سایه سیاه بیماری آنگارا بر روی مرغداری های کشور
سایه سیاه بیماری آنگارا بر روی مرغداری های کشور

سایه سیاه آنگارا بر روی مرغداری های کشور

طی ماه های گذشته، شیوع بیماری آنگارا پرورش دهندگان طیور به ویژه طیور گوشتی کشور را با چالش مواجه کرده است. به همین بهانه دکتر جمشید رزم یار، معاون سابق پژوهشی سازمان نظام دامپزشکی ج.ا.ا و دانشیار دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران در گروه بیماریهای طیور در گفتگویی با خبرنگار دامیران، به معرفی ویژگی ها و علائم این بیماری، و همچنین راهکارهای مقابله با آن پرداخته است.

دریافت فایل صوتی مصاحبه اختصاصی دامیران با دکتر رزمیار در خصوص بیماری آنگارا

مرغداری های کشور در معرض خطر آنگارا

   بیماری آنگارا در سال ۱۳۶۷ شمسی و ۱۹۸۷ میلادی، برای اولین بار در پاکستان و در منطقه‌ای به نام آنگارا گزارش شد و به همین دلیل به نام بیمای آنگارا در جهان شناخته شد. بیشترین شیوع این بیماری در پاکستان، افغانستان، هند، چین، کره، عراق و … بوده است وتا اواخر سال ۱۳۹۹ در ایران شاهد همه گیری بیماری آنگارا نبوده ایم.

    طبق گزارشات رسمی سازمان دامپزشکی کشور از ابتدای امسال تا کنون ۱۳۶ مرکز پرورش طیور به این بیماری مبتلا بوده اند و در بین استان‌های درگیر، استان‌های خراسان جنوبی، خراسان رضوی، گلستان، مازندران و یزد با ۱۱۵ کانون بیشترین میزان درگیری را داشته اند.

    دکتر رزم یار معاون سابق پژوهشی سازمان نظام دامپزشکی ج.ا.ا و دانشیار دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران در گروه بیماریهای طیور با ذکر این تاریخچه، به خبرنگار دامیران گفت: در کشور ما اولین بار حدود چهار یا پنج سال پیش، مواردی از ابتلای موردی به این بیماری دیده شد که به دلیل محدود بودن موارد ابتلا انعکاسی پیدا نکرد تا زمانی که حدود یک سال قبل، سایه آنگارا روی مزارع پرورش مرغ گوشتی کشور افتاد و این بیماری گسترش پیدا کرد. البته من برای اولین بار مقاله کاملی به زبان فارسی در سال ۱۳۸۲ در مجله چکاوک در مورد این بیماری برای استفاده همکاران داخل کشور منتشر کردم.

آدنوویروس ها؛ مقصرین اصلی واقعه

   دکتر جمشید رزم یار، در مورد عامل ایجاد بیماری آنگارا به خبرنگار دامیران گفت: عامل این بیماری آدنوویروس است. به گفته وی، آدنو ویروس ها در ۵ گروه کلی دسته بندی می شوند که سه گروه آنها عامل ایجاد بیماری در پرندگان، یک گروه عامل ایجاد بیماری در پستانداران و انسان، و گروه پنجم عامل ایجاد بیماری در آبزیان هستند. این ویروس ها دارای دی ان ای بوده و نسبتا نسبت به مواد ضدعفونی کننده بسیار مقاومند.

تلفات این بیمای را معمولا حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد است که تحت شرایطی می تواند تا ۷۰ درصد هم افزایش پیدا کند.

   این دانشیار دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران در ادامه توضیح داد: آدنوویروس هایی که می توانند در ماکیان ایجاد بیماری کنند سه گروه هستند، که گروه اول دارای ۱۲ سروتیپ شناخته شده هست که سروتیپ ۴ و ۸ آنها بیشتر به عنوان عامل بیماری آنگارا در پاکستان گزارش شده اند. امروزه سروتیپ ۴ مطرح ترین عامل ایجاد این بیماری است که تا امروز شناخته شده است.

مصاحبه اختصاصی دامیران با دکتر جمشید رزمیار در خصوص بیماری آنگارا

تا ۷۰ درصد تلفات بیماری آنگارا

   دکتر جمشید رزم یار تلفات این بیمای را معمولا حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد دانست که تحت شرایطی می تواند تا ۷۰ درصد هم افزایش پیدا کند. وی افزود: تلفات پذیرفته شده برای جوجه های گوشتی در سطح دنیا حدود ۳ درصد است که این عدد در کشور ما به دلیل عدم رعایت یک سری استاندارد ها، معمولا تا بین ۸ تا ۱۰ درصد و گاها بیشتر افزایش پیدا می کند. هرچند فارمهای خیلی خوبی هم داریم که بیشتر از ۳ تا ۵ درصد تلفات ندارند. لذا کاملا مشخص است که وقتی این تلفات به ۳۰ تا ۶۰ درصد برسد، عملا شاهد زیان اقتصادی سنگینی خواهیم بود.

طیور گوشتی، هدف حمله آنگارا

   به گفته معاون پژوهشی سابق سازمان نظام دامپزشکی ج.ا.ا، اغلب گله های گوشتی درگیر بیماری آنگارا می شوند ولی امکان درگیری پولت های تخم گذار هم وجود دارد.

دکتر رزمیار درباره دلیل آلودگی بیشتر مزارع گوشتی به خبرنگار دامیران گفت: آنگارا معمولاً در سنین پایین و حدود ۳ تا ۶ هفتگی اثرات خود را نشان میدهد در حالی که طیور تخمگذار، معمولاً از ۱۳ هفتگی وارد قفس می شوند. طیور تخمگذار تا زمانی که در بستر نگهداری میشوند و همچنین  به خصوص در فارم هایی که به صورت غیر استاندارد پولت را در کنار سایر سنین نگهداری می کنند (فارم های چند سنی) و به ویژه در محیطی که  این آلودگی وجود داشته باشد، مثلاً در استان هایی که در حال حاضر  شاهد شیوع بیماری هستیم و همینطور استانهای هم مرز، احتمال ابتلاء به بیماری آنگارا بیشتر می‌شود. در حالیکه برای طیوری که به بلوغ رسیده و در حال تخمگذاری هستند، معمولاً به صورت طبیعی نوعی مقاومت سنی ایجاد شده و در صورت ابتلا بدون علامت خاصی ویروس را دفع میکند و علائم و تلفات قابل توجه نخواهد بود.

   به گفته دکتر رزم یار، سرعت سرایت این ویروس بسیار بالاست این ویروس می تواند با سرعت بسیار زیاد در یک سالن پخش شده و مرگ و میر زیادی ایجاد کند.

آنگارا را چطور بشناسیم؟

   دکتر جمشید رزم یار، علائم درمانگاهی این بیماری را بی حالی، چرت زدن، مخاطی شدن و زرد رنگ شدن مدفوع برشمرد و در رابطه با علائم کالبدگشایی این بیماری افزود: معمولا یکی از واضح ترین علامت های این بیماری، جمع شدن مایعات در کیسه کارزیوم اطراف قلب است که باعث از دست رفتن کارایی قلب و مرگ پرنده می شود. این  حدود ۱۰ سی سی از مایعی به رنگ زرد کهربایی است و در کنار این، کلیه ها و کبد بزرگ و متورم می شوند.

به طور کلی معمولا بیماری های ویروسی، نسبت به باکتریها که درمان آنتی بیوتیکی دارند، درمان ندارند.

   وی ادامه داد: برای تشخیص، امکان جداسازی ویروس ازطریق آزمایش های پاتولوژی وجود دارد که کمی زمان بر است. روشهای مولکولی و پی سی آر هم در آزمایشگاه دانشگاه تهران و برخی دیگر از آزمایشگاه های کشور قابل انجام است. در آزمایشگاه های مجهز حتی امکان تشخیص سروتیپ آدنوویروس هم وجود دارد.

انتقال قیمت در بازار گوشت مرغ ایران: بکارگیری مدل مارکوف سوئیچینگ خودرگرسیو (MSAR)
دکتر جمشید رزم یار: سایه سیاه بیماری آنگارا بر روی مرغداری های کشور - دامیران
اغلب گله های گوشتی درگیر بیماری آنگارا می شوند ولی امکان درگیری پولت های تخم گذار هم وجود دارد.

آنگارا درمان ندارد

    به گفته دکتر رزم یار، به طور کلی معمولا بیماری های ویروسی، نسبت به باکتریها که درمان آنتی بیوتیکی دارند، درمان ندارند. هر چند در طب پزشکی برای برخی از بیماریهای ویروسی داروهایی هست. وی افزود: همانطور که می دانید در حال حاضر برای بیماری کوید ۱۹ هم با وجود کشفیات انجام شده، همچنان مشکل درمان وجود دارد.

   در حال حاضر برای گروه آدنوویروس ها هنوز دارویی نه در انسان و نه در صنعت دام و طیور معرفی نشده است. تنها راه برای مقابله با این بیماری، پیشگیری و واکسیناسیون است.

   این دانشیار دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران، با تاکید بر عدم وجود راهکار درمان دارویی برای این بیماری گفت: از آنجا که معمولا ضدعفونی کننده ای حاوی ید مانند بتادین لوگول و …. برای ازبین بردن این ویروس می توانند موثر باشند، لذا استفاده از محلول های ید دار۵/۲ درصد نهایتا به نسبت یک در هزار در آب آشامیدنی امکان پذیر است. اگر نسبتی که گفتم رعایت شود، برای پرنده زیانی ندارد ولی می تواند در زمان ابتلا به آنگارا، روی کنترل بیماری موثر باشد. شاید قبل از ابتلا هر چند وقت یک بار خوراندن این محلول با غلظت کمتر، به پرندگانی که سن ۳ تا ۶ هفته دارند به جلوگیری از شیوع این بیماری کمک کند. احتمالا اسپری کردن این محلول روی بستر پرنده نیز مفید خواهد بود.

   بنا به گفته دکتر رزمیار، مهمترین کاری که خود پاکستانی ها در دوره اوج شیوع آنگارا انجام دادند، ارسال نمونه های بیماری از فارمهای درگیر بیماری برای تولید واکسن به مراکز تولید واکسن بومی بود. وی افزود: فکر می کنم در حال حاضر هم پاکستان و هم هند هنوز این واکسن را تولید می کنند و ظاهراً ایران نیز مقداری از این واکسن را برای کنترل بیماری وارد کرده است.

   وی در ادامه در پاسخ به این سوال خبرنگار دامیران که آیا امکان تولید واکسن آنگارا در داخل کشور وجود دارد گفت: امکان ساخت واکسن آنگارا هم به روش سنتی، یعنی واکسن ویروس کشته و هم به روش ملوکولی وجود دارد. هم ما در دانشگاه تهران و هم موسسه توانای  تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی امکان ساخت واکسن داریم. ولی این نیازمند خواست و اراده تشکل های مرتبط با پرورش طیور است. تا با تامین هزینه های تحقیقات لازم و کمک به دانشگاه ها برای ساخت واکسن این کار را تسریع کنند.

بهترین اقدام برای کنترل بیماری، واکسیناسیون، رعایت موازین بهداشتی و قرنطینه ای و حذف گله های آلوده است.

   وی ادامه داد: تا به حال این بیماری در کشور وجود نداشت برای همین اقدامی هم برای تولید این واکسن در داخل کشور انجام نشده است. چرا که تعدد واکسن در یک گله گوشتی که ۶ هفته در مزرعه نگهداری می شود، خود یک آسیب است. وقتی بیماری وجود ندارد، استفاده از واکسن، نه تنها از نظر اقتصادی دارای توجیه نیست، بلکه استرسی که به جوجه وارد می شود باعث کند شدن رشد و ضعف سیستم ایمنی پرنده و آمادگی برای ابتلا به سایر بیماری ها را ایجاد می کند.

تکمیلی / پاسخ سازمان دامپزشکی به ابهامات در خصوص وجود انگل در گوشت طیور

   دکتر رزم یار در ادامه تاکید کرد: در همه کشورهای دنیا تلاش بر استفاده از حداقل تعداد واکسن است. ولی در صورت الزام، مانند شرایطی که امروز کشور ما با آن درگیر شده و شیوع آنگارا که در استانهای مختلف کشور شاهد آن هستیم، خسارت ایجاد می کند، واکسیناسیون ضروری به نظر می رسد.

   وی ادامه داد: به عنوان یک راهکار کوتاه مدت، کشور ناچار به واردات واکسن است ولی در ادامه کشور خود ما توان تولید واکسن ویروس کشته به راحتی ولی کمی بیشتر، و همینطور به روش ملوکولی و نوترکیب ، کمی سخت تر ولی در نهایت ارزان تر را دارد.

پیشگیری، تنها راه موثر

از نظر دکتر رزمیار در صورت برخورد درست با شیوع این بیماری، میتوان به راحتی از بومی شدن آن در کشور پیشگیری نمود. وی تصریح کرد: یک راه واکسیناسون است. بحث دیگر امنیت زیستی است. خیلی از مرغداری های ما موازین بهداشتی و اصول قرنطینه ای را را به خوبی رعایت می کنند‌. بازدیدهای محدود، تعویض لباس و دوش گرفتن کارکنان قبل از ورود به سالن، ضد عفونی فضای بیرون و بین سالنها، عدم رفت و آمد کارگرها بین سالنهای مختلف از نکات مهم برای حفظ بهداشت و امنیت زیستی مزارع است. اگر این نکات به دقت و با حساسیت رعایت شوند، نه تنها آنگارا، بلکه شاهد شیوع بسیاری دیگر از بیماریها نیز نخواهیم بود.

در صورت عدم رعایت موارد قرنطینه ای، عوامل زیادی مانند کارگران مرغداری و حتی خود مرغدار، جانوران، حشرات چون سوسک بستر و سایر عوامل می توانند در انتقال و گسترش بیماری، به ویژه ویروس عامل بیماری آنگارا که ویروس بسیار مقاومیست، نقش مهمی داشته باشند. به طور کل، راه نجات در کنار واکسیناسیون، از رعایت بهداشت می گذرد.

   وی با اشاره به این که در بیماری آنگارا کبوتر نیز می تواند مبتلا و ناقل باشد تاکید کرد:

یکی از خواسته های ما از مرغداری ها این است که سالن ها و به خصوص انبار خود را ضد پرنده کنند. انبارها معمولا توری ندارند یا درب آنها باز می ماند. از آنجایی که کبوتر نیز می تواند مبتلا شود، به راحتی می تواند عامل انتقال ویروس از شهری به شهر دیگر، استانی به استان دیگر و حتی از کشوری به کشور دیگر باشد.

   دکتر رزم یار در انتها گفت: آنگارا یک بیماری فصلی نیست و در حال حاضر بهترین اقدام برای کنترل بیماری، واکسیناسیون طیور، رعایت موازین بهداشتی و قرنطینه ای و حذف گله های آلوده خواهد بود که در حال حاضر تحت نظارت سازمان دامپزشکی در حال  انجام است.

سایه سیاه بیماری آنگارا بر روی مرغداری های کشور

اشتراک گذاری

امتیاز شما به این مطلب

4.1/5 - (11 امتیاز)

منبع: دامیران

برای کپی کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید

یک × 4 =