گیاه کوشیا (جارو) علوفه آینده
گیاه کوشیا (جارو) علوفه آینده

گیاه کوشیا (جارو) علوفه آینده

کوشیا (جارو ) با نام علمی (Kochia scoparia ( L . ) Schrad )  از خانواده اسفناجیان (که به دلیل داشتن سیستم ریشه ای گسترده ) یک گیاه دو لپه علفی یکساله است و عمیق با نواحی خشک به خوبی سازگاری دارد این گیاه می تواند تا عمق پنج متری خاک نفوذ کند و ریشه های جانبی آن تا فاصله هفت متری نیز گسترش یابد ، کوشیا میتواند در خاک های بسیار شور رشد کند و تنها گیاهی باشد که در این مکان ها دیده می شود . در واقع کوشیا یک گونه پیشرو در نواحی خشک و نیمه خشک است .این گیاه می تواند گیاه مناسبی برای کشت سال اول اراضی بسیار شور باشد، کوشیا یک گیاه روز کوتاه است، مصرف آب آن یک سوم یونجه است.

مقدمه ای بر اهداف شناخت کوشیا

بخش های وسیعی از کشور ایران دارای خاک و آب شور میباشد.

زراعت بسیاری از گیاهان در این شرایط یا ممکن نیست و یا با عملکرد خیلی کم همراه می باشد ، کمبود منابع آب مناسب نگران کننده ترین تهدید در راه توسعه پایدار کشاورزی در ایران است.

یکی از مهم ترین مشکلاتی که کشاورزی دنیا با آن مواجه است وجود آب و خاک های شور و شور شدن خاک های زراعی موجود می باشد.

از طرف دیگر تامین غذای دام نیز یکی از دغدغه های مهم و اهداف کشاورزی کشور است.

منابع آب زیرزمینی شور تخمین زده می شود که حدود ۱٫۷۳ میلیارد متر مکعب آب زیرزمینی شور با شوری بیش از هفت دسی زیمنس بر متر در حوزه های رودخانه ای مهم کشور وجود داشته باشد که با رعایت موازین زیست محیطی میتوانند در راستای تولید در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار گیرند.

بنابراین نیاز به استفاده از گیاهان مقاوم به شوری برای بهره برداری از منابع با آب و خاک شور و تأمین نیاز دام ها ضروری میباشد.

خسارت حیات‌ وحش به دامداران با جدیت پیگیری و جبران می‌شود

تولید هالوفیت ها با استفاده از آب و خاک شور برای تغذیه حیوانات اهلی یکی از پایدارترین روش های حفاظت از اکوسیستمهای بیابانی، هم در جهت تولید علوفه و از طرفی غذا برای ساکنین این مناطق است.

در حال حاضر گیاهانی که از نظر علوفه ای مورد توجه در بسیاری از مناطق کشور گیاهانی هستند که از پتانسیل عملکرد مطلوبی برخوردارند، ولی درجه تحمل پایینی عمدتا به شوری دارند به طوری که عملکرد آنها در شوری آب آبیاری بالای هشت دسی زیمنس درصد کاهش می یابد.

کوشیا به عنوان یک گیاه علوفه ای شور پسند میتواند در این شرایط اقلیمی به خوبی کشت و زرع شود و حتی جایگزین علوفه رایجی چون بونجه در تغذیه نشخوارکنندگان این مناطق گردد.

کوشیا را بشناسیم

کوشیا (جارو ) با نام علمی (Kochia scoparia ( L . ) Schrad )  از خانواده اسفناجیان (که به دلیل داشتن سیستم ریشه ای گسترده) یک گیاه دو لپه علفی یکساله است و عمیق با نواحی خشک به خوبی سازگاری دارد .

این گیاه می تواند تا عمق پنج متری خاک نفوذ کند و ریشه های جانبی آن تا فاصله هفت متری نیز گسترش یابد .

کوشیا میتواند در خاک های بسیار شور رشد کند و تنها گیاهی باشد که در این مکان ها دیده می شود .

در واقع کوشیا یک گونه پیشرو در نواحی خشک و نیمه خشک است .

این گیاه می تواند گیاه مناسبی برای کشت سال اول اراضی بسیار شور باشد.

کوشیا یک گیاه روز کوتاه است.

مصرف آب آن یک سوم یونجه است.

این گیاه با توجه شرایط آب و هوایی و تاریخ کشت می تواند چند چین داشته باشد.

کوشیا در استان گلستان در اوایل و اواسط مرحله گلدهی در کشت بهاره (فروردین ماه) و تابستانه (تیر ماه) و از آنجایی که طول فصل گرما در مناطق فلات مرکزی ایران و جنوب کشور بیشتر است، انتظار می رود در این مناطق تعداد چین بیشتری داشته باشد.

دامداران آشفته و سبد های خرید خالی از گوشت

در شوری آب حدود ۲۱ دسی زیمنس بر متر به ترتیب قادر به تولید ۲۵ و ۱۰ تن علوفه خشک در هکتار است.

