و افزایش درآمد نیازمند توسعه در طول زمان است، بهتر است زمین و جایگاهی که برای نگهداری دام در نظر گرفته میشود به گونه ای باشد که بتوان در آینده آن را گسترش داد و از تعداد دام بیشتری نگهداری کرد (به عنوان مثال، اگر با ۲۵ رأس شروع می کنید سعی کنید جایگاهی متناسب با ۵۰ رأس تأسیس کنید تا برای توسعه دامهایتان در آینده با مشکل روبه رو نشوید).
۷. به دلیل کاهش هزینه های حمل و نقل دام و ممانعت از آلودگی احتمالی، بهتر است در صورت وجود دام مناسب پروار، خرید دام از همان منطقه اطراف محل سکونت و دامداری و نگهداری دام صورت گیرد.
مراحل شکل گیری دامداری (گوسفند و بز)

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع: کتاب مهتاب

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید