وضعیت پرورش بز تالی در استان هرمزگان
وضعیت پرورش بز تالی در استان هرمزگان

وضعیت پرورش بز تالی در استان هرمزگان

تاریخچه پرورش بز تالی در استان هرمزگان

با توجه به شرایط آب و هوایی هرمزگان که در منطقه خشک واقع شده است و اکثر منابع گیاهی این مناطق بوته ای، درختچه ای و درختی می باشد و از طرفی بز حیوانی سرشاخه خوار است و نسبت به شرایط کاملاً سخت و نامساعد تغذیه ای و محیطی مقاومت قابل توجهی دارد، پرورش آن در هرمزگان از سال های دور از اولویت خاصی برخوردار بوده است.

طبق اطلاعات موجود برای اولین بار حدود ۱۵۰ سال پیش توسط تجار ایرانی که در مسیر عمان به هرمزگان در تردد بوده اند از کشور عمان یا هند این بز به جزیره قشم و هرمز آورده شده است و سپس در شهرها و روستاهای ساحلی تا عمق ۵۰ کیلومتر از دریا در استان هرمزگان مورد توجه واقع شده و پرورش داده شده است.

مناطق پراکنش جغرافیایی

بز تالی از زمان های دور در استان های هرمزگان، سیستان و بلوچستان و تا حدودی در استان های بوشهر مورد پرورش قرار گرفته است.

این دام در مناطق ساحلی خلیج فارس و دریای عمان در است ان هرمزگان (شهرستان های جاسک، سیریک، میناب، بندرعباس، بندر خمیر، بندر لنگه، پارسیان) و همچنین در جزایر هرمز، قشم، ابوموسی وکیش به صورت پراکنده، توسط روستائیان پرورش داده میشود.

صفات تولیدی و تولیدمثلی بز تالی
صفات تولیدی و تولیدمثلی بز تالی در استان هرمزگان

جمعیت

در حال حاضر جمعیت این توده در هرمزگان تقریباً حدود ۴۰۰۰۰۰ رأس برآورد میشود.

روش های پرورش

بیشتر جمعیت این دام به صورت گله ای و با روش روستایی پرورش داده می شود و تاکنون پرورش صنعتی به جزء چند مورد محدود از این دام تجربه نشده است .

نگهداری بزها بصورت سنتی بوده و گله ها توسط چوپان در روز به چرا میروند و غروب به روستا برمیگردند و شب در کنار منزل دامدار نگهداری میشوند.

اشتغال زایی

تعداد ۸ تا ۱۰ هزار خانوار به طور مستقیم و غیر مستقیم به پرورش این دام مشغول بوده و از این طریق امرار معاش میکنند.

دامداران حال و روز خوبی ندارند!

ارتباط فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی با جوامع عشایری و روستایی

بز تالی به دلیل تولید گوشت و شیر، دامی دو منظوره تلقی میشود.

گوشت آن از نظر کیفی ترد، کم چرب و دارای طعم و بوی مطبوع می باشد و در منطقه و کشورهای حوزه خلیج فارس طرفداران زیادی دارد و آن را به گوشت سایر دام ها ترجیح میدهند.

ساکنان منطقه به دلیل تأمین گوشت و شیر تولید شده از این دام تا حدودی خودکفا بوده و کاهش جمعیت آن اثرات زیانبار قابل توجهی بر فرهنگ زندگی برجای خواهد گذاشت.

اقتصاد خانوارهای روستایی خصوصاً در شهرستان های ساحلی بستگی زیادی به بزغاله های تولیدی دارد و فروش بزغاله ها خصوصاً به کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس بخش قابل توجهی از درآمد این روستاها را به خود اختصاص میدهد.

بیشتر بدانید : وضعیت پرورش بز ندوشن در استان یزد

ویژگی های ظاهری

بزهای تالی دارای بدنی کشیده و دست و پای بلند و پستانهای کوچک بوده و آمیخته های آن معمولاً دارای پستان های بزرگ و پاندولی میباشند.

داشتن موهای کوتاه مناسب مناطق گرمسیری، دست و پاهای بلند و رنگ غالباً قهوه ای، گوش های کوچک تا متوسط و اندام کشیده از خصوصیات نژادی این دام به شمار میرود.

این بز حیوانی چابک و زرنگ با جثه ای متوسط، سر مثلثی شکل و متوسط و حدقه چشم برجسته میباشد.

پوزه باریک، گوشها کوچک و صورت بدون کرک است.

شاخ در نر و ماده در گونه های اصیل دیده نمیشود و فقط در دورگ های آن مشاهده میشود.

گردن کوتاه و فاقد مویبلند، سینه کم عمق و پشت تقریباً صاف میباشد.

بز تالی
بز تالی در استان هرمزگان

صادرات بز تالی

این دام به دلیل تولید بزغاله در تولید گوشت بسیار ارزشمند و کم نظیر، در کشورهای حوزه خلیج فارس از جایگاه ویژه ای برخوردار بوده و با قیمت قابل توجهی به فروش میرسد.

با افزایش تولید بزغاله به عنوان یک کالای غیرنفتی ارزآور میتوان آن را به خارج از کشور صادر نمود.

چرای دام در زمان نامناسب، عامل اصلی تخریب مراتع

اقتصاد خانوارهای روستایی خصوصاً در شهرستان های ساحلی بستگی زیادی به بزغاله های تولیدی دارد و فروش بزغاله ها خصوصاً به کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس بخش قابل توجهی از درآمد این روستاها را به خود اختصاص میدهد.

بیشتر بدانید : وضعیت پرورش بز کرکی رایینی کرمان و بزهای بومی خراسان شمالی

موارد استفاده تولیدات

در مناطق پراکنش بز تالی اغلب مردم روستا و حاشیه شهرهای بزرگ اقدام به نگهداری و پرورش آن میکنند و بخشی از مایحتاج زندگی و در بعضی از مناطق تمامی احتیاجات خانوار از طریق پرورش همین توده بز تأمین میگردد و در تأمین امنیت غذایی این مناطق نقش بسزایی ایفا میکند.

پرورش دهندگان از شیر این دام ماست درست میکنند که غذای روزمره ساکنان محل پرورش آن میباشد و چون بخش بیشتر منطقه از لحاظ تولید علوفه در محدودیت هستند در نتیجه بز ماده تالی همچون گاو کوچک خانوارها میباشد که سالانه حدود ۳-۵ ماه از شیر آن استفاده میشود.

گوشت آن به عنوان یک منبع پروتئینی با ارزش برای اهالی منطقه مورد استفاده قرار میگیرد.

اقدامات انجام شده جهت شناسایی و اصلاح نژاد بز تالی

در سال ۱۳۷۰ سازمان جهاد سازندگی استان هرمزگان با خرید تعداد ۱۵۰ رأس بز تالی اصیل از جزایر استان هرمزگان و انتقال آنها به ایستگاه پرورش بز تالی بندرعباس در حفظ این ذخیره ژنتیکی اولین گام را برداشت.

در سال ۱۳۷۵ طرح تحقیقاتی پایه ای در خصوص ویژگی های تولیدی تیپ های این بز انجام شد و در سال ۱۳۷۷ طرحی با هدف حفظ این ذخیره ژنتیکی به مرحله اجرا درآمد.

راهکارهای پیشنهادی برای بهبود عملکرد بز تالی

با توجه به اهمیت و نقش این بز در معیشت زندگی بخش قابل توجهی از مردم این استان، ضرورت دارد مطالعات شناسایی خصوصیات، بهبود و اصلاح نژاد و بهبود مدیریت پرورش و تغذیه این دام بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته، تا بتواند در ایجاد اشتغال و جلوگیری از مهاجرت جمعیت از روستاهای محروم خصوصاً روستاهایی که فاقد آب و زمین کشاورزی مطلوب هستند نقش بیشتری بر عهده گیرد.

بیماری کراتوکونژنکتیویت عفونی در گاو Pink eye (IBK)

معرفی بزهای بومی ایران
منبع: دامیران
نویسندگان: نادر پاپی و فرهاد میرزایی
لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=9927
برای ورود به بانک مقالات دامیران کلیک کنید
وضعیت پرورش بز تالی در استان هرمزگان

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع:

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید