چرای دام در زمان نامناسب، عامل اصلی تخریب مراتع
چرای دام در زمان نامناسب، عامل اصلی تخریب مراتع

چرای دام در زمان نامناسب، عامل اصلی تخریب مراتع

رئیس اداره امور مراتع و بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان گفت: تعداد دام‌های حاضر در مراتع حدود سه برابر ظرفیت مراتع استان است.

سعید الیاسیرئیس اداره امور مراتع و بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان گفت: چرای بیش از ظرفیت دام ها یکی از مهمترین عوامل تخریب مراتع در این استان به شمار می‌رود.

یکی از عوامل تخریب مراتع چرای دام در زمان نامناسب است، در بسیاری از نقاط به خاطر کمبود علوفه زمستانه به محض آب شدن برف‌ها، مراتع زودتر از زمان آمادگی برای چرا در دسترس دام قرار گرفته و دام نیز قسمت‌های هوایی گیاه را چرا کرده و باعث از بین رفتن گونه‌های مرغوب مرتعی  می‌شود.

همچنین در چرای زودرس به علت اینکه خاک مرطوب است در اثر تردد دام خاک فشرده و لگدکوب و در نتیجه نفوذ پذیری خاک به شدت کاهش می‌یابد.

در واقع تعداد واحد دامی در سطح مرتع باید متناسب با تولید علوفه باشد بنابراین برای تولید محصولات دامی به میزان قابل قبول، حفظ تعادل زیستی به دقت باید مدنظر باشد.

او با بیان اینکه ۲ دسته عوامل طبیعی و غیرطبیعی باعث تخریب مراتع می‌شود، اظهار داشت: عوامل طبیعی شامل زلزله، آتشفشان، تشکیل گسل ها، هوازدگی، حرکات توده زمین و غیرطبیعی نیز شامل دسته دوم عوامل انسانی هستند.

عوامل انسانی در نتیجه نیاز انسان به استفاده از مراتع برای رفع احتیاجات غذایی است به نحوی که موجب گسترش سطح زیر کشت،  افزایش تعداد دام در مرتع برای رفع نیاز‌های زیستی و در نهایت تخریب مراتع می‌شود و یا به علت حرص و طمع انسان به منظور کسب سود یکباره و بدون صرف سرمایه مراتع به مرور تخریب می‌شوند.

مراتع استان همدان ۸۲۲ هزار هکتار برآورد شده که شامل اراضی با وضعیت خوب تا متوسط، بوته زار‌ها با وضعیت متوسط تا ضعیف و مراتع کویری و بیابانی با وضعیت ضعیف تا خیلی ضعیف هستند.

تغذیه مادر در هفته های پایانی آبستنی

این عرصه‌ها در مجموع قادرند حدود ۱۱۰ هزار و ۷۰۰ تن علوفه خشک قابل استفاده برای حدود ۵۴۳ هزار واحد دامی را تامین کنند این در حالی است که مقدار واحد دامی حاضر در مراتع خیلی بیشتر از این ارقام و حدود سه برابر ظرفیت مراتع است.

با افزایش جمعیت، نیاز به منابع موادغذایی افزایش می‌یابد و به دنبال آن تعداد دام‌ها افزایش یافته که در نتیجه آن تخریب مراتع را به دنبال دارد و در نهایت، واردات علوفه و گوشت، فرسایش خاک، طوفان‌های ویرانگر، سیل نتیجه این وضعیت مخرب است.

البته در صورت مدیریت صحیح، مراتع موجود می‌توانند بیشتر از مقدار کنونی هم تولید علوفه کنند و از طرفی خود را نیز حفظ نمایند.

بسیاری از مناطق به علت داشتن وضعیت اقلیمی مساعد تبدیل برای تبدیل شدن به دیم زارها، شخم و تحت کشت محصولات کشاورزی قرار گرفتند که در بیشتر موارد پس از مدتی به علت کم بودن میزان نزولات جوی و نامنظم بودن پراکنش باران مراتع تبدیل شده به دیمزارها، قادر به تولید رضایت بخش محصول نبوده و در همان سال اول یا سال‌های بعد زارعین از کسب و کار در این گونه زمینه‌ها خودداری کرده و زمین را به حال خود رها کردند.

اراضی رها شده به علت اینکه پیشتر عملیات شخم و زراعی بر روی آن‌ها انجام شده احتمال فرسایش بالاتری دارند و در زمان «آیش» از گیاهان غیر خوراکی و مهاجم پوشیده شده همچنین خاک این اراضی نیز با کمترین بارندگی فرسایش می‌یابد.

علاوه بر شخم مراتع، بوته کنی و ریشه‌کنی برخی بوته‌ها به خصوص بوته‌های «خشبی» نامطلوب برای مصرف دام که به عنوان سوخت در مصارف سنتی استفاده می‌شوند  به روند تخریب و نابودی مراتع سرعت دو چندان می‌بخشند.

او با بیان اینکه مراتع از جنبه‌های مختلف دارای ارزش و اهمیت هستند اضافه کرد: یکی از مزیت‌های مراتع تولید علوفه است به گونه‌ای که مراتع با تولید علوفه قادرند ۸۸ درصد غذای دام کشور را تامین کنند.

زنگ خطر صنعت دامپروری به صدا در آمد

پوشش گیاهی باعث افزایش نفوذپذیری آب در خاک، ممانعت فرسایش آبی و بادی خاک شده همچنین اراضی کشاورزی،  باغات و سایر زیر ساخت‌های انسان را از تخریب می‌رهاند.

مراتع علاوه بر تولید علوفه دارای محصولات فرعی دیگری از جمله گیاهان دارویی و صنعتی هستند که برخی از آن‌ها نظیر باریجه، کتیرا، آنغوزه، شیرین بیان جنبه صاداراتی دارند.

خدمات تفریحی نظیر پیاده روی، شکار و کوهنوردی،  جنبه‌های زیست محیطی و اکولوژیک مانند تلطیف هوا، زیستگاه حیات وحش و حفظ و ذخیره تنوع زیستی از دیگر کارکرد‌های مثبت منابع طبیعی است.

برای حفاظت از عرصه‌های طبیعی و مراتع و حفظ آثار و جنبه‌های فراوان و با ارزش آن باید اقدام‌های متناسبی برای اصلاح و احیای مراتع برنامه‌ریزی کرد که این موضوع مهم در صورت شناخت و بررسی عوامل و فرایند‌های متعدد موثر در تخریب مراتع امکان پذیر است.

چرای دام در زمان نامناسب، عامل اصلی تخریب مراتع

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

"اخبار سایر رسانه‌ها، صرفا بازنشر اخبار سایت‌ها و خبرگزاری‌ ها است و دامیران هیچ مسئولیتی در قبال آن ندارد."

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان

برای کپی کلیک کنید
برچسب ها: ,

دیدگاهتان را بنویسید