مصرف کوشیا به عنوان علوفه برای نشخوار کنندگان کافی و همکاران ۲۰۱۰ کوشیا علوفه ای است که در مناطق خشک و دارای خاک های قلیایی کشت می شود و در تغذیه گاو و گوسفند بکار می رود.

بیشتر بدانید: برشی از تاریخچه گیاهان تراریخته خوراک دام

کریک پاتریک و همکاران گزارش کرده اند که ارزش غذایی کوشیا در مرحله قبل از ۲۰ درصد گلدهی مشابه یونجه در زمان ۲۰ درصد گلدهی است.

به دلیل ارزش غذایی نسبتا بالا، نیاز اندک به آب و مقاومت در برابر بیماری ها و آفات کوشیا را یونجه ی مردان فقیر نیز نامیده اند.

شرود ۱۹۷۳ نتایج مطالعه ای بر روی گوسفند نشان داد که میزان پروتئین خام و قابلیت هضم کوشیا قابل مقایسه با یونجه میباشد.

میزان پروتئین خام این علوفه ۱۱٫۷ الی ۲۵ درصد گزارش شده است از جمله خصوصیات دیگر این علوفه ۱۲ درصد خاکستر، ۲۵ درصد فیبر، بیش از ۸۶ درصد ماده آلی و میباشد (استرن و دانش مسگران ۲۰۰۵).

درصد پروتئین خام ساقه بسیار کمتر از برگ ها است و ساقه ۲ تا ۳ درصد فیبر خام بیشتری نسبت به برگ ها دارد.

گیاه کوشیا (جارو) علوفه آینده - دامیران
مهمترین عوامل ایجاد کننده سمیت در کوشیا میزان نیترات، اکسالات و آلکالوئیدها شناخته شده است.

در گاهی اوقات، مقدار ویتامین A این گیاه در یک گرم، حتی به بیش از ۳۵ میلی گرم نیز می رسد.

لازم به ذکر است که زمان برداشت علوفه بر بسیاری از ترکیبات شیمیایی، خصوصا درصد فیبر و قابلیت هضم مواد مغذی موثر است.

کوشیا به طور متوسط ۵۰ کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص (کیلوگرم اوره ۱۱۰) و ۲۰ کیلوگرم در هکتار معادل ۴۳ کیلوگرم سوپر فسفات تریپل نیاز دارد.

از آنجایی که این گیاه از خانواده گیاهان لگومینه نیست مصرف کود نیتروژن موجب بهبود میزان پروتئین علوفه تولیدی می شود.

مصرف نیتروژن بیشتر از نیاز کوشیا نیز موجب تجمع نیترات و اکسالات و در نهایت مسمومیت دام می شود.

اعتراض شدید دامداران به وضعیت بحرانی تولید

مهمترین عوامل ایجاد کننده سمیت در کوشیا میزان نیترات، اکسالات و آلکالوئیدها شناخته شده است.

بیشتر بدانید: نقش اسیدهای آلی در خوراک دام و طیور

مدیریت کود دهی نقش مهمی در میزان این مواد در گیاه دارد.

باید در نظر داشته باشیم بموقع برداشت صورت گرفته تا بهترین کیفیت علوفه در مزرعه از دست نرود همانند یونجه بهترین زمان برداشت کوشیا ۲۰ درصد گلدهی مذرعه میباشد.

علارقم نکات گفته اشده گاها طریقه بسیار بد برداشت و نگهداری گیاه سبب میگردد.

برگ های گیاه که حاوی بخش اعظم مواد مغذی است به راحتی از دست برود.

همانطور که اشاره شد یونجه و کوشیا بسیار مشابه یکدیگر بوده و میتوان در جیره دام ها جایگرین نمود.

کوشیا را می توان تا ۵۰% جیره دام وارد نمود.

وارد کردن این گیاه به جیره غذایی دام بین ۴۰-۲۰ درصد بسیار مناسب بوده و تاثیر منفی در تولید دام ندارد.

همچنین بر جذب و قابلیت هضم توسط گوسفند نخواهد داشت.

در صورتی که نسبت کوشیا در تغذیه دام بیشتر از ۶۰% باشد موجب کاهش در جذب ماده خشک می شود.

این گیاه را می توان به صورت سیلو شده نگهداری در جیره نشخوار کنندگان مصرف شود.

اضافه کردن یک درصد اوره به سیلاژ کوشیا موجب بهبود کیفیت سیلو می شود.


معصومه صالحی کرج سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، نشریه پژوهش های علوم دامی رضا ولی زاده جلد۲۸
سمیه ابوالقاسمی دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه دام شماره ۲۸ سال ۱۳۹۷ / ص ۴۱ نشریه پژوهش های علوم دامی ریاسی و دانش مسگران شماره ۱ جلد۴ / سال ۱۳۸۹ راهنمای کاشت، داشت و برداشت کوشیا با منابع آب بسیار شور
منبع: دامیران
نویسنده: معصومه صالحی و سمیه ابوالقاسمی
لینک کوتاه مقاله: daamiran.com/?p=9452
برای ورود به بانک مقالات دامیران کلیک کنید
گیاه کوشیا (جارو) علوفه آینده

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

منبع:

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید