پرورش بز در آذربایجان شرقی و غربی
پرورش بز در آذربایجان شرقی و غربی

وضعیت پرورش بز در آذربایجان شرقی و غربی

تاریخچه پرورش بز در استان آذربایجان شرقی

آذربایجان شرقی برای پرورش بز، شرایط آب و هوایی مناسبی دارد.

پرورش بز در این استان تاریخی طولانی دارد، به طوریکه کنده کاری ها و تصاویر مکشوفه در مناطق مختلف و نواحی کوهستانی همگی دال بر سابقه طـولانی پـرورش بـز در ایـن استان دارد.

توده ژنتیکی شاخص بز در استان آذربایجان شرقی، مهابادی است که دربین دامداران محلی به بز بومی معروف است.

در زبان ترکی بـز بـالغ را “گچی ” و بزغاله را “چپیش” مینامند.

مناطق پراکنش جغرافیایی پرورش بز

این توده ژنتیکی در مناطق مختلف استان یافت میشود.

جمعیت پرورش بز

در حال حاضر تعداد این توده ژنتیکی بز در استان ۵۱۳۰۰۰ رأس میباشد.

روش های پرورش بز

شیوه های پرورش بز دراستان آذربایجان شرقی همانند اکثر مناطق کشور برپایه سـنتی و ایلی استوار است.

اشتغال زایی

خانوارهای زیادی مشغول پرورش بز هستند به گونه ای که نقش بسزایی در امرار معاش آنان دارد.

ویژگی های ظاهری

بز مهابادی جثه ای بزرگ دارد و به رنگ های مختلفی دیده می شود.

اما رنگ غالب آن سفید و یا سیاه همراه با لکه های سفید می باشد.

این توده ژنتیکی نسبت به بیماری ها و شرایط سخت آب و هوایی مقاوم است.

بز مهابادی دارای درصد دوقلوزایی بیش تری نسبت به گوسفندان محلی می باشد.

بیشتر بدانید: پرورش بز خلخالی در استان اردبیل

موارد استفاده تولیدات

بز ها به طور عمده جهت استفاده از شیر و گوشت نگهداری می شوند.

پرورش دهندگان، از شیر بز برای تولید لبنیات مانند پنیر، کره و غیره استفاده می کنند که نقش بسزایی در تغذیه خانوار ها دارند.

از شیر بز حدود ۶ ماه در سال استفاده می شود.

صفات تولیدی و تولید مثلی بز بومی آذربایجان شرقی

بز مهابادی آذربایجان شرقی

وضعیت پرورش بز مهابادی در استان آذربایجان غربی

مناطق پراکنش جغرافیایی پرورش بز

بز مهابادی در جنوب استان آذربایجان غربی و در شهرستان های مهاباد، پیرانشهر و سردشت وجود دارد.

دامداران خواستار رفع مشکل شدند

بز مهابادی در روستاهای این مناطق توام با گله های گوسفند پرورش داده میشود.

جمعیت

از تعداد جمعیت و ویژگی های تولیدی و تغذیه ای این دام در هیچ یک از منابع علمی معتبر مطلبی ذکرنشده، تنها در کتاب ذخایر ژنتیکی ایران یک عکس از این توده ژنتیک به چاپ رسیده است.

منابع غیر رسمی جمعیت این دام را حدود ۲۵ هزار رأس اعلام نموده اند.

روش های پرورش بز

این دام به صورت گل های به همراه گوسفند و با روش سنتی و عشایری پرورش داده میشود و تاکنون پرورش صنعتی این دام تجربه نشده است.

ارتباط فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی با جوامع عشایری و روستایی

بز مهابادی به دلیل تولید گوشت، شیر و الیاف، دامی سه منظوره تلقی می شود.

گوشت آن از نظر کیفی ترد، کم چرب و دارای طعم و بوی مطبوع می باشد و در مناطق کردنشین طرفداران زیادی دارد و آن را به گوشت سایر دام ها ترجیح میدهند.

از الیاف این دام جهت تهیه طناب و بافت چادر استفاده می شود.

بیشتر بدانید: چون و چرای پرورش بز

ویژگی های ظاهری

رنگ الیاف پوششی این بز در قسمت سر و گردن سیاه و بقیه قسمت های بدن سفید میباشد.

این بز حیوانی با جثه ای متوسط تا بزرگ، حدقه چشم برجسته و رنگ چشم دارای تنوع میباشد.

پوزه باریک، گوش ها صاف و کمی دراز و صورت بدون کرک است.

شاخ در جنس نر ضخیم و پیچشی است در حالیکه در بز ماده باریک بوده و با پیچش ملایم دیده میشود.

گردن کوتاه و پوشیده از الیاف، پاها،زیر شکم و تمامی بدن پوشیده از الیاف پوششی، سینه کم عمق، پشت تقریباً صاف و پاها کوتاه و باریک میباشد.

موارد استفاده تولیدات

پرورش دهندگان از شیر این دام ماست، کره و پنیر کوزه ای ویژه ای درست میکنند که غذای روزمره ساکنان محل پرورش آن میباشد و چون بخش بیش تر منطقه صعب العبور است.

اختلاف دولتی‌ها، خسارت دامداران!

در نتیجه بز ماده همچون گاو کوچک خانوارها میباشد که سالانه حدود ۷-۳ ماه از شیر آن استفاده می شود .

از الیاف آن در منطقه با تبدیل الیاف به نخ، پارچه، طناب و چادر تهیه می کنند .

گوشت آن به عنوان یک منبع پروتئینی با ارزش برای اهالی منطقه مورد استفاده قرار میگیرد.

صفات تولیدی و تولیدمثلی بز مهابادی آذربایجان غربی

بز مهابادی آذربایجان غربی


معرفی بزهای بومی ایران
منبع: دامیران
نویسندگان: نادر پاپی و فرهاد میرزایی
لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=9499
برای ورود به بانک مقالات دامیران کلیک کنید
پرورش بز در آذربایجان شرقی و غربی

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع:

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید