پرورش بز لری ممسنی در استان فارس
پرورش بز لری ممسنی در استان فارس

پرورش بز لری ممسنی در استان فارس

تاریخچه پرورش بز لری ممسنی

تاریخچه پرورش بز لری ممسنی با ایل لر مرتبط است. پرورش دام (گوسفند و بز) از مهم ترین پیشه های ایل لر به شمار میرود که به واسطه آن، سالانه هزاران تن گوشت قرمز، انواع فراورده های لبنی، پشم گوسفند و موی بز تولید میشود.

مناطق پراکنش جغرافیایی

پراکنش عمده بز لری ممسنی در استان فارس، شهرستان های ممسنی، قسمتی از شپیدان و مناطقی از استان کهگیلویه و بویراحمد میباشد.

اهمیت پرورش بز و معرفی انواع نژادهای آن

جمعیت بز لری ممسنی

در حال حاضر جمعیت این توده در فارس تقریباً حدود ۱۶۰ هزار رأس بوده و در مناطق سکونت ایل لر به چشم میخورد.

روش های پرورش بز لری ممسنی

بز لری ممسنی به صورت گله ای و با روش عشایری و روستایی پرورش داده می شود و تاکنون پرورش صنعتی بز لری ممسنی تجربه نشده است.

صفات تولیدی و تولیدمثلی بز لری ممسنی استان فارس
صفات تولیدی و تولیدمثلی بز لری ممسنی استان فارس

اشتغال زایی

حدود ۲۰ هزار خانوار به طور مستقیم به پرورش بز لری ممسنی مشغول بوده و از این طریق امرار معاش میکنند. علاوه براین، بالغ بر ۶۰ هزار نفر به طور غیر مستقیم در تولید محصولات لبنی و صنایع دستی از قبیل انواع مختلف فرش مشغول به کار میباشند.

ارتباط فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی با جوامع عشایری و روستایی

بز لری ممسنی از تولید گوشت، شیر و موی نسبتاً مناسب و دوقلوزایی بالایی برخوردار است.

الیاف بدن (موی بز) در تولید ماده اولیه مسکن عشایری (سیاه چادر)و تولید فرش و موارد دیگر از اهمیت زیادی برخوردار است .

از موی بز لری ممسنی در تولید مشک آب، خیگ روغن، خیگ ماستینه و مشک دوغزنی استفاده میشود.

ویژگی های ظاهری

رنگ الیاف پوششی بز لری ممسنی حدود ۷۵ درصد سیاه، ۲۵ درصد زرد یا قرمز از ناحیه سینه تا دم (نارک)، شکری و کبود میباشد.

بز لری ممسنی حیوانی تنومند، مقاوم و موبلند بوده و شاخه ای آن عمدتاً قوسدار و رو به عقب است.

بز لری ممسنی
بز لری ممسنی استان فارس

صادرات

این دام علاوه بر تأمین بخشی از نیاز پروتئینی اهالی منطقه، در بازارهای حوزه خلیج فارس نیز همراه با دیگر توده های بز بومی فارس به فروش میرسد.

موارد استفاده تولیدات

پرورش دهندگان از شیر بز لری ممسنی ماست، کره، پنیر و قره قروت درست می کنند که غذای روزمره ساکنان محل پرورش آن میباشد و سالانه حدود ۵-۶ ماه از شیر آن استفاده میشود. از الیاف آن در منطقه با تبدیل الیاف به نخ، سیاه چادر (جهت سکونت) تهیه میکنند. گوشت بز لری ممسنی به عنوان یک منبع پروتئینی جهت مصرف و افزایش درآمد خانوار مورد استفاده قرار میگیرد.

اقدامات انجام شده جهت شناسایی و اصلاح نژاد بز لری ممسنی

در سال ۱۳۷۶ کارشناسان امور دام جهاد کشاورزی با توجه به خصوصیات ظاهری اقدام به شناسایی بز لری ممسنی در کنار دیگر توده های موجود در استان نموده و تحت پوشش برنامه های اصلاحنژادی قرار گرفته است.

راهکارهای پیشنهادی برای بهبود عملکرد بز لری ممسنی

با توجه به توان تولید بالا، به منظور جلوگیری از انقراض این توده ژنتیکی با ارزش، اجرای طرح های شناسایی کلیه صفات تولیدی و تولیدمثلی با برنامه های اصلاح نژادی در افزایش توان تولیدی این توده توصیه میگردد.

پرورش بز لری ممسنی در استان فارس

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع: معرفی بزهای بومی ایران

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید